Tải bản đầy đủ
-Số đọc trên vành độ đứng (trái): T = 82° 1 riO".

-Số đọc trên vành độ đứng (trái): T = 82° 1 riO".

Tải bản đầy đủ

Lời giải 6.18:
1. T í n h M O c ủ a t r ạ m m á y :
( P - 18 0 ° ) + T
M O = ---------— ---------

[(th eo 6 -1 0 )]

2

( 2 7 4 ° 4 8 ' 5 0 ' ỉ 8 0 ° ) + 8 2 ° 1 110"
2

__ 9 7 ° 4 8 ' 5 0 "_+ 8 2 ° 11' 10"
1 7 9 ° 5 9 '6 0 "

1 8 0 °0 0 '0 0 "

2

2

M O = 9 0 ° 0 0 '0 0 "
2 . G ó c đ ứ n g c ủ a trụ c n g ắ m O D tín h th e o hai s ố đ ọ c ( T v à P ) là:
v

J P - |8 0 O ) - T

[ ( t h e o 6 -1 2 )1

_ ( 2 7 7 o4 8 ' 5 0 " - 1 8 0 o ) - 8 2 ° l 1'IQ"
_
2
-9 7 ° 4 8 '5 0 " - 8 2 ° l1 'I Q "

1 5 ° 3 7 ’4 0 "

1 4 °9 6 '1 0 0 "

V = 7 ° 4 8 ’50"
3. G ó c đ ứ n g V t ín h t h e o M O và m ộl s ố đ ọ c T là:
V = MO - T

[(theo 6 -13)]

= 9 0 ư0ơơ0" - 8 2 ° 11'10"
=

8 9 o5 9 '6 0 " - 8 2 ° 1 1 '1 0 "

V = 7 ° 4 8 '5 0 '

63

Chưong 7

ĐO DÀI

Câu hỏi 7.1: K hái niệm, phân loại đơ dài
1. T ạ i s a o p h ả i đ o d à i ?
2. P h â n b i ệ t g i ữ a đ ộ d à i n g h i ê n g D với đ ộ d à i
3. P h â n l o ạ i đ o d à i
4 . P h â n lo ạ i đ o d à i

b ằ n g d ? (vẽ h ì n h )

t h e o đ ộ c h ín h x á c ?
t h e o d ụ n g c ụ đ o ? ( N g u y ê n lí đ o ? Đ ộ c h í n h x á c ? ) .

5. P h â n lo ạ i đ o d à i

t h e o đ ố i tư ợ n g đ o ?

Trả lời 7.1: Khái niệm, phân loại đo dài
1. Đ ộ

dài

(d) là m ộ t

t r o n g b a y ế u t ố đ ể đ ị n h vị
đ iểm

tro n g

không

g ia n :

A ( P a , d A, H a ). Bởi v ậ y cần
p h ả i đ o d à i. Đ o d à i là m ộ t
d ạ n g c ô n g tá c đ o c ơ b ả n .
2. H ì n h

vẽ b iểu

diễn

( h ì n h 7 .1 ) đ ộ d à i n g h i ê n g
và đ ộ dài b ằn g :


hai đ iểm

A

và B

Hình 7.1.

th u ộc m ặt đất tự nhiên.

Q u a A v à B, d ự n g c á c đ ư ờ n g v u ô n g g ó c ( p h á p tu y ế n ) đ ế n m ặ t e l i p x ô i t trò n x o a y Tivái
Đ ấ t là A 0 v à B 0
D = A B l à k h o ả n g c á c h n g h iê n g .
d = A 0B 0 là k h o ả n g c á c h b ằ n g ( h ì n h c h i ế u b ằ n g t h u ộ c m ặ t e l i p x ô i t t r ò n x o a y
T rá i Đ ấ t).
3. P h â n l o ạ i đ o d à i t h e o đ ộ c h ín h xác:
3 .1 .

Đ o d à i c h í n h x á c ca o :

10°

64

10'

3 .2 . Đ o d à i c h í n h xác vừa: - — = -— -—- -í- — —
T
10000
5000
1

1

3 .3 . Đ o d à i c h í n h xá c thấp:
T
4.

5000 ■ 200

P h â n lo ạ i đ o d à i th eo dụmg c ụ đo:

4 .1 . Đ o d à i b ằ n g cá c loại thurớc:
N g u y ê n lí đ o : s o s á n h chiều dài đ o với c h iể u d à i íhước.
a ) B ằ n g t h ư ớ c t h é p thường;

— = — — - — ỉ—
T
100 0
25000

b ) B ằ n g t h ư ớ c t h é p inva:

— = — -— -r ——
T
25000
106

4 .2 . Đ o d à i b ằ n g c á c loại m á y đ o x a q u a n g họ c :
1

1

1

T ~ 200

5000

N g u y ê n lí c h u n g c ủ a m á y d o x a q u a n g h ọ c là d ự a trê n c ơ s ở g i ả i t a m g i á c c â n h a y
t a m g i á c v u ô n g ( h ìn h 7.2):
b
p
D = — •c o t g —-

2

(7-1)

2

T r o n g đó:
b - c h i ể u d à i c ạ n h đá y ;
p - góc chắn;
D = AB.
M ộ t tro n g h a i đ ạ i lượng (h o ặ c c ạ n h đ á y b,
h o ặ c g ó c c h ắ n P) k h ô n g đ ổ i, đ ạ i ỉư ợ n g c ò n

H ình 7.2

lạ i k i a s ẽ p h ả i đ o . T ư ơ n g ứng c ó :
a) M á y đ o x a q u a n g h ọ c c ó g ó c c h ắ n p k h ô n g đ ố i, c ò n c ạ n h đ á y b t h a y đ ổ i ( p h ả i đ o ) .
b ) M á y đ o x a q u a n g h ọ c c ó c ạ n h đ á y b k h ô n g đ ổ i, c ò n g ó c c h ắ n (3 t h a y đ ổ i ( p h ả i đ o ) .
4 ,3 .

M á y đ o x a b ằ n g só n g v ô t u y ế n đ iệ n h a y s ó n g á n h s á n g :
1

1

1

T ~ 2 5 0 0 0 : 106
N g u y ê n Lí; b i ế t t ố c đ ộ tr u y ề n s ó n g

V,

đ o đ ư ợ c thời g ia n t đ ể s ó n g l a n t r u y ề n t ừ A đ ế n

B, rồi p h ả n x ạ lạ i t ừ B về A , sẽ tín h đ ư ợ c q u ã n g đ ư ờ n g ( đ ộ d à i, k h o ả n g c á c h ) l à D :
D = —

2

(7-2)

65

5.

P h â n lo ạ i đ o d à i t h e o đ ố i tư ợ n g đo:

5 .1 . Đ o d à i trự c tiế p : k ế t q u ả c h o n g a y c h ié u d à i c ầ n đ o .
5 .2 . Đ o d à i g i á n tiế p : ( h ì n h 7.3)
M u ố n b iế t đ ộ d à i b n g ư ờ i ta đ o c ạ n h a =

BC

A C (c h iề u dài c ầ u ),

v à đ o hai g ó c B và

c,

A

rồi á p d ụ n g đ ị n h lí s in g iã i t a m g iá c đ ể tính ra b.

Sin B

s in A

s in B
b = a ------------—---------------s i n [ l S O ° - ( B + C )l

c
sin B
b = a ------ - 37 -———
s i n ( B + C )J

(7-4)

Hình 7.3

Câu hỏi 7.2: Đ ộ chính xác đo dài bằng thước thép đặt trực tiếp lẽn mặt đấí
1. N h ữ n g n g u y ê n n h â n g â y ra sai s ố khi đ o d à i b ằ n g th ư ớ c t h é p đ ặ t trự c t i ế p lên m ặ t
đ ấ t ? N ê u n h ữ n g b i ệ n p h á p tư ơ n g ứ n g đ ể loại trừ h a y h ạ n c h ế c h ú n g ?
2. Đ ộ c h í n h x á c đ ạ t đ ư ợ c b a o n h iê u ?
3. T i ê u c h u ẩ n t h ự c t ế h a y d ù n g đ ể đ á n h g iá k ế t q u ả đ o th ư ớ c thép:

Trả lời 7.2: Đ ộ chính xác đo dài bàng thước thép đật trực tiếp lên m ặt đất
1.

N h ữ n g n g u y ê n n h à n g â y ra sai số khi đ o d à i b ằ n g th ư ớ c th é p d ậ t trự c t iế p lê n m ặ l

đ ấ t v à n h ữ n g b i ệ n p h á p t ư ơ n g ứ n g đ ê loại trừ h a y h ạ n c h ế c h ú n g là:
1.1. D o k i ể m n g h i ệ m th ư ớ c :
K i ể m n g h i ệ m t h ư ớ c là đ e m th ư ớ c so s á n h với c h iề u dài c ủ a m ộ t th ư ớ c c h u ẩ n c ó t r ê n
bãi k iể m n g h iệm .
B iệ n p h á p : P h ả i k i ể m n g h i ệ m th ư ớ c thật c ẩ n th ậ n trư ớ c khi đ o . T í n h s ố đ i ề u c h ỉ nh
k i ể m n g h i ệ m t h ư ớ c v à o k ế t q u á đ o đư ợ c.
1.2, D o th ư ớ c bị g i ã n n ở vì nhiệt:
B i ệ n p h á p : P h ả i x á c đ ị n h n h iệ t đ ộ c ủ a m ô i tr ư ờ n g d o đ ế tín h s ố đ iề u c h i n h d o thurớc
b ị g i a n n ở vì n h i ệ t v à o k ế t q u á đ o được:
V, = - l ( ) . a . ( t - 10 )

T ro n g đó:
]0

66

- c h i ề u d à i c h u ẩ n c ủ a thướ c;

(7-5)

u - h ệ s ố g i ã n n ở vì n h iệ t c ủ a vật liệ u làm thướ c;
t - n h i ệ t đ ộ m ỏ i trư ờ n g lúc đ o ;
t() - n h iệ t đ ộ c h u ẩ n c ủ a th ư ớ c lú c c h ế tạo;
Vị - s ố điều c h ỉ n h vì nhiệt đ ộ vào thước đo.
1.3. D o th ư ớ c bị đ ặ t c h ệ c h h ư ớ n g d ó n g

A

đ ư ờ n g t h ẳ n g ( h ì n h 7 .4 ).
B iệ n

pháp:

phái

dóng

hướng

đường

thắng đ o b ằn g m á y .

H ình 7.4

1.4. D o th ư ớ c bị c o n g trcn m ặ t
p h ả n g n ằ m n g a n g (h ìn h 7.5) (khi
g ặ p c h ư ớ n g n g ạ i vật c ụ c bộ).

H ìn h 7.5

B iện pháp: ph ải d ọ n sạch dài
đ ặ t th ư ớ c đ o .

o

B

1.5. D o th ư ơ c bị v õ n g tro n g
m ặ t p h ẳ n g t h ẳ n g đ ứ n g (h ìn h 7.6).

H ìn h 7.6

B iệ n p h á p : p h ả i s a n p h ẳ n g d ả i
đ ặ t th ư ớ c đ o . K h i c ầ n t h iế t p h ả i lát v á n d ọ c d ả i c ầ n đo.
1.6. D o ỉực c ă n g th ư ớ c k h ô n g đ ề u
B iệ n p h á p : s ử d ụ n g c ô n g n h â n là n h n g h ề c h u y ê n n g h i ệ p đ o c ó n h i ề u k i n h n g h i ệ m
th ự c tế. K h i c ầ n t h iế t p hải g ắ n iực k ế v à o đ ầ u

thước đế làm căn cứ kco thước,
1.7. D o k h ô n g tín h đ ú n g h ế t ả n h h ư ở n g
c ủ a đ ộ d ố c m ặ t đ ấ t ( h ìn h 7 .7 ).
B iệ n p h á p :

tín h

sò đ iề u

c h ín h

d o ảnh

H ìn h 7.7

h ư ở n g c ủ a đ ộ d ố c m ặ t đ ấ t v à o k ế t q u á đo:
v d6c = - ! o ( l - COsV)

(7 -6 )

T ro n g đó:
V - g ó c d ố c m ặ t đất;
10 - c h iể u d à i th ư ớ c đ o .
2. Đ ộ c h í n h x á c đ o d à i b à n g th ư ớ c th é p đặt trực tiế p lê n m ặ t đ ấ t đ ạ t đ ư ợ c :
I
T ~

f _ L

+ _ L '

1000 ' 3000

67