Tải bản đầy đủ
Đường lối phát triển quan hệ sản xuất và lực lượng sản xuất theo định hướng xã hội chủ nghĩa

Đường lối phát triển quan hệ sản xuất và lực lượng sản xuất theo định hướng xã hội chủ nghĩa

Tải bản đầy đủ

khăn là dokhông nắm vững quan hệ sản xuất phù hợp với tính chất và trình
độ phát triển của lực lợng sản xuất.Từ đó Đảng ta đã rút ra cốt lõi để đẩy
mạnh việc vận dụng quy luật bằng cách nêu vấn đề gắn liền với cachs mạng
quan hệ sản xuất với cách mạng khoa học-kỹ thuật,chú trọng việc tổ chức
lạI nền sản xuất xã hội để xác định những hình thức và bớc đI thích hợp
Đảng nhận thức rằng:sự phù hợp giữa quan hệ sản xuất và lực lợng sản
xuất không bao giờ là sự phù hợp tuyệt đối,không có mâu thuẫn,không thay
đổi.Sự phù hợp của quan hệ sản xuất với lực lợng sản xuất không bao giờ là
sự phù hợp chung mà bao giò cũng tồn tạI dới những hình thức cụ thể,thích
ứng với những đặc đIểm nhất định với trình độ nào đó của lợng sản
xuất.Trong thời kỳ đI lên xây dựng XHCN,nền kinh tế không còn là nền
kinh tế t bản nhng cũng cha hoàn toàn là nền kinh tế XHCN.Bởi vậy công
cuộc cảI tạo XHCN phảI chú ý đến đặc đIểm của sự tồn tạI khách quan của
nền kinh tế nhiều thành phần .Trong cảI tạo quan hệ sản xuất cũ và xây
dựng quan hệ sản xuất mới,ĐạI hội Đảng VI đã nhấn mạnh là phảI quyết
tâm giảI quyết đồng bộ ba mặt,xây dựng chế độ sở hữu,chế độ quản lý và
chế độ phân phối,không chỉ nhấn mạnh việc xây dựng chế độ sở hữu mà bỏ
qua việc xây fựng hai chế độ kia.Không nên quá đề cao chế độ công hữu,coi
đó là cáI duy nhất để xây dựng quan hệ sản xuất mới.Thực tế chỉ rõ,nếu chế
độ quản lý và chế độ phân phối không đợc xác lập theo những nguyên tắc
của CNXH và trình độ phát triển của lực lợng sản xuất nhằm củng cố chế độ
công hữu về t liệu sản xuất mà còn cản trở lực lợng sản xuất phát triển.
Đối với chế độ quản lý,chế độ sở hữu về t liệu sản xuất có những qui định
gì?Trớc tiên,nó qui định tính chất,mục tiêu và phơng pháp của quản lý đó là
quyền làm chủ của nhân dân lao động đối với việc tổ chức quản lý nền kinh
tế,làm sao cho mọi ngời lao động trong xã hội cùng làm chủ t liệu sản
xuất ,có quyền bình đẳng,hợp tác trong lao động ,sản xuất và trong lợi ích
kinh tế.Thứ hai là ,cơ chế quản lý kinh tế dựa trên chế độ công hữu là phảI
11

có tính kế hoạch ,tính tập trung ,tính thống nhất.Văn kiện ĐạI hội Đảng VI
cũng đã khẳng định đIều này :tính kế hoạch là đặc trng số một của cơ chế
quản lý kinh tế ngay từ buổi đầu của thời lỳ quá độ.
Trong công cuộc đổi mới đất nớc phảI tuân thủ qui luật về sự phù hợp
giữa quan hệ sản xuất với tính chất và trình độ phát triển của lực lợng sản
xuất hiện có để xác định bớc đI và những hình thức thích hợp.Qui luật đó
luôn đợc coi là t tởng chỉ đạo công cuộc cảI tạo quan hệ sản xuất cũ,xây
dựng quan hệ sản xuất mới trên những đIều kiện phát triển của lực lợng sản
xuất.ĐạI hội VI đã chỉ rõ đảm bảo sự phù hợp giữa lực lợng sản xuất và
quan hệ sản xuất luôn luôn kết hợp chặt chẽ tạo quan hệ sản xuất với tổ
chức và phát triển sản xuất,không nên nóng vội duy ý chí trong việc xác
định trật tự bớc đI cũng nh việc chọn lựa các hình thức kinh tế cần phảI tạo
ra nền sản xuất nhỏ ,có thể dể đa nền sản xuất từng bớc tiến lên sản xuất
lớn.Trên cơ sở sản xuất nhỏ xây dựng những hình thức của quan hệ sản xuất
phù hợp ,từng bớc và đồng bộ.Rà soát lạI toàn bộ quá trình cảI tạo XHCN
trong thời gian qua Đảng ta đã đa ra kết luận :Theo qui luật về sự phù hợp
giữa quan hệ sản xuất với tính chất và trình độ phát triển của lực lợng sản
xuất ,quá trình cảI tạo XHCN phảI có bớc đI và hình thức thích hợp,phảI
coi trọng những hình thức kinh tế trung gian,quá độ từ thấp lên cao ,từ qui
mô nhỏ đến qui mô lớn,trong mỗi bớc đI của quá trình cảI tạo xã hội chủ
nghĩa phảI đẩy mạnh việc xây dựng cơ sở vật chất -kỹ thuật,tạo ra lực lợng
sản xuất mới trên cơ sở đó tiếp tục đa quan hệ sản xuất lên hình thức và qui
mô thích hợp để thúc đẩy nhanh lực lợng sản xuất phát triển.
Tóm lại việc xây dựng và hoàn thiện quan hệ sản xuất XHCN nhất thiết
phảI đảm bảo sự thích ứng đồng bộ giữa ba yếu tố của quan hệ sản xuất
cũng nh mối liên hệ giữa lực lợng sản xuất và quan hệ sản xuất.

12

II.Phát triển lực lợng sản xuất và xây dựng quan hệ sản xuất
mới theo định hớng XHCN.

Nền văn minh nhân loạI suy cho cùng là do sự phát triển đúng hớng của
lực lợng sản xuất quyết định.Do vậy trong quá trình xây dựng CNXH việc
phát triển lực lợng sản xuất ,xây dựng quan hệ sản xuất mới là nhiệm vụ cần
thiết khách quan.
1.Thực trạng nguồn lực của lực lợng sản xuất nớc ta hiện nay
Chúng ta tiến hành công nghiệp hoá ,hiện đạI hoá ở Việt Nam trong đIều
kiệ kinh tế còn đang mang nặng tính chất nông nghiệp lạc hậu , công nghiệp
còn chiếm tỷ trọng nhỏ , tổng sản phẩm quốc dân tính theo đầu ngời thua
quá xa so với các nớc trong khu vực.
Theo số liệu thống kê ở Việt Nam lao động hoạt động chiếm gần 45%
dân số , trong đó lao động nông nghiệp chiếm 75%, công nghiệp chiếm
11%còn lạI là trong các hoạt động dịch vụ khác.
Chiến lợc ổn định và phát triển kinh tế-xã hội đến năm 2000 đã đa ra
các thông tin dự báo về nguồn nhân lực lao động : Bớc vào thập kỷ 90 nớc
ta có 66 triệu dân với 33 triệu ngời trong độ tuổi lao động.Đến năm 2000 có
khoảng 80 triệu dân với 40 triệu ngời trong độ tuổi lao động , tình hình giáo
dục cũng có những biểu hiện đáng ngạI , học sinh bỏ học hàng năm có xu
thế gia tăng , chất lợng giáo dục không bảo đảm.Nh giáo dục đạI học một số
nớc Đông Nam á đạt tỷ lệ 60-80 sinh viên/10000dân thì nớc ta chỉ đạt tỉ lệ
có 22sinh viên/10000 dân.
2.Một số giải pháp phát triển lực lợng sản xuất
Nớc ta vốn là một nớc nông nhiệp lạc hậu đI lên chủ nghĩa xã hội trong
đIều kiện tiền vốn ít , khả năng khoa học còn hạn chế và còn nhiều yếu tố
khác qui định thì cha thể đổi mới ngay lực lợng sản xuất cũ bằng lực lợng

13

sản xuất tiên tiến , do đó những yếu tố của lực lợng sản xuất truyền thống
vẫn cần phảI đợc duy trì và khai thác.Trong hoàn cảnh hiện nay lực lợng sản
xuất bổ xung quan trọng đối với giai đoạn chuyển tiếp của luực lợng sản
xuất.Cần phảI sàng lọc trong lực lợng sản xuất truyền thống những yếu tố
nào có giá trị để bổ xung cho việc xây dựng lực lợng sản xuất hiện đạI cần
phảI kết hợp các yếu tố truyền thống với các yếu tố hiện đạI, bảo đảm tính
phủ định có kế thừa ,tiếp thu những cáI có chọn lọc cho phép tạo nên một sự
phát triển ổn định lâu dàI ,bình thờng của lực lợng sản xuất ,tránh đợc sự
gãy gụctrong tiến trình phát triển của nó .
Những tiến bộ to lớn của cuộc cách mạng khoa học-kỹ thuật ngày nay
cho phép nớc ta có thể tranh thủ vận dụng trực tiếp những thành tựu khoa
học-kỹ thuật , nhập khẩu t liệu sản xuất hiện đạI , chuyển giao công nghệ
qua liên kết và hợp tác kinh tế với nớc ngoàI.Từ đó chúng ta có thể tạo nên
sự kết hợp những tiến bộ về lực lợng sản xuất do đó tiếp thu có chonj lọc từ
bên ngoàI với những cơ sở vật chất và lực lợng sản xuất vốn có trong nớc để
đẩy nhanh và rút ngắn thời hạn phát triển lịch sử tự nhiên của lực lợng sản
xuất , vơn kịp trình độ của các nớc trong khu vực và trên thế giới.
Con ngời tham gia vào quá trình sản xuất vừa với t cách là sức lao động
vừa với t cách là con ngời có ý thức chủ thể của những quan hệ kinh tế.Trình
độ văn hoá , trình độ kỹ thuật chuyên môn , ý thức và tháI độ của ngời lao
động đối với sản xuất và sản phẩm là những yếu tố quan trọng để sử dụng ,
khai thác kỹ thuật và t liệu sản xuất vốn có để sáng tạo trong quá trình sản
xuất.Angghen đã nhấn mạnh rằng : Muốn nâng cao sản xuất công nghiệp
và nông nghiệp đến mức độ cao mà chỉ có phơng tiện cơ giới và hoá học
phù hợp thì cha đủ.Còn cần phảI phát triển một cách tơng xứng năng lực của
con ngời , sử dụng những phơng tiện đó nữa nghĩa là phảI có sự phối hợp
phát triển hài hòa các nhân tố khách quan của các lực lợng sản xuất hiện
đại.
14