Tải bản đầy đủ
PHỤ LỤC 2: PHƯƠNG PHÁP HỌC VÀ LÀM BÀI THI

PHỤ LỤC 2: PHƯƠNG PHÁP HỌC VÀ LÀM BÀI THI

Tải bản đầy đủ

Vượt đích môn Sinh học – Tập 1 (LT6.4)

Th.s Tô Nguyên Cương

dưới cằm, hai mắt trùng xuống. Khi làm được như vậy chắc chắn em sẽ có một cảm xúc tiêu
cực qua cái trạng thái mệt mởi đó.
Theo em, người thành công và người không thành công người nào gặp nhiều thất bại hơn? Rõ
ràng là người thành công sẽ gặp nhiều thất bại hơn nhưng tại sao lại vậy? Vì những người
không thành công họ sợ thất bại nên họ có dám hành động đâu mà gặp thất bại. Vì vậy khi
luôn nhìn thấy mục tiêu của mình, các em cần liên tục hành động để tiến tới nó, đó là tích cực
học hỏi, thay đổi phương pháp học, tăng thời lượng học, … đừng sợ thất bại, đừng sợ những
lời chê, những lời trách móc mà hãy biến nó thành động lực, bài học để rút kinh nghiệm cho
những lần sau.
Như ở trên đã nói chúng ta tích cực học tập không phải vì bố mẹ em bảo thế, cô giáo em bảo
thế, mọi người bảo thế, … mà tất cả các hoạt động tích cực đó đều cần được hướng tới mục
tiêu, mơ ước của riêng em và EM LÀ NGƯỜI CHÈO LÁI nó.
Vì vậy em hãy giành ra 5 phút để tìm lại mơ ước, mục tiêu của mình là gì và hãy giành cho nó
5 phút hàng ngày để “nuôi dưỡng” nó, bởi SUY NGHĨ tạo ra HÀNH ĐỘNG, hành động tạo ra
THÓI QUEN, thói quen tạo ra TÍNH CÁCH, tính cách tạo ra SỐ PHẬN. Do đó ở đây em chỉ
cần “giác ngộ” suy nghĩ, niềm tin vào chính bản thân mình, tin vào con người tài năng, phi
thường trong em.
2. Học hiểu: Thật là nguy hiểm khi việc học tập mà không hiểu mình đang học cái gì? Nói về
cái gì? Nó như thế nào? Tại sao lại như thế? Có ý nghĩa gì? Đây là cách học ban đầu là dài
nhất nhưng sau này khi đã quen, bắt nhịp được thì sẽ là ngắn nhất, chắc chắn, bền vững và hiệu
quả nhất. Khi đã nắm bắt được bản chất vấn đề thì cho dù tình huống đặt ra có xoay ngang,
xoay dọc hay biến dạng theo một cách nào đó thì chúng ta cũng có thể dễ dàng giải quyết
được. Ví dụ với một đơn vị nội dung kiến thức có thể xây dựng nên 100 câu hỏi trắc nghiệm.
Nếu không hiểu bản chất thì thay bằng việc nhớ một đơn vị nội dung kiến thức chúng ta cần
nhớ ít nhất 500 tình huống (Gồm 100 câu dẫn và 400 phương án) của 100 câu hỏi trắc nghiệm.
3. Không học “công thức”, giải bài tập tự nhiên trên nền toán học cơ bản và cơ chế, quy
luật Sinh học: Nghe như có vẻ vô lý tuy nhiên đây là cách tiếp cận các tình huống bài tập Sinh
học chỉ có trong quyển sách này của chúng tôi. Đây là phương pháp tiếp cận mới đã được
chúng tôi nghiên cứu, xây dựng và phát triển. Nếu chúng ta không hiểu bản chất, chăm chăm
học “công thức” mà không hiểu gì thì thật vô cùng nguy hiểm bởi trong bài tập Sinh học có rất
nhiều cái gọi là “công thức”. Không chỉ vậy việc nhớ “công thức” sẽ hạn chế sự linh hoạt,
năng lực sáng tạo cũng như tốc độ giải quyết các tình huống bài tập của bản thân. Qua tập sách
này chúng tôi sẽ giúp em hiểu bản chất sinh học của các “công thức” mà trong rất nhiều sách
tham khảo đã đã “hồ hởi” nêu ra. Bên cạnh đó chúng tôi giúp em cách nhớ một cách bản chất,
hình tượng và một cách dễ dàng tất cả những “công thức” đó. Từ đó em có thể vận dụng một
cách nhanh chóng, linh hoạt để giải bài tập mà không phụ thuộc “công thức”.
Youtube: Bé Nguyệt Channel

- 288 -

Vượt đích môn Sinh học – Tập 1 (LT6.4)

Th.s Tô Nguyên Cương

4. Muốn học thật tốt, thật xuất sắc hãy trở thành một họa sĩ chăm chỉ và là một nhà văn,
nhà thơ dám mơ mộng, tưởng tượng: Bản chất tư duy của con người là tư duy qua biểu tượng
– hình ảnh. Tức là khi đề cập đến cái gì chúng ta sẽ hình dung ra nó như thế nào chứ không
phải nó được viết như thế nào. Ví dụ khi nói tới con gà em sẽ hình dung hình dáng con gà như
thế nào chứ em không hình dung con gà được viết như thế nào. Do đó tại sao mỗi một đơn vị
kiến thức, một hệ thống kiến thức, một cơ chế, quá trình em lại không dám “hình tượng” hóa
nó bằng sơ đồ, bằng hình vẽ theo cách riêng của mình. Như vậy sau khi vẽ xong em đã hoàn
toàn nắm được kiến thức, thậm chí có thể trình bày lại một cách rành mạch, rõ ràng bằng hình
em đã vẽ như là em đang kể về một khung cảnh, một chuyến đi chơi của mình. Nếu để đầu óc
bay bổng em cũng có thể nhân vật hóa cho các khái niệm cũng như thổi hồn vào nó hoặc sáng
tác ra một bài thơ vần điệu.

SƠ ĐỒ TƯ DUY “ĐỂ TRỞ THÀNH THIÊN TÀI”
II - CHUẨN BỊ
Chuẩn bị 2 quyển sổ nhỏ và một quyển nháp:
+ Quyển 1: Ghi tất cả những khó khăn trong quá trình học tập, như không hiểu, mâu thuẫn, …
để

trao

đổi

với

các

bạn



với

giáo

viên

hoặc

trao

đổi

trên

website

http://www.tonguyencuong.com. (Có thể ghi chung với các môn khác cho gọn). Đừng bao
giờ hy vọng các em có thể chắc chắn nhớ được những vấn đề các em còn thắc mắc để gặp
bạn, thầy cô để hỏi.
+ Quyển 2: Chép lại các bài tập hay và khó, đặc biệt là các bài chứa bẫy mà em chưa vượt qua
được.
Youtube: Bé Nguyệt Channel

- 289 -

Vượt đích môn Sinh học – Tập 1 (LT6.4)

Th.s Tô Nguyên Cương

+ Quyển 3: Chính là quyển nháp là nơi các em có thể thỏa sức tưởng tượng, khám phá lý
thuyết, bài tập theo cách của mình. Trên cơ sở đó một lần nữa em có thể tổ chức lại một
cách đầy đủ, logic, hệ thống vào trong vở.
III - HỌC LÝ THUYẾT
- Lên kế hoạch cho cả chương trình tới thời điểm đi thi bằng cách lên kế hoạch cho từng
phần, từng tuần và quyết tâm học triệt để phần đó.
- Tạo, duy trì cảm xúc tích cực (tự tin, lạc quan, phấn khởi,…) trước khi học và trong khi
học. Để học nó một cách tự nhiên, nhẹ nhàng hãy nghĩ nó đơn giản như một trò chơi cần
chinh phục. (Tham khảo sách gối đầu giường “Tôi tài giỏi, bạn cũng thế” của Adam
Khoo. Có thể download trên website: http://tonguyencuong.com). Bao gồm 2 bước:
+ Tuyên bố: Như tôi đã đưa ra ở đầu trang sách của bộ này.
+ Thư giãn, tin tưởng: Tưởng thượng về mục tiêu của mình và cảm nhận và ăn mừng như
là mình đã giành được nó.
- Học từ khái quát đến chi tiết: Tốt nhất bằng sơ đồ, nếu có thể thì nên trình bày bằng sơ đồ
tư duy của Tony Buzan. Vậy là việc học sẽ trở nên đơn giản như chúng ta ngắm một bức
tranh và tái hiện lại một cách dễ dàng .
- Học cảm nhận: Đọc đến đâu hình dung, hiểu đến đó. Nếu không hiểu cần trao đổi với giáo
viên ngay (ghi ra Quyển 1).
- Lặp lại nhiều lần, tức ôn tập thường xuyên cho đến lúc thi với những nội dung khó, chưa
chắc chắn.
IV - LÀM BÀI TẬP
Bản chất: Bài tập Sinh học = Cơ chế, quy luật sinh học + Toán học cơ bản
- Trên cơ sở bản chất của Bài tập Sinh học, em có thể thấy mình cần chuẩn bị tốt những yếu tố
nào để có thể giúp em hiểu, giải nhanh các bài tập. Thứ nhất em phải nắm vững các cơ
chế, quy luật sinh học; thứ hai là cần phải trau dồi kĩ năng xử lý toán học linh hoạt.
- Với những kiến thức không thể hiểu do bị rỗng kiến thức thì học thuộc lòng nhưng hạn chế
tối đa.
- Tóm tắt đầu bài sẽ giúp chúng ta dễ dàng thấy được vấn đề
cũng như biết đầu bài đã cho cái gì và phải làm cái gì. Với mỗi
nội dung đầu bài cho đều có một ý nghĩa nhất định phục vụ cho
việc làm bài tập. Đặc biệt các bài tập di truyền học người liên
quan tới một số thành viên trong gia đình thì các em hãy thiết kế
nó dưới dạng một phả hệ.
- Làm bài tập trên cơ sở 2 cách:
+ Làm xuôi: Kết nối giả thiết để dẫn đến kết quả.
Youtube: Bé Nguyệt Channel

- 290 -

Vượt đích môn Sinh học – Tập 1 (LT6.4)

Th.s Tô Nguyên Cương

+ Làm ngược: Từ kết quả ta biến đổi, hướng tới những nội dung giả thiết cho.
- “Sao chép tư duy”, có thể thực hiện đơn giản bằng cách xem lại thường xuyên các bài tập
khó (ở Quyển 2) và giải lại. Nếu sau 30 phút không làm lại được thì xem lời giải. Lặp lại
hàng tuần cho đến khi nhìn thấy bài đó em sẽ biết ngay phải làm gì.
V – HỌC TRẮC NGHIỆM
- Học 1 câu cho 10 câu: Với mỗi câu không chỉ chỉ ra được đáp án mà cần chỉ ra được các
đáp án còn lại sai ở chỗ nào.
- Tích lại những câu chưa làm được. Tùy vào mức độ khó và hay có thể đánh dấu thêm
bằng kí hiệu riêng. VD như *, **, ***, … thậm chí cả ghi chú bằng chữ về vấn đề của
câu đó.
- Những lần ôn tập sau chỉ ôn lại những câu khó, chứa “bẫy” và chưa làm được.
VI – LÀM BÀI THI TRẮC NGHIỆM: Tự tin, không quan tâm đến người khác làm xong
sớm.
- Làm chủ thời gian làm bài bằng cách mang đồng hồ. Sau đó phân chia thời gian và lên kế
hoạch để làm bài thi.
- Với đề thi trắc nghiệm, hoàn thành căn bản đề thi trong 50 phút: Làm đề thi ít nhất 2 lượt,
lượt thứ nhất để giải quyết nhanh những tình huống dễ, đồng thời nắm bắt được toàn bộ
đề, đặc biệt những câu khó. Trong quá trình đó nhớ tích, ghi chú cụ thể vấn đề mình
mắc phải, những câu chưa làm được, còn nghi ngờ ra ngay đề thi. 35 phút còn lại giải
quyết các câu khó. 5 phút cuối cùng thì mới tô vào đề thi.
Các em hãy nhớ rằng:
“Häc, con ®-êng duy nhÊt ®Ó tån t¹i.”

“Tự tin, duy trì cảm xúc, hành động không ngừng, tiến tới mục tiêu” Tô Nguyên Cương

Youtube: Bé Nguyệt Channel

- 291 -

Vượt đích môn Sinh học – Tập 1 (LT6.4)

Th.s Tô Nguyên Cương

PHỤ LỤC 3: MA TRẬN ĐỀ THI TUYỂN SINH ĐẠI HỌC, CAO ĐẲNG
Môn: SINH HỌC; Khối B
Số lượng: 50 câu; Thời gian làm bài: 90 phút
(Đây là ma trận những năm trước đây – từ 2014 trở về trước, tuy nhiên về cơ bản khối lượng, sự phân bố
câu hỏi, trọng tâm câu hỏi cũng như mức độ khó vẫn như vậy nên các em học sinh vẫn nên tham khảo)

Mức độ nhận thức
Chủ đề
(Đơn vị kiến thức)
Cơ chế di truyền và
biến dị
Tính quy luật của
hiện tượng di truyền
Di truyền học quần
thể
Ứng dụng di truyền
học
Di truyền học người
Bằng chứng tiến hóa
- Cơ chế tiến hóa
Sự phát sinh và phát
triển sự sống trên
Trái Đất
Sinh thái học cá thể Sinh thái học quần
thể
Quần xã sinh vật Hệ sinh thái, sinh
quyển và bảo vệ môi
trường
Tổng

Biết

Hiểu

Vận dụng

Phân tích,
tổng hợp và
đánh giá
Số
Điểm
câu

Số
câu

Điểm

Số
câu

Điểm

Số
câu

Điểm

1

0,2

3

0,6

4

0,8

3

2

0,4

4

0,8

5

1

0,2

2

1

0,2

Tổng
Số
câu

Điểm

0,6

11

2,2

1,0

11

2,2

0,4

3

0,6

1

0,2

3

0,6

1

0,2

2

0,4

1

0,2

8

1,6

2

0,4

3

0,6

1

0,2

1

0,2

3

0,6

3

0,6

1

0,2

1

0,2

1

0,2

1

0,2

1

0,2

2

0,4

3

0,6

1

0,2

1

0,2

7

1,4

10

2,0

15

3,0

15

3,0

10

2,0

50

10,0

1

0,2

I. PHẦN CHUNG CHO TẤT CẢ CÁC THÍ SINH (40 câu, từ câu 1 đến câu 40)
Mức độ nhận thức
Chủ đề
(Đơn vị kiến thức)

Biết
Số
câu

Cơ chế di truyền và
biến dị
Tính quy luật của
hiện tượng di truyền
Di truyền học quần
thể
Ứng dụng di truyền
học
Di truyền học người
Bằng chứng tiến hóa
- Cơ chế tiến hóa
Sự phát sinh và phát
triển sự sống trên

1

Hiểu

Điểm

0,2

Phân tích,
tổng hợp và
đánh giá
Số
Điểm
câu

Số
câu

Điểm

Số
câu

Điểm

3

0,6

3

0,6

3

2

0,4

3

0,6

4

1

0,2

2

0,4

1

0,2

3

0,6

1

0,2

1

0,2

1

0,2

Youtube: Bé Nguyệt Channel

Vận dụng

1

0,2

1

0,2

- 292 -

1

Tổng
Số
câu

Điểm

0,6

9

1,8

0,8

9

1,8

3

0,6

2

0,4

1

0,2

6

1,2

2

0,4

0,2

Vượt đích môn Sinh học – Tập 1 (LT6.4)

Th.s Tô Nguyên Cương

Trái Đất
Sinh thái học cá thể Sinh thái học quần
thể
Quần xã sinh vật Hệ sinh thái, sinh
quyển và bảo vệ môi
trường
Tổng

1

0,2

1

0,2

1

0,2

2

0,4

1

0,2

1

0,2

1

8

1,6

11

2,2

12

2,4

9

3

0,6

0,2

5

1,0

1,8

40

8,0

II. PHẦN RIÊNG [10 câu] Thí sinh chỉ được làm một trong hai phần (A hoặc B)
A. Theo chương trình Chuẩn (10 câu, từ câu 41 đến câu 50)
Mức độ nhận thức
Chủ đề
(Đơn vị kiến thức)

Biết
Số
câu

Hiểu

Điểm

Số
câu

Điểm

Vận dụng
Số
câu

Điểm

Cơ chế di truyền và
0,2
1
1
biến dị
Tính quy luật của
1
hiện tượng di truyền
Ứng dụng di truyền
1
học
Di truyền học người
0,2
1
Bằng chứng tiến hóa
0,4
2
- Cơ chế tiến hóa
Quần xã sinh vật Hệ sinh thái, sinh
0,4
2
quyển và bảo vệ môi
trường
Tổng
2
0,4
4
0,8
3
B. Theo chương trình Nâng cao (10 câu, từ câu 51 đến câu 60)

Phân tích,
tổng hợp và
đánh giá
Số
Điểm
câu

0,2
0,2

1

0,2

0,2

0,6

1

0,2

Tổng
Số
câu

Điểm

2

0,4

2

0,4

1

0,2

1

0,2

2

0,4

2

0,4

10

2,0

Mức độ nhận thức
Chủ đề
(Đơn vị kiến thức)
Cơ chế di truyền và
biến dị
Tính quy luật của
hiện tượng di truyền
Ứng dụng di truyền
học
Di truyền học người
Bằng chứng tiến hóa
- Cơ chế tiến hóa
Quần xã sinh vật Hệ sinh thái, sinh
quyển và bảo vệ môi
trường
Tổng

Biết

Hiểu

Số
câu

Điểm

1

0,2

1

2

Số
câu

Điểm

Vận dụng
Số
câu

Điểm

1

0,2

1

0,2

1

0,2

Phân tích,
tổng hợp và
đánh giá
Số
Điểm
câu

1

0,2

0,2

0,4

Youtube: Bé Nguyệt Channel

Tổng
Số
câu

Điểm

2

0,4

2

0,4

1

0,2

1

0,2

2

0,4

2

0,4

2

0,4

2

0,4

4

0,8

10

2,0

3

- 293 -

0,6

1

0,2