Tải bản đầy đủ
Chương II : VAI TRÒ CỦA NGUỒN LỰC CON NGƯỜI TRONG QUÁ TRÌNH CÔNG NGHIỆP HOÁ - HIỆN ĐẠI HÓA ĐẤT NƯỚC.

Chương II : VAI TRÒ CỦA NGUỒN LỰC CON NGƯỜI TRONG QUÁ TRÌNH CÔNG NGHIỆP HOÁ - HIỆN ĐẠI HÓA ĐẤT NƯỚC.

Tải bản đầy đủ

CH số 11 - B1 - ĐH KTQD Chuyên Photocopy - Đánh máy - In Luận văn, Tiểu luận : 6.280.688

-

Th nht, lch s loi ngi trc ht l lch s lao ng sn xut, vỡ

vy khớa nim ngun lc con ngi trc ht cng c biu hin ra l ngi
lao ng l lc lng lao ng, l ngun lao ng.
-

Th hai, khỏi nim ngun lc con ngi phn ỏnh khớa cnh c cu

dõn c c cu lao ng trong cỏc nghnh,cỏc vựng, c cu lao ng ó qua
o to trong cỏc lnh vc v khu vc kinh t, c cu trỡnh lao ng c cu
nguụn lao ng d tr.
-

Th ba, khỏi nim ngun lc con ngi ch yu phn ỏnh phng

din cht lng dõn s, c bit l cht lng ca lc lng lao ng trong
hin ti v trong tng lai gn.
-

Th t, khỏi nim ngun lc con ngi cú hm cha c s liờn h

tỏc ng qua li ln nhau gia cỏc yu t ni ti trong nú s nh hng qua li
gia ngun lc con ngi vi mụi trng t nhiờn v mụi trng xó hi, gia
ngun lc con ngi vi cỏc ngun lc khỏc.
-

Th nm,khỏi nim ngun lc con ngi cũn ch ra rng con ngi

c xem xột vi t cỏch mt ngun lc, ngun lc ni ti, c bn trong h
thng nhng ngun lc ca s phỏt trin xó hi.
Nh vy khi xem xột ngun lc con ngi v vai trũ ca nú l phi xem
xột n con ngi vi t cỏch va l ch th va l khỏch th ca cỏc quỏ
trỡnh kinh t xó hi.
II. Ngun Lc Con Ngi - Yu T Quyt nh S Nghip Cụng Nghip
Hoỏ, Hin i Húa
Vai trũ quyt nh c im ca ngun lc con ngi biu hin
nhng c im sau:
1. Ngun lc con ngi trong mi quan h vi cỏc ngun lc khỏc.
Nh chỳng ta ó bit yu t gi vai trũ chi phi quyt nh n s vn
ng v phỏt trin ca xó hi chớnh l lc lng sn xut. Lc lng sn xut
bao gm sc lao ng v lc lng sn xut hay núi cỏch khỏc gm yu t
con ngi v yu t vt ca quỏ trỡnh sn xut.Yu t vt õy gm t liu
- 10 -

CH số 11 - B1 - ĐH KTQD Chuyên Photocopy - Đánh máy - In Luận văn, Tiểu luận : 6.280.688

lao ng v i tng lao ng. Tuy nhiờn, yu t gi vai trũ quan trng nht
trong lc lng sn xut chớnh l yu t con ngi. V iu ny, Ph.ngghen
ó tng nhn mnh rng mun nõng nn sn xut lờn thỡ mỡnh t liu lao
ng, dự l t liu c gii hay hay bt kỡ t liu no khỏc cng khụng m
cn cú con ngi cú nng lc tng xng s dng nhng t liu ú.Do bn
cht hot ng con ngi l lao ng sỏng to v tho món nhu cu ngy
cng cao, con ngi khụng ngng ci tin v sỏng ch ra nhng t liu lao
ng mi cú nng sut v hiu qu hn ng thi liờn tc m rng phm vi
i tng lao ng, to ra thiờn nhiờn th hai phong phỳ.Cựng vi iu ú tri
thc ca ngi lao ng cng khụng ngng c nõng cao. N võy vi t
cỏch l mt lc lng sn xut con ngi gi vai trũ quan trng nht trong lc
lng sn xut quyt nh ton b quỏ trớnh sn xut ca xó hi dỳng nh
Lờnin ó khng nh:Lc lng sn xut hng u ca ton th nhõn loi l
cụng nhõn, l ngi lao ng3.
Xem xột di gúc ngun lc, trong mi quan h vi cỏc ngn lc
khỏc ngun lc con ngi cng t rừ vai trũ quyt nh ca mỡnh. iu ny
th hin ch cỏc ngun lc khỏc nh vn, ti nguyờn thiờn nhiờn, v trớ a
lýt nú ch tn ti di dng tim nng. Chỳng ch phỏt huy tỏc dng v cú
ý ngha khi c kt hp vi ngun lc con ngi, thụng qua hot ng cú ý
thc ca con ngi.Bi l con ngi l ngun lc duy nht bit t duy cú trớ
tu v ý chớ, bit li dng cỏc ngun lc khỏc, gn kt chỳng li vi nhau to
thnh sc mnh tng hp cựng tỏc ng vo quỏ trỡnh cụng nghip hoỏ, hin
i hoỏ .Cỏc ngun lc khỏc l nhng khỏch th, chu s ci tao khai thỏc ca
con ngi v ht thy chỳng u phc v li ớch, nhu cu ca con ngi nu
con ngi bit tỏc ng v khai thỏc chỳng.
Cỏc ngun lc cho quỏ trỡnh cụng nghip hoỏ, hin i hoỏ u quan
trng nhng xột n cựng nu thiu s hin din ca trớ tu v lao ng ca
3

V.I.Lờnin : Ton tp, Nxb. Tin b, M.1979,tp 12, trang430.

- 11 -

CH số 11 - B1 - ĐH KTQD Chuyên Photocopy - Đánh máy - In Luận văn, Tiểu luận : 6.280.688

con ngi thỡ mi ngun lc u tr nờn vụ ngha, thm chớ ngay c khỏi
nim ngun lc cng khụng cũn lý do gỡ tn ti : cho dự cú cỏc ngun
lc khỏc m khụng cú nhng con ngi tng xng, kh nng khai thỏc
cỏc ngun lc ú v nu khụng cú mt mụi trung kinh t, chớnh tr, xó hi,
tõm ly v d lun xó hi thun li cho con ngi hnh ng thỡ v tt ó cú
th t c s phỏt trin mong mun 4. S khng nh ny khụng ch núi
lờn vai trũ quyt nh ca ngun lc con ngi trong quan h so sỏnh vi cỏc
ngun lc khỏc m cũn phn ỏnh mt c im quan trng ca nú, ú l:
ngun lc con ngi l ngun lc duy nht m nh nú cỏc ngun lc khỏc
mi phỏt huy c tỏc dng v cú ý ngha tớch cc i vi quỏ trỡnh cụng
nghip hoỏ, hin i hoỏ. Vi ý ngha ú ngun lc con ngi l yu t tt
yu khụng th thay th c.
Tuy nhiờn cn lu ý rng trong khi nhn mnh vai trũ quyt nh ca
ngun lc con ngi chỳng ta khụng bao hỡ c tuyt i hoỏ nú, khụng
c tỏch ri ngun lc con ngi ra khi mi quan h hu c vi ngun lc
t nhiờn v cỏc ngun lc khỏc, khụng c t nú bờn ngoi nhng iu
kin lch s hin thc.
2.Tim nng ca trớ tu.
Cú th núi cỏc ngun lc khỏc l hu hn, cú th b khai thỏc cn kit
trong khi ú ngun lc con ngi m cỏi ct lừi l trớ tờ, li cú tim nng vụ
tn. Tim nng vụ tn ca trớ tu con ngi th hin ch nú cú kh nng t
sn sinh , i mi v phỏt trin khụng ngng nu bit chm lo, bi dng v
khai thỏc hp lý. ú chớnh l lý do lm cho nng lc nhn thc v hot ng
thc tin ca con ngi phỏt trin nh mt quỏ trỡnh vụ tn, xem xột trờn
phm vi cng ng nhõn loi.
Tim nng vụ tn ca trớ tu cú c s c phng din sinh hc ln
phng dinó hi ca con ngi. khớa cnh sinh hc tim nng ú trc ht
th hin c cht ca b nóo ngi - mt dng vt cht phỏt trin cao nht
Nguyn Trng Chun: Ngun nhõn lc trong chin lc kinh t - xó hi ca nc ta n nm
2000, Tp chớ Trit hc, s 4-1990 trang 19
4

- 12 -

CH số 11 - B1 - ĐH KTQD Chuyên Photocopy - Đánh máy - In Luận văn, Tiểu luận : 6.280.688

c r chc theo mt cỏch thc c bit m c trng ni bt ca nú l nng
lc sỏng to. ú l mt trong nhng thuc tớnh c bn phn ỏnh bn cht con
ngi. Nh nng lc sỏng to ny m khi lng tri thc ca loi ngi
khụng ngng gia tng gp bi v ngy nay ang din ra s bựng n thụng tin
tri thc.Lch s xó hi loi ngi trc ht l lch s lao ụng sn xut do ú
khớa cnh xó hi ca tim nng vụ tn ca trớ tu trc ht cng th hin
lch s lao ng sn xut. Trong quỏ trỡnh lao ng con ngi ó tin hnh
nhng hot ng bin i t nhiờn, lm lờn lch s xó hi.Nh lao ng b úc
v ụi bn tay con ngi khụng ngng bin i, hon thin lam cho con
ngi ngy nay cng khỏc xa vi con vt. Cỏi khỏc xa ú chớnh l s tng lờn
mt xó hi ca con ngi, trong ú cú yu t trớ tu. ú l lao ng ó lm
cho cỏc s vt hin tng bc l cỏc thuc tớnh cn cú ca chỳng, nh vt con
ngi nhn thc chỳng; lao ng dn ti s hỡnh thnh ngụn ng - cỏi v vt
cht ca t duy; nh ngụn ng con ngi cú th phn ỏnh s vt hin tng
mt cỏch khỏi quỏt v giỏn tip; v lao ng cũn kớch thớch nng lc t duy
sc sỏng to ca con ngi, do ú thỳc y s phỏt trin ca trớ tờ.
Nu trớ tu con ngi ó em li nhng thnh qu sỏng to thỳc y xó
hi phỏt trin thỡ ngc li s phỏt trin ca xó hi li a trớ tu con ngi
lờn nhng bc phỏt trin mi, cng chớnh l a lc lng sn xut lờn mt
trỡnh cao hn. Nh vy tim nng vụ tn ca trớ tu phng din xó hi
c phn ỏnh qua s vn ng v phỏt trin khụng ngng ca xó hi loi
ngi m trc ht biu hin s bin i liờn tc, tớnh a dng phong phỳ
v phỏt trin vụ tn ca lc lng sn xut trong quỏ trỡnh phỏt trin xó hi.
Khớa cnh sinh hc v khớa cnh xó hi ca trớ tu khụng tỏch ri nhau,
chỳng tn ti thng nht, tỏc ng qua li ln nhau, cng ging nh s thng
nht bin chng gia mt sinh hc v mt xó hi trong con ngi. Bi vy
cn nhn thc sõu sc rng con ngi, c bit l trớ tu ca nú va l ngun
lc to nờn s phỏt trin kinh t - xó hi, va l i tng m s phỏt trin
kinh t chớnh tr phi hng vo phc v.
- 13 -

CH số 11 - B1 - ĐH KTQD Chuyên Photocopy - Đánh máy - In Luận văn, Tiểu luận : 6.280.688

Túm li, tớnh vụ tn ca tim nng trớ tu l mt trong nhng c im
quan trng ca ngun lc con ngũi nh nú m ngun lc con ngi cú vai
trũ to ln so vi cỏc ngun lc khỏc.
3. Sc mnh trớ tu trong iu kin hin nay.
K t khi loi ngi ra i, mi giai on lch s trớ tu luụn cú vai
trũ to ln i vi cuc sng v s phỏt trin xó hi. tn ti v phỏt trin,
con ngi phi hot ng, phi tỏc ng vo t nhiờn ci bin ca ci t nhiờn
thnh ca ci xó hi tho món nhu cu ca mỡnh, tc l phi lao ng.
Ngy nay, nhng tin b khoa hc cụng ngh do trớ tu con ngi to
ra ang lm thay i mnh m sn xut v lch s phỏt trin xó hi; trớ tu tr
thnh yu t khi ng cho gung mỏy sn xut hot ng theo dng thc
mi. ú l nn sn xut t ng hoỏ vi s gia tng nhanh chúng hm lng
lao ng trớ tu, s dng cỏc thit b mỏy múc hin i, vn hnh n gin
nhng hiu sut li tng lờn gp bi, tit kim nguyờn vt liu gim hao phớ
v hn ch ụ nhim mụi trng.
Nh sc mnh trớ tu thụng qua khoa hc cụng ngh m con ngui
ngy cng ci to t nhiờn cú hiu qu hn, to ra nhng i tng lao ng
mi vn khụng cú sn trong t nhiờn. ú chớnh l vic to ra nhng vt liu,
nguyờn liu, nhiờn liu mi, hn ch ti a s ph thuc vo vic khai thỏc ti
nguyờn truyn thụng trong t nhiờn, hng ti vic bo m cõn bng sinh
thỏi.Cng nh nhng tin b khoa hc cụng ngh m con ngi bng nhng
phng tin hin i ó i xa hn trong vic thm dũ v khai thỏc v tr,
khỏm phỏ ra nhng bớ n trong th giii bao la c v vi mụ ln v mụ m t
bao i nay con ngi hng m c. Tuy nhiờn s ra i ca trớ tu nhõn
to hon ton khụng cú ngha l con ngi bi y xung hng th yu trong
lc lng sn xut cng khụng th gt con ngi ra khi gung mỏy sn xut.
Bi l t duy mỏy múc , trớ tu nhõn to dự hin i thụng minh n õu cng
ch l kt ca ca s phỏt trin khoa hc k thut, l sn phm ca s phỏt
trin trớ tu con ngi. Ngoi ra con ngi cũn bit vn dng cỏc tri thc khoa
- 14 -

CH số 11 - B1 - ĐH KTQD Chuyên Photocopy - Đánh máy - In Luận văn, Tiểu luận : 6.280.688

hc, k thut ohỏt trin v hon thin bn thõn mỡnh vi t cỏch l mt lc
lng sn xut c bit. Vi ý ngha ú khoa hc, k thut v cụng ngh cng
phỏt trin v cú sc mnh to ln bao nhiờu, cng chng minh sc mnh gp
bi sc mnh ca trớ tu con ngi by nhiờu.
Túm li, trong iu kin ngy nay, trớ tu con ngi gi vai trũ quyt
nh sc mnh ca mi quc gia, nú l ti nguyờn ca mi ti nguyờn v trớ
tu lao ng ang tr thnh xu th ph bin. õy khụng ch l mt c im
quan trng ca trớ tu m cũn núi lờn v trớ sc mnh ca trớ tu, ca ngun lc
con ngi i vi s phỏt trin kinh t xó hi ca mi nc. Vỡ vy, thc
hin thnh cụng cụng nghip hoỏ, hin i hoỏ hn lỳc no ht chỳng ta phi
nhanh chúng nõng cao sc mnh trớ tu, vn vn hoỏ trỡnh chuyờn mụn cho
ngi lao ng, ng thi phi quan tõm n di ng cht xỏm, khai thỏc tt
nht tim nng sc mnh trớ tu ca dõn tc v thi i.
V trớ ca con ngi trong quỏ trỡnh cụng nghip hoỏ, hin i hoỏ l v
trớ trung tõm. Khụng cú con ngi thỡ khụng cú s phỏt trin, cỏc ngun lc
khỏc cng khụng th hin c või trũ v ý ngha ca mỡnh.
T v trớ, c im ca ngun lc con ngi v nhng nng lc phm
cht nh vy, vn phi t ra l phi xem xột ỏnh giỏ mt cỏch ton din
thc trng v c im ca ngun lc con ngi nc ta hin nay ờ t ú
cú hng khai thỏc v phỏt trin hp lý cú hiu qu ngun lc con ngi m
bo cho s thnh cụng ca cụng cuc cụng nghip hoỏ, hin i hoỏ t nc.

- 15 -

CH số 11 - B1 - ĐH KTQD Chuyên Photocopy - Đánh máy - In Luận văn, Tiểu luận : 6.280.688

Chng III : THC TRNG NGUN LC CON NGI
VIT NAM HIN NAY V NHNG VN T RA
TRC YấU CU CễNG NGHIP HO, HIN I HểA
.
I. Thc Trng Ngun Lc Con Ngi .
Ngun lc con ngi nc ta hin nay l vn ln v bc xỳc ó v
ang thu hỳt nhu nh khoa hc nghiờn cu.
Ngun lc con ngi ca mi nc luụn vn ng v bin i c v ss
lng ln cht lng, c cu.Vỡ th vic xem xột ỏnh giỏ ngun lc con
ngi mi quc gia cú tớnh lch s, trng ng vi trỡnh phỏt trin kinh
t xó hi trong tng giai on nht nh.
Ngun lc con ngi cú phm vi bao quỏt rng song tu trung li nú
phn ỏnh qua nhng phng din c bn: s lng, c cu v ch yu l cht
lng ca ngun lc con ngi.
1. V s lng ngun lc con ngi.
S lng ngun lc con ngi phn ỏnh qua quy mụ dõn s, lc lng
lao ng v tc gia tng dõn s trong mt thi kỡ nht nh.
Theo thng kờ nhng nm gn õy tc tng dõn s v lc lng lao
ng l khỏ cao v liờn tc, nờn ngun b sung vo i ng lao ng l rt
ln. Tc tng dõn s thc t qua cỏc nm t 1930 n 2001 mi nm bỡnh
quõn tng 2,13%.Trong 20 nm gn õy s dõn mi nm tng tng ng s
dõn ca mt tnh trung bỡnh; lc lng lao ng tng bỡnh quõn trờn 3%
/nm5. Theo d bỏo trong nhng nm chỳng ta tin hnh cụng nghip hoỏ,
hin i hoỏ tc tng dõn s vn l rt cao, do ú chỳng ta s cú ngun
nhõn lc di do. õy l thun li ca quỏ trỡnh cụng nghip hoỏ, hin i hoỏ
nc ta xột theo gúc cung ng s lng lao ng nhng ng thi cng
on Vn Khi: Ngun lc con ngi trong quỏ trỡnh cụng nghip hoỏ, hin i hoỏ Vit Nam,
Nxb lý lun chớnh tr,2005 trang 102
5

- 16 -

CH số 11 - B1 - ĐH KTQD Chuyên Photocopy - Đánh máy - In Luận văn, Tiểu luận : 6.280.688

chớnh l khú khn nu nn sn xut khụng ỏp ng vic lm cho ngi lao
ng.
Nguyờn nhõn ca tỡnh hỡnh trờn l do trong nhiu thp k qua nc ta cú
tc tng dõn s cao trong khi ú nn sn xut xó hi li kộm phỏt trin
khụng ỏp ng c yờu cu phõn cụng lao ng. Mt khỏc ngoi s lao ng
gia tng t nhiờn hng nm nhng ngi ngoi lc lng lao ng nh ngi
v hu, tr em, hc sinh ang i hc cỏc trng chuyờn nghip cng cú nhu
cu vic lm khỏ ln.Hin ti lc lng lao ng hng nm tng thờm trờn
mt triu ngi cng thờm 2 triu ngi lao ng cha cú vic lm thũng
xuyờn. Do ú sc ộp v vic lm nc ta hin nay l rt ln.
Túm li, quy mụ dõn s v lc lng lao ng nc ta gia tng mc
cao.Tỡnh trng tha lao ng, thiu vic lm l bi toỏn nan gii m nc
ta ó, ang v s phi tip tc gii quyt trong nhng nm ti.
2. V c cu ngun lc con ngi.
C cu ngun lc con ngi phn ỏnh qua c cu dõn c, c cu lao
ng trong cỏc ngnh, c cu lao ng ó qua o to trong cỏc ngnh v cỏc
khu vc kinh t, c cu trỡnh lao ng, c cu tui trong lc lng lao
ng c cu ngun lao ng d tr trong cỏc trng i hc, cao ng, trung
hc chuyờn nghip, dy ngh
Theo s liu thng kờ nhng nm gn õy c cu dõn c v lao ng
nc ta ó cú s chuyn dch tớch cc. T trng trong cỏc nghnh nụng lõm
ng nghip cú xu hng gim dn, lao ng trong cỏc ngnh cụng nghip,
xõy dng v dch v tng dn tuy vn cũn chm.
V c cu trỡnh lc lng lao ng, n cui nm 2003 t l lao
ng qua o to ngh trong lc lng lao ng l 17,5% 6. C th l cú
khong 4,9 triu lao ng cú trỡnh s cp hoc cú chng ch ngh, 1,47
triu lao ng cú trỡnh trung hc chuyờn nghip, khong 1,3 triu lao ng
6

Nguyn Hu Dng : V nhim v phỏt trin vic lm giai on 2006- 2010, ti liu ó dn, tr.71.

- 17 -