Tải bản đầy đủ
II. DANH PHÁP – PHÂN LOẠI

II. DANH PHÁP – PHÂN LOẠI

Tải bản đầy đủ

- Aglycon (còn gọi là sapogenin)
dùng các tiếp vó ngữ như –GENIN,-IDIN…
+ Ví dụ:
diosgenin có trong các loài Dioscorea.
tomatidin có trong Cà chua (Solanum lycopersicum)

- Ngoài ra, còn những tên thông dụng hoặc đặt tên dựa
theo một lý do đặc biệt nào đó.
Ví dụ:
glycyrrhizin từ Cam thảo (Glycyrrhiza uralensis).
vina-ginsenosid từ Sâm Việt Nam (Panax
vietnamensis).

II. DANH PHÁP – PHÂN LOẠI

2. PHÂN LOẠI
Hiện nay, người ta phân loại saponin dựa vào cấu trúc
của phần aglycon:
- Saponin triterpen (triterpenoid saponin)
- Saponin steroid (steroid saponin)
- Saponin alcaloid steroid (glycoalcaloid, basic steroid
saponin). Có thể xếp vào nhóm saponin steroid.

III. PHÂN BỐ
Saponin phân bố rộng rãi trong hơn 90 họ thực vật
- Saponin steroid:
Gặp trong các họ thuộc Đơn tử diệp như: Liliaceae (các loài
Smilax,

Muscari…),

Dioscoreaceae

(Dioscorea

spp.),

Amaryllidaceae (Agave spp.)…
Gặp ở một số họ Song tử diệp. Ví dụ: Scrophulariaceae
(Digitalis spp.), Solanaceae (Capsicum annum)…
- Saponin alcaloid steroid:
Đặc biệt gặp trong các cây thuộc chi Solanum (Solanaceae).

III. PHÂN BỐ
- Saponin triterpen:
Rất phổ biến trong các cây thuộc Song tử diệp.
Các họ chứa nhiều saponin triterpen:
Fabaceae,Araliaceae,Sapindaceae,Cucurbitaceae,Caryophyl
laceae,Polygalaceae, Rosaceae…
- Saponin còn gặp trong một số ít động vật:
Các loài Hải sâm (sea cucumber: Holothuria spp), Cá sao
(star fish).

III. PHÂN BỐ
Saponin thường được chứa trong các không bào
Có thể tìm thấy trong tất cả các bộ phận của cây:
- Rễ: thường chứa nhiều saponin (Nhân sâm, Tam thất,
Cam thảo, Cát cánh, Viễn chí..)
- Thân: Ngũ gia bì chân chim...
- Lá: Rau má…
- Qủa Bồ hòn, Bồ kết…
- Hạt: Aesculus hippocastanum, Táo….
Hàm lượng saponin trong dược liệu có thể rất cao.
Ví dụ : các loài sâm chứa 5-20% saponin, Bồ kết 10%,
Cam thảo 8-10%...

V. CẤU TRÚC HOÁ HỌC
Như mọi glycosid, cấu tạo của saponin gồm 2 phần:
- Phần không đường = phần aglycon (còn gọi là genin
hay sapogenin)
- Phần đường

Phần đường
SAPONIN

Phần aglycon
(có thể có 30C hay 27C)

V. CẤU TRÚC HOÁ HỌC
Sự phân loại saponin thường dựa vào cấu trúc của
phần aglycon (còn gọi là genin hay sapogenin)
SAPONIN
SAPONIN
TRITERPEN (30C)

Triterpen
5 vòng

Triterpen
4 vòng

Oleanan
Ursan
Lupan
Hopan


Dammaran
Cucurbitan
Lanostan


SAPONIN
STEROID (27C)

Spirostan

Furostan

Glyco-alkaloid

Spirosolan
Solanidan
Aminofurostan