Tải bản đầy đủ
Trả lòi 5.1: Sai sỏ đo đạc

Trả lòi 5.1: Sai sỏ đo đạc

Tải bản đầy đủ

2. Sai s ố đ o d ạ c :
A = X- X

(5-1)

Trong đó:
ầ - sa i s ố đ o đ ạ c ;
X - số đo được (có sai);
X - s ố th ật (đ ú n g )
3. N h ữ n g y ế u t ố c ó l iê n q u a n đ ế n sai s ố đ o đạ c :
3 .1 . N g ư ờ i đ o ,
3 .2 . D ụ n g c ụ đ o .
3 .3 . Đ ố i tư ợ n g đ o .
3 .4 . M ô i t r ư ờ n g đ o .
4. P h â n lo ạ i s a i s ố đ o đ ạ c t h e o b ả n c h ấ ĩ:

4.1. Sai lầm.
4 .2 . Sai s ố h ệ t h ố n g .
4 .3 . Sai s ố n g ẫ u n h i ê n .
5. S a i lầ m :
5 .1 . V í d ụ v ề s a i lầ m :

Chiều dài một ngôi nhà là 50m, đo được 5 lm , ở đây lm là sai lầm.
5 .2 . Đ ị n h n g h ĩ a sa i lẩ m :

Sai ỉầm là những sai số mắc phải trong đo đạc thường có giá trị rất lớn, đáng nhẽ ra
trong điều kiện ấy không thể phạm phải.
5 .3 . N g u y ê n n h â n g â y ra s a i lầ m : c h ỉ d o n g ư ờ i đ o t h iế u c ẩ n th ậ n .
5 .4 . B i ệ n p h á p lo ạ i t r ừ s a i l ầ m r a k h ỏ i k ế t q u ả đ o đ ạ c :

Nhất thiết phải loại trừ hết sai lầm ra khỏ! kết quả đo đạc bằng cách đo lặp kiểm tira,
tính lặp kiểm tra.
6. Sai s ố h ệ t h ố n g :
6 .1 . V í d ụ v ề s a i s ố h ệ t h ố n g :

Chiều dài chuẩn của thước là 2Qm. Nhưng chiều dài thậtcủa

thướclúc

đo lại

2 0 , 0 0 ỉ m . V ậ y l m m ở đ â y là s a i s ố h ệ t h ố n g .
6 .2 . Đ ị n h n g h ĩ a sa i s ố h ệ t h ố n g :
Sai s ố hộ t h ố n g l à n h ữ n g s a i s ố t h ư ờ n g c ó d ấ u và trị s ố k h ô n g đ ổ i , c h ú n g l ặ p lại tro m g
các lần đo.
6 .3 . N g u y ê n n h â n g â y r a s a i s ố h ệ t h ố n g :

Chủ yếu ỉà do dụng cụ đo không được hoàn hảo, không chuẩn.
36



6-4. Biện pháp hạn chế, loại trừ sai số hệ thống:
C ó thể hạn ch ế hay loại trừ được sai số hệ thống bằng cách kiểm nghiệm và điều
chỉnh dụng cụ đo cẩn thận, tính số điều chỉnh vào kết quả đo.
7 . Sai s ố n g ẫ u n h iê n :
7.1. V í d ụ v ề sa i s ố n g ẫ u n h iê n :

Thước đo có khoảng chia nhỏ nhất đến milimét, số đọc được đến phần mười milimét
phải ước lượng, phần ước lượng này có chứa sai số ngẫu nhiên.
7 .2 . Đ ị n h n g h ĩ a sa i s ố n g ẫ u n h iê n

Sai số ngẫu nhiên là những sai số mà trị số và đặc điểm ảnh hưởng của nó đến kết quả
đo đạc không rõ ràng, khi thì xuất hiện thế này, khi thì xuất hiện thế kia, ta không thể
biết trước được dấu và trị số của nó.
7 .3 . N h ữ n g đ ặ c t ín h c ủ a s a i s ố n g ẫ u n h iê n :

Các sai số ngẫu nhiên tuân theo luật xác suất thống kê, chúng có những đặc tính sau:
a ) Đ ặ c t ín h g iớ i h ạ n : T r o n g c á c đ i ể u k iệ n đ o đ ạ c c ụ t h ể , trị s ố t u y ệ t đ ố i c ủ a sai s ố
n g ẫ u n h i ê n k h ô n g t h ể v ư ợ t q u á m ộ t g iớ i h ạ n n h ấ t đ ịn h .

b) Đặc tính tập trung: Sai số ngẫu nhiên có trị số tuyệt đối càng nhỏ thì có khả năng
xuất hiện càng nhiều.
c ) Đ ặ c tín h đ ố i x ứ n g : S a i s ố n g ẫ u n h i ê n d ư ơ n g v à â m v ớ i trị s ố t u y ệ t đ ố i b é c ó s ố lầ n

xuất hiện gần bằng nhau.
d ) Đ ặ c tín h b ù trừ: K h i s ố lầ n đ o tiế n tói vô c ù n g , th ì s ố t r u n g b ì n h c ộ n g c ủ a c á c sa i
s ố n g ẫ u n h i ê n c ủ a c ù n g m ộ t đ ạ i lư ợ n g sẽ tiế n tới k h ô n g .
7 .4 . N g u y ê n n h â n g â y r a sa i s ố n g ẫ u n h iê n :

Tại vì chúng ta đang tồn tại trong một thế giới luôn luôn vận động, không ngừng phát
triển, liên tục biến đổi.
7 .5 . K h ô n g t h ể lo ạ i t r ừ đ ư ợ c hết sai s ố n g ẫ u n h i ê n r a k h ỏ i k ế t q u ả đ o đ ạ c . S ự t ồ n tại
c ủ a sai s ố n g ẫ u n h i ê n là k h á c h q u a n .
7 .6. B iệ n p h á p h ạ n c h ế s a i s ố n g ẫ u n h iê n : tiế n h à n h đ o đ ạ c n h i ề u l ầ n m ộ t đ ạ i l ư ợ n g
t r o n g n h ữ n g đ i ề u k i ệ n k h á c n h a u đ ặ c trư n g , rồi lấ y k ế t q u ả t r u n g b ì n h g i ữ a c á c l ầ n đ o .
8. N g u y ê n t ắ c t ín h t o á n t r ắ c địa:

/

- Phải tính toán nhiều hơn số liệu gốc cho trước ít nhất từ một đến hai chữ số.
- T r o n g q u á t r ì n h t í n h t o á n ph ả i l u ô n k i ể m tra. K i ể m tra b ư ớ c n à y x o n g m ớ i c h u y ể n
samg t ín h b ư ớ c s a u ..

37

Bài toán 5.2:
C h o b i ế t s ố l iệ u đ o đ ạ c n h iề u lầ n đ o ạ n t h ẳ n g A B n h ư s a u :
1. 1 2 3 ,4 0 m

2. 123,46m
3. 1 2 3 ,3 6 m
4. 1 2 3 ,3 4 m
5. Ỉ 2 3 , 4 4 m
H ã y tín h :
1. G i á trị t r u n g b ì n h c ủ a đ o ạ n t h ẳ n g đ o đ ư ợ c ( d )?
2. Sai s ố t r u n g p h ư ơ n g c ủ a c á c k ế t q u ả đ o đ ư ợ c ( m ) ?
3. Sai s ố t r u n g p h ư ơ n g c ủ a đ o ạ n t h ẳ n g t r u n g b ì n h ( M ) ?
4. Sai s ố t r u n g p h ư ơ n g tư ơ n g đ ố i c ủ a đ o ạ n t h ẳ n g t r u n g b ì n h

( 1



L ờ i g i ả i 5 , 2 : Đ ể t h u ậ n tiệ n h ã y l ậ p b ả n g t ín h n h ư sa u :

SỐTT

n

S ố liệu đ o
d (m)

Đ oạn thẳng
trung bình

Sai số
gần đ ú n g nhất

d (m)

V (m )

1

123,40

0

2

123,46

+ 6

3

123,36

4

5

=

5

V

2

Ghi chú

(m 2)
0

X

10'2

36

X

10'4

1 )3 -!*
n

2>m=±Ễ

-4

X

10'2

16

X

10'4

123,34

-6

X

I0 '2

36

X

icr4

m
3) M = ± - j=
vn

123,44

+4

10‘2

16

X

1Q-4

1
M
4) - = ^
T
d

123,40

X

[v] = 0
(kiểm tra)

[dj = 6 1 7 ,0 0

[v2]

=

104

X

10-4

1. G i á trị t r u n g b ì n h c ủ a đ o ạ n t h ẳ n g ( d )
d= —
n

d = 617,QQm =123,40m

38

(5 -2 )

2. Sai s ố t r u n g p h ư ơ n g c ủ a c á c k ế t q u ả đ o đ ạ c (m ).

(5-3)

m= ±

= ±

10 4 .1 0
= ± 5 ,0 9 9 x l ơ 2 m
5 -1

m w 0 ,0 5 1 m .
3. Sai s ố t r u n g p h ư ơ n g c ủ a đ o ạ n t h ẳ n g t r u n g b ìn h : ( M )
M = ±

m

( 5 -4 )

■Tỉ

4. Sai s ố tr u n g p h ư ơ n g tư ơ n g đ ố i c ủ a đ o ạ n t h ẳ n g t r u n g b ì n h

1
T

M
(5-5)
d
2,2 8

X

10~2 m

12 3 .4 0 m
1
T

5412

Bài toán 5.3:
C h o b iế t k h i đ o đ ạ c n h i ề u lầ n m ộ t đ o ạ n t h ẳ n g c ó sa i s ố t r u n g p h ư ơ n g từ n g s ố đ o là
m = ỉ 4 c m . N ế u m u ố n đ o ạ n t h ẳ n g tr u n g b ì n h c ó sai s ố t r u n g p h ư ơ n g là: M = ± 2 c m thì
c ầ n p h ả i đ o đ o ạ n t h ẳ n g ấ y b a o n h i ê u lần?
L ờ i g i ả i 5 .3 :
Sai s ố t r u n g p h ư ơ n g c ủ a đ o ạ n t h ẳ n g t r u n g b ìn h đ ư ợ c tín h t h e o c ô n g th ứ c :
M =±

m

( 5 -6 )

in
T r o n g đó:
m - sa i s ố t r u n g p h ư ơ n g c ủ a từ n g s ố đo;
n - s ố lần đo ;
M - s a i s ố c ủ a đ o ạ n t h ẳ n g t r u n g b ìn h .
T ừ ( 5 - 6 ) có:

n=

m

(5-7)

M

39

V ậ y n ế u m = ± 4 c m , m u ố n c ó M = ± 2 c m th ì s ố l ầ n đ o (n ) p h ả i là:

n =

( ± 4 c m ) 2 _ 16 c m
(± 2cm )2

4cm 2

n = 4 lầ n đ o

N hận xét: M u ố n c ó đ ộ c h ín h x á c t ă n g g ấ p đ ô i ( từ ± 4 c r n t h à n h ± 2 c m ) thì p h ả i t ă n g
s ố lầ n đ o lê n b ố n lần.

Bài toán 5.4:
T r o n g t a m g i á c A B C đ o đ ư ợ c g ó c A = 5 1 ° 0 0 '0 0 " v ớ i sa i s ố t r u n g p h ư ơ n g t ư ơ r g ứ n g
m A = ± 6 " , g ó c B = 6 2 ° 0 0 '0 0 " với sai s ố t r u n g p h ư ơ n g t ư ơ n g ứ n g m B = ± 8". H ã y t ín h
góc c

v à sa i s ố t r u n g p h ư ơ n g tư ơ n g ứ n g c ủ a n ó ?

Lòi giải 5.4:
G i á trị g ó c

c

là:

c = 180° - (A- B)

(5-8)

= 1 8 0 ° - ( 5 1 ° 0 Ơ 0 0 " + 6 2 ° 0 0 '0 0 " )

c = 67°00’00"
Sai s ố tru n g p h ư ơ n g c ủ a g ó c

c
ÕC

Iĩlr = ±

là m c :

. { mA f +

r ÕC^2

• ( m R)

(5-9)

\3B/

dA

T ừ (5-8) có:
ÕC
ÕA
ÕC

= -1
3B
T h a y vào (5-9) được:
m,,c

=±V(-1)2(±6")2 + ( - l) 2(±8")2

m c = ±10"

Bài toán 5.5:
T r o n g t a m g i á c v u ô n g A B C , v u ô n g g ó c tại A , người ta đ o c ạ n h h u y ề n B C = D = 1 0 0 ,0 0 m ,
v ớ i s a i s ố t r u n g p h ư ợ n g tư ơ n g ứ n g ]à m D, c ò n g ó c n h ọ n A B C = V = 5 ° 0 0 ’0 0 " , v ớ i s a i s ố
t r u n g p h ư ơ n g t ư ơ n g ứ n g là m v .

40

11. H ã y t ín h c ạ n h g ó c v u ô n g ( đ ứ n g ) h = A C ?
2 . H ã y v i ế t c ô n g t h ứ c t í n h sai s ố t r u n g p h ư ơ n g x á c đ ị n h c ạ n h g ó c v u ô n g ( đ ứ n g ) ở
trêra ( m h)?
3 . N ế u m u ố n c ó c ạ n h g ó c v u ô n g (đ ứ n g ) h = A C đ ư ợ c x á c đ ị n h v ớ i đ ộ c h í n h x á c
m h = ± 0 ,0 1 m th ì c ầ n đ o c ạ n h h u y ề n D = B C v à g ó c n h ọ n V = A B C v ớ i n h ữ n g đ ộ c h í n h
x á c t ư ơ n g ứ n g m D, m v là b a o n h iê u ?

Lời giải 5.5:
1. G i á trị c ạ n h g ó c v u ô n g (đ ứ n g ) h = A C là:
h = D .s i n V
= 10 0 ,OOm X 0 ,0 8 7 1 5 2
= 8 ,7 1 5 m
2 . C ô n g th ứ c t í n h s a i s ố t r u n g p h ư ơ n g x á c đ ị n h c ạ n h g ó c v u ô n g h = A C l à m h:

(5 -13)
= (sin 2 V ) .m p + ( D c o s V ) 2 .m y
3.

(5 -14)

M u ố n c ó m h = 0 , 0 l m thì tư ơ n g ứ n g m D, m v p h ả i t h o ả m ã n đ i ề u k i ệ n " c â n b ằ n g ả n h

h ư ở n g sa i s ố " là
( s i n 2 V ).rrip = ( D c o s V ) 2 .rĩiy

(5-15)

T ừ ( 5 - 1 4 ) v à ( 5 - 1 5 ) r ú t r a đượ c:
m ỉi

(5-16)

2. s i n 2 V

(0,0 lm)2

(0,01m)2

2 ( s i n 5 ° 0 0 '0 0 " ) 2

2 ( 0 , 0 8 7 1 5 2 )2

m D = ± 0 ,0 8 l m
C ũ n g t ừ ( 5 - 1 4 ) v à ( 5 - 1 5 ) r ú t r a đ ư ợ c:

2 (D .c o s V)
(0,0 l m ) ^
2 ( 10 0 , 0 0 m . c o s 5 ° 0 Ơ 0 0 '' ) 2

(0,01m)2
2 ( 1 0 0 ,0 0 m x 0 , 9 9 6 1 9 5 ) 2
m v = ----------- —------- —

( ra đ ia n )

1,408832 xio4
41

206265"
m v = - ---- z— —---------T
1 , 4 0 8 8 3 2 X 10
m v = 14",6
m v « = 15"
B à i t o á n 5 .6 :
T r o n g b ả n g 5-2 c h o b i ế t 6 s ố đ o g ó c , t r o n g đ ó m ỗ i s ố đ o g ó c lị lại là s ố t r u n g bìnlh
c ộ n g ( đ ơ n g i ả n ) c ủ a m ộ t s ố lầ n đ o (k).
H ã y tính:
1. S ố tin c ậ y n h ấ t ( s ố t r u n g b ì n h c ộ n g t ổ n g q u á t x 0)?
2. Saị s ố t r u n g p h ư ơ n g t r ọ n g s ố đ ơ n vị |i ?
3. Sai s ố t r u n g p h ư ơ n g c ủ a s ố t r u n g b ì n h c ộ n g t ổ n g q u á t M 0?
L ờ i g i ả i 5 .6 :
T r ì n h tự t ín h t o á n n h ư b ả n g 5-2.
B ả n g 5-2

(ị = 1, 2

, n)

Số lần
đ o từng
góc k

T rọ n g
sỐ P ì

v0i

Piv0i

Piv0iv0i

1

84° 38' 33"

4

2

+ 5,1

+ 10,2

+ 5 2 ,0 2

2

84° 38' 26"

12

6

- 1,9

- 11,4

2 1 ,6 6

3

84° 38 ’ 22"

2

1

-5 ,9

-5 ,9

34,81

4

84° 38 ’ 30"

10

5

+ 2,1

+ 10,5

22,05

5

84° 38' 32"

4

2

+ 4,1

+ 8,2

33,62

84° 38 ’ 25"

8

31

M a = h

II
ro
o

4

s

6

G h i chú

X
o
II

STT

Số đo góc lj

- 11,6

33,64

Ipv] = 0

[pvv]=
197,80

-2 ,9

4) X = Xo ± M o

1. T í n h t r ọ n g s ố Pi c ủ a từ n g s ố đ o t h ứ i.
C o i t r ọ n g s ổ Pj tỉ lệ t h u ậ n với s ố l ầ n đ o t ừ n g g ó c k . L ấ y k = 2 l à đ ơ n vị t r ọ n g s ố . C á íc
t r ọ n g s ố Pj c ủ a t ừ n g s ố đ o t h ứ i đ ư ợ c v iế t v à o c ộ t 4.

42

2. Tính số trung bình cộng tổng quát (số tin cậy nhất).
[p l] _

—---- — o 4

,
DO

( 3 3 " x 2 ) + ( 2 6 "x 6) + ( 2 2 "x 1) + ( 3 0 " x 5) + ( 3 2 "x 2 ) + (2 5 "x 4 )

H-------------------------------------------------------------------------- —-------------------------

20

[pj
= 8 4 ° 3 8 '2 7 " , 9

3. T í n h c á c s a i s ố x á c s u ấ t n h ấ t v0j = 1| - x 0 (ghi c ộ t 5).
T ính

Pi

v oi ( c ộ t 6 ) . T í n h

Pi

v 0i v0i (cột 7).

K i ể m tra [p v 0] = 0.
4. T í n h sa i s ố t r u n g p h ư ơ n g trọ n g s ố đ ơ n vị ịi.

5. T í n h sa i s ố t r u n g p h ư ơ n g c ủ a s ố tru n g b ì n h c ộ n g t ổ n g q u á t M 0:

6. V i ế t k ế t q u ả :
X = x0 ± M 0 = 8 4 ° 3 8 ’ 2 7 " ,9 ± V',4

43

Chương 6

ĐO GÓC

Câu 6.1. Khái niệm về đo góc
1. T ạ ị s a o p h ả i đ o g ó c ?
2. P h â n lo ạ i g ó c đ o t h e o đ ộ c h í n h x á c ?
3. P h â n lo ạ i g ó c đ o t r o n g k h ô n g g i a n ?
4. G ó c b ằ n g p g iữ a h ai tia n g ắ m tro n g k h ô n g g ia n là g ì? ( đ ịn h n g h ĩa , vẽ h ìn h
m in h h o ạ?).
5. Đ ặ c đ i ể m c ủ a g ó c b ằ n g p (v ể d ấ u v à đ ộ lớ n ) ?
6 . G ó c đ ứ n g V c ủ a m ộ t t ia n g ắ m t r o n g k h ô n g

gian là g ì?

(đ ịn h n g h ĩa ,

vẽh ìn h

m in h h oạ?).
7. Đ ặ c đ i ể m c ủ a g ó c đ ứ n g V (v ề d ấ u và đ ộ l ớ n ) ?
8. C ó n h ữ n g h ệ t h ố n g đ ơ n vị đ o g ó c n à o ?
9. Q u a n h ệ g i ữ a c á c đ ơ n vị đ o g ó c ?

Trả ỉờỉ 6.1: Khái niệm về đo góc
1. G ó c là m ộ t tr o n g b a y ế u t ố đ ể đ ị n h vị đ i ể m t r o n g k h ô n g g i a n : A (|3, d, H ) . B ở i v ậ y
p h ả i đ o g ó c . Đ o g ó c là m ộ í d ạ n g c ô n g tá c đ o c ơ b ả n .

2. Phân loại góc đo theo độ chính xác:
2 .1 . Đ o g ó c c h í n h x á c c a o ( m p = 0 ,5 " -r 3 ,0 ").
2.2 . Đ o g ó c c h í n h x á c v ừ a (m p = 3 ,0 " * ỉ 0 ,0 " ).
2 .3 . Đ o g ó c c h í n h x á c t h ấ p (m p = 10,0" -4- 6 0 ,0 " ).
3. P h â n lo ạ i g ó c đ o t r o n g k h ô n g g ia n :
3.1 . G ó c b ằ n g p ( trê n h ì n h c h i ế u b ằ h g ) .
3 .2 . G ó c đ ứ n g V (trê n h ì n h c h i ế u đ ứ n g ) .
4 . G ó c b ằ n g (P ) g iữ a h a i tia n g ắ m ( O A v à O B ) t r o n g k h ô n g g i a n
d iệ n tạo bởi hai m ặ t p h ẳ n g th ẳ n g đ ứ n g c h ứ a hai
( Q ị , Q 2). N ó

44



g i á trị t ừ 0 ° đ ế n 3 6 0 ° ( h ì n h 6 .1 ).

tia n g ắ m

là g ó c p h ẳ n g c ủ a nhị

ấy ở tro n g k h ô n g

g ian

Hình 6.1
5 Đ ặ c đ i ể m c ủ a g ó c b ằ n g p:
5 1. V ề d ấ u : c h ỉ c ó d ấ u d ư ơ n g .
5 2. V ề đ ộ lớ n: từ 0 ° đ ế n 3 6 0 °.
6 G ó c đ ứ n g ( V ) c ủ a m ộ t tia n g ắ m ( O M ) tro n g k h ô n g g i a n l à g ó c n h ọ n t ạ o b ở i g iữ a
n ử a i ư ờ n g t h ẳ n g ( O M ) ấ y với m ặ t p h ẳ n g n ằ m n g a n g p.
N ó c ó g i á trị t ừ 0 ° đ ế n ± 9 0 ° ( h ìn h 6.2).
7 Đ ặ c đ iể m c ủ a g ó c đ ứ n g V:
7 1. V ề d ấ u : c ó c ả d ấ u (+) v à d ấ u (-).

Quy ước:
- K h i t i a n g ắ m n g ư ớ c l ê n c a o ( tr ê n
m ặ t p h ẳ n g n g a n g ) thì g óc đ ứ n g V m ang
d ấ u dương.
- K h i tia n g ắ m c h ú i x u ố n g t h ấ p (dưới
m ặ t p h ẳ n g n g a n g ) th ì g ó c đ ứ n g V m a n g
d ấ u ìm .
7 2 . V ề đ ô lớ n: t ừ 0 ° đ ế n 9 0 °.

Hình 6.2
45

8. H a i h ệ t h ố n g đ ơ n vị đ o gó c :
8.1 . Đ ộ , p h ú t , g iâ y .
M ộ t g ó c đ ầ y c h i a ra 3 6 0 ° . M ỗ i đ ộ c ó 6 0 p h ú t. M ỗ i p h ú t c ó 6 0 g ià y .
8.2 . R a đ i a n
M ộ t g ó c đ ầ y c h i a ra 2rt r a đ i a n (n = 3 ,1 4 1 5 9 1 ) (ra đ ia n là g ó c ở t â m c ó c u n g c h ắ n d à i
b ằ n g b á n k ín h ).
9. Q u a n h ệ g i ữ a c á c đ ơ n vị đ o g ó c :
3 6 0 ° — 2n ra d ia n
1 ( r a đ i a n ) = 2 0 6 2 6 5 " ( g iâ y )

Câu hỏi 6.2: Đ o góc bàng theơ "phương pháp cung"
1. D ụ n g c ụ đ o ?
2. P h ạ m vi á p d ụ n g ?
3. Q u y trìn h đ o ?
4. T í n h t o á n ?
5. N h ữ n g q u y đ ị n h ?
6. N h ậ n x é t?

Trả lời 6.2: Đo góc bằng theo "phương pháp cung"
1. D ụ n g c ụ đ o : m á y k i n h vĩ ( k im lo ạ i, q u a n g h ọ c ,
đ i ệ n tử).
2. P h ạ m vi á p d ụ n g : k h i tại m ỗ i t r ạ m đ o c ó hai
h ư ớ n g d o ( h ìn h 6 .3 ).
3. Q u y trìn h đ o :
3.1 . N g ắ m A (trá i). Đ ọ c s ố trê n v à n h đ ộ n g a n g : a'.
3.2 . N g ắ m B (p h ả i) . Đ ọ c s ố trê n v à n h đ ộ n g a n g : b'.
0
3.3 . Đ ả o ố n g k í n h ( t r o n g m ặ t p h ủ n g đ ứ n g , q u a y ố n g
k í n h đi m ộ t g ó c 180°).
3.4 . N g ắ m B (p h ả i) . Đ ọ c s ố trê n v à n h đ ộ n g a n g : b"
3 .5 . N g ắ m A (trá i). Đ ọ c s ố trê n v à n h đ ộ n g a n g : a".

46

Hình 6.3