Tải bản đầy đủ
Gốc c là gì?

Gốc c là gì?

Tải bản đầy đủ

5. V ẽ h ì n h m i n h h o ạ ?
6. T r o n g h ệ t o ạ đ ộ đ ị a t â m , vị trí c ủ a đ iể m đ ư ợ c x á c d in h b ở i m ấ y y ế u tố ?
7. Ư u đ i ể m c ủ a h ệ t o ạ đ ộ đ ị a tâ m ?
8. C ô n g d ụ n g c ủ a h ệ t o ạ đ ộ đ ịa tâm ?

Trả lòi 1.4: Hệ toạ độ địa tám CXYZ
Hệ to ạ đ ộ đ ị a t â m C X Y Z đ ư ợ c th à n h lập n h ư sau:
1. G ố c c là t â m T r á i Đ ấ t ( tà m c ủ a h ìn h e ỉip x ỏ it tròn x o a y

T ráiĐ ất).

2. T r ụ c c z t r ù n g với tr ụ c q u a y " th ẳ n g đ ứ n g " c ủ a T rá i Đ ấ t ( tr ụ c b é

b c ủ a e l i p x ô it trò n

x o a ) T r á i Đ ấ t ) . H ư ớ n g lê n B ắ c c ự c đ ư ợ c c h ọ n là m c h iề u d ư ơ n g (+ ).
3. T r ụ c c x là g i a o t u y ế n g iữ a m ặ t p h ẳ n g k in h tu y ế n g ố c với m ặ t p h ẳ n g x í c h đ ạ o .
H ư ớ n g từ tâ m T r á i Đ ấ t ra k i n h t u y ế n g ố c đ ư ợ c c h ọ n là m c h iề u d ư ơ n g (+}.
4. T r ụ c C Y : n ằ m tr o n g m ặ t p h ẳ n a x ích đ ạ o v à v u ô n g g ó c v ớ i trụ c c x . H ư ớ n g từ t â m
T r á i Đ ấ t ra p h í a Đ ô n g b á n c ầ u đ ư ợ c c h ọ n là m c h iề u d ư ơ n g (+).
B.t trụ c trên v u ô n g g ó c với n h a u tìmg đôi m ộ t
5. H ì n h 1.4 m i n h h o ạ h ệ to ạ đ ộ đ ịa tâm .
6. T r o n g h ệ t o ạ đ ộ đ ị a tâ m , vị trí c ủ a m ỗ i
m ộ t đ i ể m A tr o n g k h ô n g g i a n đ ư ợ c x á c đ ịn h bởi
b a yếu tố: ( X A, Y A, Z A).
7. Ư u đ i ể m c ủ a h ệ t o ạ đ ộ đ ị a tâm : c h o p h é p
đ ị n h vị m ọ i đ i ể m t r o n g k h ô n g g ia n vũ trụ m ộ t
c á c h t h ố n g n h ấ t.
8. C ô n g d ụ n g c ủ a h ệ t o ạ đ ộ đ ị a tâm : đ ể xác
đ ị n h vị trí c ủ a m ọ i đ i ể m t r o n g k h ô n g gian vũ
trụ , nó h a y đ ư ợ c d ù n g t r o n g n g à n h k h o a h ọ c

H ình 1.4

h à n g k h ô n g vũ trụ , v ệ t in h n h â n tạo, v.v...

Câu hỏi 1.5: H ệ thống định vị toàn cầu (GPS)
1. K ĩ th u ậ t h i ệ n đ ạ i n h ấ t đ ể đ ị n h vị đ iể m trê n m ặ t đất là g ì?
2. C ơ s ở to á n h ọ c đ ể đ ị n h vị đ i ể m A trên m ặ t đ ấ t th e o hệ t h ố n g đ ị n h vị to à n c ầ u G P S
n h ư ihế n ào ?
3. V ẽ h ì n h m i n h h o ạ ?
4. C ấ u t ạ o c ủ a h ệ t h ố n g đ ị n h vị to àn c ầ u G P S ?
5. T ạ i s a o c á c v ệ t in h n h â n tạ o b a y q u a n h T rái Đ ấ t phải đ ư ợ c b ố t r í s a o c h o v à o m ộ t
th ờ i i i ể m T b ấ t kì ở tại m ộ t vị trí n à o đ ó trê n m ặ t đ ấ t c ũ n g p h ả i n h ì n rõ m ộ t c á c h t h u ậ n
lợi đến b ố n vệ (in h ?
6. N h ữ n g ưu đ i ể m c ủ a k ĩ th u ậ t đ ịn h vị đ iế m t h e o hệ t h ố n g đ ị n h vị t o à n c ầ u G P S ?

9

Trả lời 1.5: Hệ thống định vị toàn cầu GPS
1. K ĩ t h u ậ t h i ệ n đ ạ i n h ấ t đ ể đ ị n h vị đ i ể m t r ê n m ặ t đ ấ t là h ệ t h ố n g đ ị n h vị t o à n c ầ u
G P S . H ệ t h ố n g G P S đ ư ợ c M ỹ t h i ế t k ế v à tr iể n k h a i từ n ă m 1 9 7 3 v à đ ư ợ c C ụ c Đ o đ ạ c b ả n
đ ồ n ư ớ c ta ứ n g d ụ n g t ừ n ă m 1 9 9 0 .
2. C ơ s ở t o á n h ọ c :
V ị trí k h ô n g g i a n c ủ a đ i ể m A t h u ộ c m ặ t đ ấ t ở v à o m ộ t th ò i đ i ể m T n à o đ ó s ẽ h o à n
to àn đư ợ c x ác đ ịn h bởi b ố n y ế u tố (tro n g k h ô n g g ia n b ố n c h iề u ):
A (X a ,

y

a,

z

a,

t

a ).

B ở i v ậ y , m u ố n đ ị n h vị đ ư ợ c A c ầ n p h ả i c ó b ố n m ô h ì n h t o á n h ọ c :
♦ , ( X A, Y a , Z

a,T

a );

(Ị)2( X a , Y a , Z a , T a );
<Ị)3( X a , Y a , Z a , T a );
<Ị>4( X a , Y a , Z a , T a ).
3. V ẽ h ì n h m i n h h o ạ ( h ì n h 1.5):

Hình 1.5
10

4. C ấ u t ạ o c ủ a h ệ t h ố n g đ ị n h vị to à n c ầ u GPS:
4 .1 . B ộ p h ậ n t h ứ n h ấ t:
a) P h ầ n v ũ trụ: g ồ m c ó 2 8 vệ tin h b a y q u a n h Trái Đ ấ t, đ ư ợ c x ế p t r ê n s á u m ặ t p h ẳ n g
q u ỹ đ ạ o n g h i ê n g 5 5 ° s o VỚ! m ặ t p h ẳ n g x ích đạo. M ỗ i vệ tin h p h á t ra h a i tầ n s ố v ô t u y ế n
p h ụ c vụ m ụ c đ í c h đ ị n h vị. K h o ả n g thòi g ia n c ầ n thiết đ ê vệ tin h b a y q u a n h m ộ t q u ỹ đ ạ o
là 12 g i ờ h ằ n g t in h ( b ằ n g m ộ t nửa thời g ia n tự q u a y q u a n h m ì n h c ủ a T r á i Đ ấ t ) .
b) P h ầ n đ i ề u k h i ế n : đ ặ t t r ê n m ặ t đ ấ t sẽ h iể n thị s ự ho ạ t đ ộ n g c ủ a c á c v ệ t in h , x á c đ ị n h
q u ỹ đ ạ o c ủ a c h ú n g , x ử lí c á c đ ồ n g h ồ n g u y ê n tử, tru y ề n m ệ n h l ệ n h l ê n c á c v ệ tín h .
4 .2 . B ộ p h ậ n t h ứ h a i: m á y th u G P S
a) P h ầ n c ứ n g : g ồ m c ó ă n g t e n v à bộ tiề n k h u ế c h đại, n g u ồ n tầ n s ố v ô t u y ế n ( R F ) , b ộ
vi x ử lí, đ ầ u th u , b ộ đ i ề u k h i ể n , m à n h iể n thị, th iế t bị ghi, n g u ồ n n ă n g lư ợ n g .
b ) P h ầ n m ề m : g ồ m c ó n h ữ n g c h ư ơ n g trìn h tín h đê x ử lí d ữ liệ u c ụ th ể , c h u y ể n đ ổ i
n h ữ n g k ế t q u ả đ o t h à n h n h ữ n g th ô n g tin đ ịn h vị h o ặ c d ẫ n đ ư ờ n g đ i c h o c á c p h ư ơ n g tiệ n
chuyên động.
5. C á c v ệ t i n h n h â n t ạ o b a y tro n g vũ trụ ph ả i đ ư ợ c b ố trí s a o c h o v à o m ộ t thờ i đ i ể m T
b ấ t kì, ở tại m ộ t vị t r í n à o đ ó trê n m ặ t đ ấ t c ũ n g p h ả i n h ìn rõ m ộ t c á c h t h u ậ n lợi đ ế n b ố n
vệ tin h là đ ể đ o t h à n h l ậ p đ ư ợ c b ố n m ô h ì n h to á n h ọ c , từ đ ó tìm

ra b ố n y ế u t ố ( X A, Y A,

ZA. Ta).
6. C á c ư u đ i ể m c ủ a k ĩ t h u ậ t đ ị n h vị to àn c ầ u G P S
6 .1 . C h o p h é p đ ị n h vị đ i ể m th ố n g n h ấ t tro n g to à n cầu,
6 .2 . C h o p h é p đ ị n h vị đ i ể m tai b ấ t kì nơi n à o trê n T rá i Đ ấ t.
6 .3 . C h o p h é p đ ị n h vị đ i ể m v à o bất kì lúc n à o tro n g su ố t 2 4 g i ờ c ủ a n g à y đ ê m .
6 .4 . C h o p h é p đ ị n h vị đ i ể m tro n g m ọ i thời tiết.
6 .5 . C h o p h é p đ ị n h vị đ i ể m m ụ c ticti tĩn h và đ i ể m m ụ c tiê u di đ ộ n g .
6 .6 . Đ ộ c h í n h x á c c a o , n h a n h c h ó n g , k h ô n g đ ắ t tiền.
6 .7 . K ĩ t h u ậ t G P S đ ư ợ c ứ n g d ụ n g rất rộ n g rãi tro n g n h i ề u lĩn h v ự c k h á c n h a u : q u ố c
p h ò n g , an n i n h t ìn h b á o , tr ắ c đ ị a b ả n đ ồ , x â y d ự n g , g ia o th ô n g v ậ n tải, d u lịc h , v.v...

11

Chương 2

Đ ỊN H H Ư Ớ N G Đ Ư Ờ N G T H A N G

Câu hỏi 2.1: Định hướng đường thẳng
1. T ạ i s a o p h ả i đ ị n h h ư ớ n g đ ư ờ n g t h ẳ n g ?
2. Đ ị n h h ư ớ n g đ ư ờ n g t h ẳ n g là g ì? ( đ ị n h n g h ĩ a )
3. T r o n g trắ c đ ị a t h ư ờ n g c h ọ n h ư ớ n g g ố c t h ế n à o v à t ư ơ n g ứ n g c ó c á c lo ại g ó c đ ị n h
h ư ớ n g là g ì?
4 . G ó c h ộ i tụ k i n h t u y ế n y là g ì?
5. V ẽ h ì n h m i n h h o ạ g ó c h ộ i tụ k i n h t u y ế n Ỵ?
6. V i ế t c ô n g th ứ c t ín h g ó c h ộ i tụ k ỉ n h t u y ế n y? G i ả i th íc h c á c đ ạ i l ư ợ n g c ó t r o n g c ò n g
th ứ c ấ y ?
7. N h ậ n x é t v ề c ô n g th ứ c t ín h Ỵ? ( B iệ n l u ậ n y max, ymm)?

Trả Eừi 2.1: Định hướng đường thẳng
1. T r ê n m ặ t p h ẳ n g , vị trí c ủ a m ộ t đ i ể m c ó t h ể đ ư ợ c x á c
đ ịn h h o ặc th eo hệ toạ d ộ v u ô n g g ó c, h o ặ c th eo hệ toạ đ ộ
đ ộ c c ự c ( x e m h ì n h 2 .1 ) là A ( P a , d A). T r o n g h ệ to ạ đ ộ đ ộ c
cự c , g ó c P A là m ộ t tr o n g h a i y ế u t ố đ ể đ ị n h vị đ i ể m . G ó c
P A n à y x á c đ ị n h h ư ớ n g c ủ a đ ư ò n g t h ẳ n g O A s o với h ư ớ n g
g ố c trụ c to ạ đ ộ O x . Bởi v ậ y c ầ n p h ả i đ ị n h h ư ớ n g đ ư ờ n g
t h ẳ n g (đ ể g ó p p h ầ n t h a m g i a v à o v iệ c đ ị n h vị đ i ể m ) .
2. Đ ị n h h ư ớ n g đ ư ờ n g t h ẳ n g n à o đ ó là x á c đ ị n h g ó c h ọ p
bời đ ư ờ n g t h ẳ n g đ ó với m ộ t đ ư ờ n g t h ẳ n g k h á c đ ã đ ư ợ c
c h ọ n là m g ố c .
3. T r o n g trắ c đ ị a th ư ờ n g c h ọ n h ư ớ n g g ố c là:
- K i n h t u y ế n thự c.
- K i n h t u y ế n g i ữ a m ú i.
- K i n h t u y ế n từ.
T ư ơ n g ứ n g sẽ c ó c á c loại g ó c đ ị n h h ư ớ n g là:
- G ó c p h ư ơ n g vị th ự c A.
- G ó c đ ịn h h ư ớ n g a .
- G ó c p h ư ơ n g vị từ Aị.

12

Hình 2.1

4. Tai vì các kinh tuyến (làm gốc) không song song với nhau, chúng đồng quy ở hai
cực. Đặc tính này được đặc trưng bởi một đại lượng gọi là góc hội tụ kinh tuyến y. Nói
một cách khác góc hội tụ kỉnh tuyến

Y



các kinh tuyến, tính chất đồng quy ở hai

đặc

cự c

trưng cho tính chất không song song giữa

của các kinh tuyến.

5. Vẽ hình minh hoạ góc hội tụ kinh tuyến Ỵ (hình 2.2).

Hình 2.2
6. Viết công thức tính góc hội tụ kinh tuyến y:
Ỵ = AX.sin(p

(2 -1 )

Trong đó:
AÀ. - h i ệ u đ ộ k i n h g i ữ a h a i k i n h t u y ế n đi q u a A , B:

ầ l = XB - XA

(2-2)

XA - đ ộ k i n h đ i ể m A ;
Ằ.B - độ kinh điểm B;
cp - đ ộ v ĩ c ủ a đ i ể m g i ữ a đ o ạ n t h ẳ n g AB;
Ỵ - g ó c h ộ i tụ k i n h tu y ế n .
7. N h ậ n x é t:

7.1.

Góc hội tụ kinh tuyến Y tỉ lệ thuận với hiệu độ kinh AX. Nếu hai kinh tuyến càng

cách xa nhau thì Ỵ càng lớn.
13

7.2. Góc hội tụ kinh tuyến y tỉ [ệ thuận vói (p:
- Ở x í c h đ ạ o c ó (p - 0 ° , n ê n sincp = 0, d o đ ó (y = 0 ) (bé n h ấ t) .
- Ở h a i c ự c c ó cp = 9 0 ° , n ê n sincp = 1 (lớ n n h ấ t), d o đ ó Ỵ là lớ n n h ấ t.
N g h ĩ a là đ i t ừ x í c h đ ạ o v ề p h í a h a ị c ự c th ì g ó c h ộ i tụ k i n h t u y ế n Ỵ c à n g tă n g .

Câu hỏi 2.2: Góc định hướng a
1. Trong từng múi chiếu bản đổ, hướng gốc được chọn là gì?
2. Định nghĩa góc định hướng a?
3. V ẽ h ì n h m i n h h o ạ g ó c đ ị n h h ư ớ n g a .
4. G ó c đ ịn h h ư ớ n g th u ận , g ó c đ ịn h hướngngược củ ac ù n g m ộ t đ ư ờ n g th ẳn g ?
5. Q u a n h ệ g i ữ a g ó c đ ị n h h ư ớ n g a với g ó c p h ư ơ n g vị th ự c A c ủ a c ù n g

m ộ t đường

t h ẳ n g ? Q u y ư ớ c d ấ u c ủ a Ỵ?

6. Quan hệ giữa góc bằng p với góc định hướng a của hai tia tạo thành góc bằng ấy?
7 . Q u a n h ệ g i ữ a g ó c đ ị n h h ư ớ n g a với g ó c b ằ n g p tr o n g m ộ t đ ư ờ n g g ấ p k h ú c ?

8. Quan hệ giữa góc định hướng a với góc phương vị từ Aị? Quy ước về dấu của độ từ
thiên õ?
T rả lời 2.2: G óc định hướng a
1. T r o n g t ừ n g m ú i c h i ế u b ả n đ ồ , hướng gốc được chọn là hướng Bắc của kinh

tuyến giữa múi (hay đường thẳng đứng
song song với kinh tuyến giữa múi).

Kinh tuyến giữa m úi

K h i ấ y c ó k h á i n i ệ m g ó c đ ịn h h ư ớ n g a.

2. Định nghĩa:
G ó c đ ịn h h ư ớ n g a củ a m ộ t đường

thẳng (12) là góc

phẳng tính từ

phương Bắc của kinh tuyến giữa múi
(hay đường thẳng đứng song song với
nó), theo chiều quay của kim đồng hổ

đến phương của đường thẳng đã cho,
có giá trị từ 0° đến 360°.
Hình vẽ minh hoạ góc định hướng
a ( h ì n h 2 .3 ) .

14

Hình 2.3

3. Đ ặ c đ iểm c ủ a góc đ ịn h hướng a :
T r o n g từng m ú i, với m ỗ i đ u ờ n g
th ẳ n g có:
a , = a o = ... = a
-

N g h ĩa



(2 -3 )

12

trong

từng

m úi

c h iế u b ản đồ, góc định hướng
c ủ a m ộ t đ ư ờ n g t h ẳ n g ở c á c đ iể m
k h á c n h a u đ ều n h ư n h au (không
p h ụ t h u ộ c v à o k h ô n g g ia n ) .
4 . G ó c đ ị n h h ư ớ n g t h u ậ n và
góc đ ịn h hướng ngược của cùng
m ộ t đ ư ờ n g t h ẳ n g ( h ìn h 2 .4 ):

a 21 = a 12 + 180°

H ìn h 2.4
(2-4)

Q uy ước:
4 .1 .

o t p là g ó c

đ ịn h

hướng

a 2 i là g ó c đ ị n h

hướng

t h u ậ n c ủ a đ ư ờ n g 12.
4 .2 .

ngư ợc của đường 12.
5 . Q u a n h ệ g i ữ a c á c g ó c đ ịn h
h ư ớ n g a vớ i g ó c p h ư ơ n g vị thự c
A

của

cùng

m ột đường

thẳng

( h ì n h 2 .5 ) :

a = A - Y

(2 -5 )

T ro n g đó:

H ìn h 2.5
a - góc đ ịnh hướng;
A - g ó c p h ư ơ n g vị th ự c ;
Y

- g ó c h ộ i tụ k i n h t u y ế n g iữ a k i n h

t u y ế n g iữ a m ú i với m ộ t k i n h t u y ế n
đ a n g x é t.

Quy ước:
5.1. N ế u đ iể m đ a n g xét ở nửa m ú i trái
(p h ía T â y ), y m a n g d ấ u âm .
5 .2 . N ế u đ i ể m đ a n g x é t ở n ử a m ú i
p h ả i (p h ía Đ ô n g ) , Y m a n g d ấ u dương.
6. Q u a n hệ g i ữ a g ó c b ằ n g p với c á c
g ó c đ ị n h h ư ớ n g a c ủ a h a i tia tạ o t h à n h
g ô c b ằ n g ấ y ( h ìn h 2.6):

H ìn h 2.6

15

P a - a AB

(2-6)

a AC

T ro n g đó:
P A - g ó c b ằ n g t ạ o b ở i h a i tia A B v à A C ;

a AB - góc định hướng của tia AB (tia phải);
a AC - góc định hướng của tia AC (tia trái).
Quy ước:
Đ ứ n g tại đ ỉ n h A , n g o ả n h m ặ t v à o
p h í a t r o n g g ó c b ằ n g P A, c ó :
- T ia phải AB.

- Tia trái AC.
N g h ĩ a là g ó c b ằ n g p s ẽ b ằ n g h i ệ u s ố
g iữ a g ó c đ ị n h h ư ớ n g c ù a tia p h ả i với
g ó c đ ị n h h ư ớ n g c ủ a tia trái.
7. Q u a n h ệ g i ữ a g ó c đ ị n h h ư ớ n g a
với g ó c b ằ n g p t r o n g m ộ t đ ư ờ n g g ấ p

H ình 2.7

k h ú c ( h ì n h 2 .7 ):

(2 -7 )

a 23 = a 12 + 1 8 0 ° - p Ẹ h

Q uy ước:
7 .1 . V ề k h ô n g g ia n : đ i t h e o đ ư ờ n g g ấ p k h ú c 1-2-3.

- Phía "trái" (tr).
- Phía "phải" (ph).
7.2. Về thời gian:
- 12 đến "trước".
- 23 đ ế n "sau".
N g h ĩ a l à g ó c đ ị n h h ư ớ n g c ủ a c ạ n h s a u ( a - ,3) b ằ n g
g ó c đ ị n h h ư ớ n g c ủ a c ạ n h trư ớ c ( a 12) c ộ n g v ớ i 1 8 0 ° rồi
t r ừ đi g ó c b ằ n g m é t a y p h ả i tại đ ỉ n h 2 ( pẸh ).
8. Q u a n h ệ g i ữ a g ó c đ ị n h h ư ớ n g a v ớ i g ó c p h ư ơ n g
vị t ừ A t ( h ì n h 2 .8 ):

16

a = A -y

( 2 -8 )

A = A t +S

(2-9)

Hình 2.8

a = A, + ỗ - y

(2 -1 0 )

T r o n g đó:
a - g ó c đ ị n h h ư ớ iig ;
A , - g ó c p h ư ơ n g vị từ;
y - g ó c h ộ i tụ k i n h t u y ế n ( ở nử a m ú i trái c ó y â m , ở Iìửa m ú i p h ả i c ó y d ư ơ n g ) ;
ỗ - đ ộ từ th iê n .

Q n y ước: L ấ y k i n h t u y ế n th ự c làm c h u ẩ n ( h ìn h 2 .9)

Hình 2.9
8 .1 . N ế u đ ầ u B ắ c c ủ a k i m từ lệ c h s a n g p h ía trái: ô m a n g d ấ u â m .
8 .2 . N ế u đ ầ u B ắ c c ủ a k i m từ lệ c h s a n g ph ía p h ái: ỗ m a n g d ấ u d ư ơ n g .

Câu hỏi 2.3: Hệ toạ độ độc cực trong trác địa
1. T r ê n m ặ t p h ẳ n g đ ể đ ị n h vị m ộ t đ iế m n g o à i hê to ạ đ ộ v u ô n g g ó c ra c ò n c ó t h ể th e o
hệ nào?
2. T h à n h l ậ p h ệ t o ạ đ ộ đ ộ c c ự c tro n g trắc đ ị a t h ế n à o ?
3. T r o n g h ệ t o ạ đ ộ đ ộ c c ự c m ỗ i đ iể m đư ợ c đ ịn h vi bởi m ấ y y ế u t ố ? Đ ó ]à n h ữ n g y ế u
tố nào?
4 . Đ ị n h n g h ĩ a g ó c c ự c P A?
5. Đ ị n h n g h ĩ a b á n k í n h c ự c d A?
6. P h â n b i ệ t h ệ t o ạ đ ộ đ ộ c c ự c tro n g trắc đ ịa với t r o n g t o á n h ọ c .

Trả !òi 2.3: Hệ toạ độ độc cực trong trác địa
1. T r ê n m ặ t p h ẳ n g đ ể đ ị n h vị m ộ t đ i ể m , n g o à i hệ to ạ đ ộ v u ô n g g ó c ra, n g ư ờ i ta c ò n s ử
d ụ n g h ệ to ạ đ ộ đ ộ c c ự c .
2. T h à n h lậ p h ệ t o ạ đ ộ đ ộ c cự c tro n g trắc địa:

17

2 .1 . G ố c c ự c l à đ i ể m



( đ ã b i ế t t o ạ đ ộ ).

2.2. Hướng gốc là tia O x (đã biết phương hướng).
3. T r o n g h ệ t o ạ đ ộ đ ộ c c ự c m ỗ i m ộ t đ i ể m A s ẽ đ ư ợ c

định vị bởi hai yếu tố, đó là:

3.1. Góc cực PA.
3 .2 . B á n k í n h c ự c d A.
4 . G ó c c ự c P A l à g ó c b ằ n g t ín h t ừ h ư ớ n g g ố c O x

theo chiều quay của kim đồng hồ đến phương của tia
OA. N ó có giá trị từ 0° đến 360°.
5. Bán kính cực dA là chiều dài bằng của đoạn
thẳng OA.

H ình 2.10

6 . K h á c v ớ i t o á n h ọ c , h ệ t o ạ đ ộ đ ộ c c ự c t r o n g trắ c đ ị a c ó y ế u t ố g ó c

theo chiều quay của kim đồng hồ (trong toán học: ngược chiều

c ự c đ ư ợ c tín h

kim đồng hồ).

B à i t o á n 2 .4 : C h o b i ế t g ó c đ ị n h h ư ớ n g c ủ a c ạ n h
A B l à a AB = 3 0 ° 4 0 '5 0 " . H ã y t í n h g ó c đ ị n h h ư ớ n g c ủ a

cạnh BA? V ẽ hình minh hoạ.

Lòi giải 2.4:
1. Góc định hướng của cạnh BA là:
[theo 2-4)]

a BA = a A B + 1 8 0 °

= 30°40'50"+180°
a BA = 2 1 0 o4 0 ’50"
A

2. Hình minh hoạ (hình 2.11).

Bài toán 2.5:

H ình 2.11

Cho biết góc định hướng của cạnh CD là a CD= 225°10'20". Hãy tính góc định hướng
của cạnh DC? Vẽ hình minh hoạ.

Lời giải 2.5:
1. Góc định hướng của cạnh DC là:
a DC = a CD + 1 8 0 °

[theo (2-4)]

= 2 2 5 ° 1 0 '2 0 " + 1 8 0 °

= 405°10'20"

= 405°10' 2 0 3 6 0 °
a DC

18

= 4 5 °Ỉ0 '2 0 "

[theo (2-4)]