Tải bản đầy đủ
c= 180° - (A-B)

c= 180° - (A-B)

Tải bản đầy đủ

11. H ã y t ín h c ạ n h g ó c v u ô n g ( đ ứ n g ) h = A C ?
2 . H ã y v i ế t c ô n g t h ứ c t í n h sai s ố t r u n g p h ư ơ n g x á c đ ị n h c ạ n h g ó c v u ô n g ( đ ứ n g ) ở
trêra ( m h)?
3 . N ế u m u ố n c ó c ạ n h g ó c v u ô n g (đ ứ n g ) h = A C đ ư ợ c x á c đ ị n h v ớ i đ ộ c h í n h x á c
m h = ± 0 ,0 1 m th ì c ầ n đ o c ạ n h h u y ề n D = B C v à g ó c n h ọ n V = A B C v ớ i n h ữ n g đ ộ c h í n h
x á c t ư ơ n g ứ n g m D, m v là b a o n h iê u ?

Lời giải 5.5:
1. G i á trị c ạ n h g ó c v u ô n g (đ ứ n g ) h = A C là:
h = D .s i n V
= 10 0 ,OOm X 0 ,0 8 7 1 5 2
= 8 ,7 1 5 m
2 . C ô n g th ứ c t í n h s a i s ố t r u n g p h ư ơ n g x á c đ ị n h c ạ n h g ó c v u ô n g h = A C l à m h:

(5 -13)
= (sin 2 V ) .m p + ( D c o s V ) 2 .m y
3.

(5 -14)

M u ố n c ó m h = 0 , 0 l m thì tư ơ n g ứ n g m D, m v p h ả i t h o ả m ã n đ i ề u k i ệ n " c â n b ằ n g ả n h

h ư ở n g sa i s ố " là
( s i n 2 V ).rrip = ( D c o s V ) 2 .rĩiy

(5-15)

T ừ ( 5 - 1 4 ) v à ( 5 - 1 5 ) r ú t r a đượ c:
m ỉi

(5-16)

2. s i n 2 V

(0,0 lm)2

(0,01m)2

2 ( s i n 5 ° 0 0 '0 0 " ) 2

2 ( 0 , 0 8 7 1 5 2 )2

m D = ± 0 ,0 8 l m
C ũ n g t ừ ( 5 - 1 4 ) v à ( 5 - 1 5 ) r ú t r a đ ư ợ c:

2 (D .c o s V)
(0,0 l m ) ^
2 ( 10 0 , 0 0 m . c o s 5 ° 0 Ơ 0 0 '' ) 2

(0,01m)2
2 ( 1 0 0 ,0 0 m x 0 , 9 9 6 1 9 5 ) 2
m v = ----------- —------- —

( ra đ ia n )

1,408832 xio4
41

206265"
m v = - ---- z— —---------T
1 , 4 0 8 8 3 2 X 10
m v = 14",6
m v « = 15"
B à i t o á n 5 .6 :
T r o n g b ả n g 5-2 c h o b i ế t 6 s ố đ o g ó c , t r o n g đ ó m ỗ i s ố đ o g ó c lị lại là s ố t r u n g bìnlh
c ộ n g ( đ ơ n g i ả n ) c ủ a m ộ t s ố lầ n đ o (k).
H ã y tính:
1. S ố tin c ậ y n h ấ t ( s ố t r u n g b ì n h c ộ n g t ổ n g q u á t x 0)?
2. Saị s ố t r u n g p h ư ơ n g t r ọ n g s ố đ ơ n vị |i ?
3. Sai s ố t r u n g p h ư ơ n g c ủ a s ố t r u n g b ì n h c ộ n g t ổ n g q u á t M 0?
L ờ i g i ả i 5 .6 :
T r ì n h tự t ín h t o á n n h ư b ả n g 5-2.
B ả n g 5-2

(ị = 1, 2

, n)

Số lần
đ o từng
góc k

T rọ n g
sỐ P ì

v0i

Piv0i

Piv0iv0i

1

84° 38' 33"

4

2

+ 5,1

+ 10,2

+ 5 2 ,0 2

2

84° 38' 26"

12

6

- 1,9

- 11,4

2 1 ,6 6

3

84° 38 ’ 22"

2

1

-5 ,9

-5 ,9

34,81

4

84° 38 ’ 30"

10

5

+ 2,1

+ 10,5

22,05

5

84° 38' 32"

4

2

+ 4,1

+ 8,2

33,62

84° 38 ’ 25"

8

31

M a = h

II
ro
o

4

s

6

G h i chú

X
o
II

STT

Số đo góc lj

- 11,6

33,64

Ipv] = 0

[pvv]=
197,80

-2 ,9

4) X = Xo ± M o

1. T í n h t r ọ n g s ố Pi c ủ a từ n g s ố đ o t h ứ i.
C o i t r ọ n g s ổ Pj tỉ lệ t h u ậ n với s ố l ầ n đ o t ừ n g g ó c k . L ấ y k = 2 l à đ ơ n vị t r ọ n g s ố . C á íc
t r ọ n g s ố Pj c ủ a t ừ n g s ố đ o t h ứ i đ ư ợ c v iế t v à o c ộ t 4.

42

2. Tính số trung bình cộng tổng quát (số tin cậy nhất).
[p l] _

—---- — o 4

,
DO

( 3 3 " x 2 ) + ( 2 6 "x 6) + ( 2 2 "x 1) + ( 3 0 " x 5) + ( 3 2 "x 2 ) + (2 5 "x 4 )

H-------------------------------------------------------------------------- —-------------------------

20

[pj
= 8 4 ° 3 8 '2 7 " , 9

3. T í n h c á c s a i s ố x á c s u ấ t n h ấ t v0j = 1| - x 0 (ghi c ộ t 5).
T ính

Pi

v oi ( c ộ t 6 ) . T í n h

Pi

v 0i v0i (cột 7).

K i ể m tra [p v 0] = 0.
4. T í n h sa i s ố t r u n g p h ư ơ n g trọ n g s ố đ ơ n vị ịi.

5. T í n h sa i s ố t r u n g p h ư ơ n g c ủ a s ố tru n g b ì n h c ộ n g t ổ n g q u á t M 0:

6. V i ế t k ế t q u ả :
X = x0 ± M 0 = 8 4 ° 3 8 ’ 2 7 " ,9 ± V',4

43

Chương 6

ĐO GÓC

Câu 6.1. Khái niệm về đo góc
1. T ạ ị s a o p h ả i đ o g ó c ?
2. P h â n lo ạ i g ó c đ o t h e o đ ộ c h í n h x á c ?
3. P h â n lo ạ i g ó c đ o t r o n g k h ô n g g i a n ?
4. G ó c b ằ n g p g iữ a h ai tia n g ắ m tro n g k h ô n g g ia n là g ì? ( đ ịn h n g h ĩa , vẽ h ìn h
m in h h o ạ?).
5. Đ ặ c đ i ể m c ủ a g ó c b ằ n g p (v ể d ấ u v à đ ộ lớ n ) ?
6 . G ó c đ ứ n g V c ủ a m ộ t t ia n g ắ m t r o n g k h ô n g

gian là g ì?

(đ ịn h n g h ĩa ,

vẽh ìn h

m in h h oạ?).
7. Đ ặ c đ i ể m c ủ a g ó c đ ứ n g V (v ề d ấ u và đ ộ l ớ n ) ?
8. C ó n h ữ n g h ệ t h ố n g đ ơ n vị đ o g ó c n à o ?
9. Q u a n h ệ g i ữ a c á c đ ơ n vị đ o g ó c ?

Trả ỉờỉ 6.1: Khái niệm về đo góc
1. G ó c là m ộ t tr o n g b a y ế u t ố đ ể đ ị n h vị đ i ể m t r o n g k h ô n g g i a n : A (|3, d, H ) . B ở i v ậ y
p h ả i đ o g ó c . Đ o g ó c là m ộ í d ạ n g c ô n g tá c đ o c ơ b ả n .

2. Phân loại góc đo theo độ chính xác:
2 .1 . Đ o g ó c c h í n h x á c c a o ( m p = 0 ,5 " -r 3 ,0 ").
2.2 . Đ o g ó c c h í n h x á c v ừ a (m p = 3 ,0 " * ỉ 0 ,0 " ).
2 .3 . Đ o g ó c c h í n h x á c t h ấ p (m p = 10,0" -4- 6 0 ,0 " ).
3. P h â n lo ạ i g ó c đ o t r o n g k h ô n g g ia n :
3.1 . G ó c b ằ n g p ( trê n h ì n h c h i ế u b ằ h g ) .
3 .2 . G ó c đ ứ n g V (trê n h ì n h c h i ế u đ ứ n g ) .
4 . G ó c b ằ n g (P ) g iữ a h a i tia n g ắ m ( O A v à O B ) t r o n g k h ô n g g i a n
d iệ n tạo bởi hai m ặ t p h ẳ n g th ẳ n g đ ứ n g c h ứ a hai
( Q ị , Q 2). N ó

44



g i á trị t ừ 0 ° đ ế n 3 6 0 ° ( h ì n h 6 .1 ).

tia n g ắ m

là g ó c p h ẳ n g c ủ a nhị

ấy ở tro n g k h ô n g

g ian

Hình 6.1
5 Đ ặ c đ i ể m c ủ a g ó c b ằ n g p:
5 1. V ề d ấ u : c h ỉ c ó d ấ u d ư ơ n g .
5 2. V ề đ ộ lớ n: từ 0 ° đ ế n 3 6 0 °.
6 G ó c đ ứ n g ( V ) c ủ a m ộ t tia n g ắ m ( O M ) tro n g k h ô n g g i a n l à g ó c n h ọ n t ạ o b ở i g iữ a
n ử a i ư ờ n g t h ẳ n g ( O M ) ấ y với m ặ t p h ẳ n g n ằ m n g a n g p.
N ó c ó g i á trị t ừ 0 ° đ ế n ± 9 0 ° ( h ìn h 6.2).
7 Đ ặ c đ iể m c ủ a g ó c đ ứ n g V:
7 1. V ề d ấ u : c ó c ả d ấ u (+) v à d ấ u (-).

Quy ước:
- K h i t i a n g ắ m n g ư ớ c l ê n c a o ( tr ê n
m ặ t p h ẳ n g n g a n g ) thì g óc đ ứ n g V m ang
d ấ u dương.
- K h i tia n g ắ m c h ú i x u ố n g t h ấ p (dưới
m ặ t p h ẳ n g n g a n g ) th ì g ó c đ ứ n g V m a n g
d ấ u ìm .
7 2 . V ề đ ô lớ n: t ừ 0 ° đ ế n 9 0 °.

Hình 6.2
45

8. H a i h ệ t h ố n g đ ơ n vị đ o gó c :
8.1 . Đ ộ , p h ú t , g iâ y .
M ộ t g ó c đ ầ y c h i a ra 3 6 0 ° . M ỗ i đ ộ c ó 6 0 p h ú t. M ỗ i p h ú t c ó 6 0 g ià y .
8.2 . R a đ i a n
M ộ t g ó c đ ầ y c h i a ra 2rt r a đ i a n (n = 3 ,1 4 1 5 9 1 ) (ra đ ia n là g ó c ở t â m c ó c u n g c h ắ n d à i
b ằ n g b á n k ín h ).
9. Q u a n h ệ g i ữ a c á c đ ơ n vị đ o g ó c :
3 6 0 ° — 2n ra d ia n
1 ( r a đ i a n ) = 2 0 6 2 6 5 " ( g iâ y )

Câu hỏi 6.2: Đ o góc bàng theơ "phương pháp cung"
1. D ụ n g c ụ đ o ?
2. P h ạ m vi á p d ụ n g ?
3. Q u y trìn h đ o ?
4. T í n h t o á n ?
5. N h ữ n g q u y đ ị n h ?
6. N h ậ n x é t?

Trả lời 6.2: Đo góc bằng theo "phương pháp cung"
1. D ụ n g c ụ đ o : m á y k i n h vĩ ( k im lo ạ i, q u a n g h ọ c ,
đ i ệ n tử).
2. P h ạ m vi á p d ụ n g : k h i tại m ỗ i t r ạ m đ o c ó hai
h ư ớ n g d o ( h ìn h 6 .3 ).
3. Q u y trìn h đ o :
3.1 . N g ắ m A (trá i). Đ ọ c s ố trê n v à n h đ ộ n g a n g : a'.
3.2 . N g ắ m B (p h ả i) . Đ ọ c s ố trê n v à n h đ ộ n g a n g : b'.
0
3.3 . Đ ả o ố n g k í n h ( t r o n g m ặ t p h ủ n g đ ứ n g , q u a y ố n g
k í n h đi m ộ t g ó c 180°).
3.4 . N g ắ m B (p h ả i) . Đ ọ c s ố trê n v à n h đ ộ n g a n g : b"
3 .5 . N g ắ m A (trá i). Đ ọ c s ố trê n v à n h đ ộ n g a n g : a".

46

Hình 6.3

4. Tính toán:
4.1. Tính giá trị góc đo lượt đầu P':
P' = ò’ - a'

( 6- 1)

4 .2 . T í n h g i á trị g ó c đ o lượt sau P ":
P" = b" - a'

( 6- 2 )

4 .3 . T í n h g i á trị g ó c đ o m ộ t lầ n đ ủ p:

2

(6 -3 )

5 . N h ữ n g q u y đ ịn h :
|p* - P " I < 2 t

(6 -4 )

T r o n g đ ó t là đ ộ c h í n h x á c c ủ a b ộ p h ậ n đ ọ c s ố trê n v à n h đ ộ n g a n g .
6. N h ậ n x é t:
6 .1 . T r o n g m ỗ i lư ợ t đ o : v à n h đ ộ n g a n g ph ả i đ ứ n g y ê n , c ố đ ị n h .
6 .2 . Q uy ước: đ ứ n g tại đ ỉ n h g ó c c ầ n đ o o , n g o ả n h m ặ t v à o p h í a t r o n g g ó c c ầ n đ o . T ạ i
v ĩ đ ộ s ố g h i trê n v à n h đ ộ n g a n g tă n g th e o c h iể u q u a y c ủ a k i m đ ồ n g h ổ n ê n " g iá trị g ó c
đ o tr o n g t ừ n g lượt đ o l u ô n b ằ n g s ố đ ọ c trê n v à n h đ ộ n g a n g c ủ a tia p h ả i (b) t r ừ đi s ố đ ọ c
t r ê n v à n h đ ộ n g a n g c ủ a tia trái (a).
6 .3 . N ế u a' = 0 o0Q'00" thì Ị3' = b', v iệc tín h to á n sẽ trở n ê n đ ơ n g iả n .

V iệc làm cho sô đọc ạ' = 0°00'00" tương ứng vối khi ngấm tia trái (OA) được gọi là
" đ ị n h h ư ớ n g v à n h đ ộ n g a n g t h e o m ộ t c ạ n h (tia)".
6 .4 . K h i v ạ c h 0° c ủ a v à n h đ ộ n g a n g bị n ằ m k ẹ p g iữ a h a í tia O A , O B (k h i th ấ y a > b'
th ì " s ố đ ọ c p h ả i" (b 1) p h ả i đ ư ợ c c ộ n g t h ê m 36 0 °: b' + 3 6 0 ° )
(T ạ i vi g ó c b ằ n g p c h ỉ m a n g d ấ u d ư ơ n g và c ó đ ộ lớ n từ 0 ° đ ế n 3 6 0 ' . T r ê n v à n h đ ộ
n g a n g c ó s ố đ ộ đ ư ợ c g h i t ă n g t h e o c h iề u q u a y c ủ a k i m đ ồ n g h ồ ).
C â u h ỏ i 6 .3 : Đ ộ c h í n h x á c đ o g ó c b ằ n g
N h ữ n g n g u y ê n n h â n g â y ra sai s ố k h i đ o g ó c b ằ n g v à c á c b i ệ n p h á p k h ắ c p h ụ c c h ú n g ?
1. D o m ô i trư ờ n g đ o ?
2. D o m á y k in h vĩ?
3. D o n g ư ờ i đ o ?
4 . D o đ ố i tư ợ n g đ o ? ( m ặ t đ ấ t c o n g ).
5. Đ ộ c h í n h x á c đ o g ó c b ằ n g đ ạ t đ ư ợ c b a o n h iê u ?

47

Trả lời 6.3: Độ chính xác đo góc bằng
1. N h ữ n g n g u y ê n n h â n d o m ô i trư ờ n g đ o g â y ra sai s ố khí đ o g ó c b ằ n g v à n h ữ n g b iệ n
pháp khắc phục chúng:
1.1. D o h i ệ n t ư ợ n g k h ú c x ạ n g a n g . C ố g ắ n g b ố trí c h o tia n g ắ m đi c á c h x a n h ữ n g vật
c ả n c ụ c b ộ h ơ n 1 m ét.
1.2. D o s ự c h u y ể n đ ộ n g đ ố i lưu c ủ a lớ p k h ô n g k h í ở g ầ n m ặ t đ ấ t l à m c h o ả n h m ự c
t iê u b ị r u n g đ ộ n g . C ầ n c ố g ắ n g b ố trí s a o c h o tia n g ắ m đì c a o h ơ n m ặ t đ ấ t h ơ n 1 m é t .
1.3. D o b ụ i , s ư ơ n g m ù ,... là m c h o ả n h m ụ c tiê u bị m ờ . Vì v ậ y c ầ n c ố g ắ n g đ o g ó c v à o
l ú c đ ẹ p trờ i, th ờ i tiế t tố t.
2. N h ữ n g n g u y ê n n h â n d o m á y k i n h v ĩ g â y ra sai s ố k h i đ o g ó c b ằ n g v à n h ữ n g b i ệ n
pháp khắc phục chúng:
2.1 . Sai s ố d o tr ụ c n g ắ m k h ô n g th ật v u ô n g g ó c với trục q u a y n ằ m n g a n g c ủ a ố n g k ín h .
2 .2 . Sai s ố d o t r ụ c q u a y n ằ m n g a n g c ủ a ố n g k í n h k h ô n g th ậ t v u ô n g g ó c v ớ i t r ụ c đ ứ n g
cua m áy.
2 .3 . Sai s ố d o t r ụ c đ ứ n g c ủ a m á y k h ô n g th ậ t t h ẳ n g đ ứ n g .
2 .4 . S a i s ố d o l ệ c h t â m g iữ a v à n h đ ộ n g a n g với v ò n g c h u ẩ n n g a n g .
2 .5 . S a i s ố d o k h ắ c v ạ c h trê n v à n h đ ộ n g a n g k h ô n g đ ồ n g đ ề u .
C ác b iên p h á p k h ắ c phục:
- P h ả i k i ể m n g h i ệ m v à đ i ề u c h ỉn h m á y th ậ t c ẩ n th ậ n trư ớc k h í m a n g m á y đ i đ o .
- Đ ả o ố n g k í n h g i ữ a h a i lượt đ o (T, P).
- G i ữ a n v ò n g đ o p h ả i x o a y v à n h đ ộ n g a n g đi m ộ t g ó c 1 8 0 °/n đ ể đ ặ t g ó c c ầ n đ o l ê n
n h ữ n g p h ần k h á c n h a u c ủ a vành độ ngang.
3.

N h ữ n g n g u y ê n n h â n d o n g ư ờ i đ o g â y ra sai s ố k h i đ o g ó c b ằ n g v à n h ữ n g b i ệ n p h á p

khắc phục chúng:
3 .1 . D o n g ư ờ i đ ị n h t â m m á y sai ( h ìn h 6 .4 ):

_—
e ' -p
mi =

(6 -5 )

Sa

T rong đó:
C| = 0 0 ' - đ o ạ n t â m m á y sai;
sa = O A - c h i ề u d à i c ạ n h k ẹ p góc;
(Sai)

(Đúng)

p" = 2 0 6 2 6 5 ”

mJ - sai số do định tâm máy sai.

48

Hình 6.4

N h ậ n th ấ y n ế u k h o ả n g c á c h từ m á y đ o đ ế n tiê u n g ấ m c à n g n g ắ n th ì m ứ c đ ộ ả n h
hưở ng n à y c à n g t ă n g . V iệ c đ ị n h tâm m á y n h ờ b ộ p h ậ n đ ị n h t â m q u a n g h ọ c c h í n h x á c
h ơ n q u ả d ọ i ( tă n g s, g i ả m ej n ế u c ó th ể đư ợ c).
3.2. D o đ ị n h tiê u n g ắ m sai ( h ìn h 6.5 )
m 2 = — •p"

(6 -6)

sa

T r o n g đó:
e- = A A ' là đ o ạ n đ ị n h tiêu n g ắ m sai;
s a- c h i ề u d à i c ạ n h k ẹ p góc;
p = 206265";
rrb - sai s ố d o đ ị n h tiê u n g ắ m sai.
N h ậ n th ấ y n ế u k h o ả n g c á c h từ m á y đ ế n
tiê u n g ắ m c à n g n g ắ n thì m ứ c đ ộ ả n h h ư ở n g
này càn g

tãng.

N ên

dùng

loại tiê u n g ắ m

H ìn h 6.5

c h u > ên d ụ n g t r o n g t r ắ c địa. K h i đ o p h ả i d ự n g
s à o bêu th ậ t t h ẳ n g đ ứ n g , c ố g ắ n g n g ắ m đ ế n g ố c s à o tiêu.
3 3 . D o s a i s ố n g ắ m m x:

mx = ± ^

(6 -7 )

V
*
T o n g đó:
60" - g ó c n g ắ m n h ỏ n h ấ t c ó th ể p h â n biệt đ ư ợ c b ằ n g m ắ t th ư ờ n g ;
V

- đ ộ p h ó n g đ ạ i c ủ a ố n g kín h .

B ệ n p h á p k h ắ c p h ụ c : s ử d ụ n g m á y c ó ố n g k ín h với đ ộ p h ó n g đ ạ i v x c à n g lớ n th ì k ế t
q u ả do g ó c c à n g c h í n h x á c .
3 4 . D o sa i s ố đ ọ c m 0:
™ 0= ± 2

(6 -8 )

T o n g đ ó : t - đ ộ c h í n h x á c c ủ a b ộ p h ậ n đ ọ c s ố trê n v à n h đ ộ n g a n g .
B ệ n p h á p k h ắ c p h ụ c : s ử d ụ n g m á y k i n h vĩ c ó b ộ p h ậ n đ ọ c s ố t r ê n v à n h

độngang t

càng' n h ỏ , c à n g tốt.
4 N h ữ n g n g u y ê n n h â n d o đ ố i tư ợ n g đ o là m ặ t đ ấ t c o n g g â y ra s a i s ố k h i đ o g ó c b ằ n g .
Sai s5 n à y b é h ơ n s o với c á c sa i s ố k h á c n h i ề u lần, n ê n c ó th ể b ỏ q u a đ ư ợ c .

49

5.

Đ ộ c h ín h x á c đ o g ó c b ằ n g khi d ù n g m áy kin h v ĩ ch ín h xác vừ a và th ấp đạt đ ư ợ c

là m p:
m p = ± l,5 .t

(6 -9 )

T r o n g đ ó í l à đ ộ c h í n h x á c c ủ a b ộ p h ậ n đ ọ c s ố tr ê n v à n h đ ộ n g a n g .

Câu hỏi 6.4: Xác định M O của bàn độ đứng
1. Đ ị n h n g h ĩ a M O ?
2. Q u y tr ì n h x á c đ ị n h M O ?
3. C ô n g th ứ c t ín h M O ?
4. Q u y địn h ?

Trả lời 6.4: Xác định MO của bàn độ đứng
1. Đ ị n h n g h ĩ a M O ?
M O l à s ố đ ọ c t r ê n b à n đ ộ đ ứ n g k h i v à n h đ ộ đ ứ n g ở b ê n trá i ố n g k í n h , k h i ố n g k í n h
n ằ m n g a n g , k h i v ò n g c h u ẩ n đ ứ n g ở t r ạ n g th á i c h u ẩ n .
2. Q u y tr ì n h x á c đ ị n h M O ?
Đ á n h d ấ u đ i ể m A t h ậ t s ắ c n é t ở trê n c a o v à c á c h m á y k h o ả n g tr ê n 5 0 m .
- N g ắ m A . Đ ọ c s ố t r ê n b à n đ ộ đ ứ n g đ ư ợ c : T.
- Đ ả o ố n g kính.
- N g ắ m A . Đ ọ c s ố t r ê n b à n đ ộ đ ứ n g đ ư ợ c : p.

3. Công thức tính MO?
C ô n g t h ứ c t í n h M O p h ụ t h u ộ c v à o t ừ n g lo ạ i m á y c ụ t h ể k h á c n h a u . Đ ố i v ớ i m iá y
T h e o 0 2 0 , T I 0 0 có:

M 0 = ( p - 18° ° ) + T

2

( 6 - DO)

N g ư ờ i ta c h ế t ạ o m á y T h e o 0 2 0 c ó M O = 9 0 °0 0 ',0 .
m áy T I 00

c ó M O = 9 0 ° 0 0 '0 0 "

4. Q u y định:
" Y ê u c ầ u s ố đ ọ c T v à p p h ả i t h o ả m ã n q u y đ ịn h :
IT + p - 360°i < 2 t

(6 -H 1 )

T r o n g đ ó t là s ố đ ọ c n h ỏ n h ấ t c ó th ể đ ư ợ c tr ê n b à n đ ộ đ ứ n g .
- K h i s ố đ ọ c T v à p k h ô n g t h o ả m ã n đ i ề u k i ệ n (6-1 ỉ ) thì p h ả i m a n g m á y v ề x ư ở n g
c h ỉ n h lại.

50

Câu hỏi 6.5: Đo góc đứng theo phương pháp hai sỏ đọc giữa trái (T) và phải (P)
1 . P h ạ m vi á p d ụ n g p h ư ơ n g p h á p hai s ố đọ c g iữ a trái (T ) và p h ả i (P ) đ ể đ o g ó c đ ứ n g ?
2 . Q u y trìn h đ o g ó c đ ứ n g V th e o p h ư ơ n g p h á p hai s ố đ ọ c g i ữ a trá i (T ) v à p h ả i (P )?
3 . C ô n g th ứ c tín h g ó c đ ứ n g V th e o p h ư ơ n g p h á p h a i s ố đ ọ c g i ữ a trá i (T ) v à p h ả i (P )?
4 . N h ậ n x é t?

T rả lời 6.5: Đo góc đứng theo phương pháp hai sô đọc giữa trái (T) và phải (P)
1. P h ạ m vi á p d ụ n g p h ư ơ n g p h á p hai s ố đ ọ c g iữ a trái (T ) v à p h ả i (P ) đ ể đ o g ó c đ ứ n g ? *
P h ư ơ n g p h á p h a i s ố đ ọ c trái (T ) và phải (P) đ ể đ o g ó c đ ứ n g đ ư ợ c á p d ụ n g k h i c ầ n
p h ả i đ o g ó c đ ứ n g với đ ộ c h í n h x á c c a o nhất. Đ ó là k h i đ o c a o l ư ợ n g g i á c đ ể l ậ p lưới
k h ố n g c h ế đ ộ c a o đ o vẽ; k h i đ o c h iề u c a o c ô n g trìn h , v . v . ..
2 . Q u y trìn h đ o g ó c đ ứ n g V t h e o p h ư ơ n g p h á p h a i s ố đ ọ c g i ữ a trái (T ) v à p h ả i (P)
- N g ắ m đ i ể m A . Đ ọ c s ố tr ê n b à n đ ộ đ ứ n g đư ợ c: T.
- Đ ả o ố n g k ín h .
- N g ắ m lại đ i ể m A . Đ ọ c s ố tr ê n b à n đ ộ đ ứ n g đ ư ợ c : p.
3 . C ô n g th ứ c tín h g ó c đ ứ n g V th e o p h ư ơ n g p h á p hai s ố đ ọ c g i ữ a trá i (T ) v à p h ả i (P )?
C ô n g th ứ c tín h g ó c d ứ n g V p h ụ th u ộ c vào từ n g loại m á y c ụ t h ể k h á c n h a u . Đ ố i với
m á y k i n h v ĩ k i ê u T h e o 0 2 0 có:

V

.

Ĩ



I

(6 -1 2 )

2
4 . N h ậ n xét:
- G ó c đ ứ n g V là g ó c n h ọ n , n ê n p h ả i c ó I V I < 90°
- G ó c đ ứ n g V c ó th ể m a n g d ấ u d ư ơ n g (+) h a y d ấ u â m ( - ) .
K h i tia n g ắ m n g ư ớ c lê n c a o c ó V m a n g d ấ u d ư ơ n g (+).
K h i tia n g ắ m c h ú i x u ố n g t h ấ p c ó V m a n g d ấ u â m ( - ) .

C âu hỏi 6.6: Đo góc đứng V theo phương pháp một sô đọc giữa trái (T)
1. P h ạ m vi á p d ụ n g p h ư ơ n g p h á p m ộ t s ố đ ọ c g iữ a trái (T) đ ể đ o g ó c đ ứ n g ?
2. Q u y trìn h đ o g ó c đ ứ n g V t h e o p h ư ơ n g p h á p m ộ t s ố đ ọ c g iữ a trái (T )?
3. C ô n g th ứ c tín h g ó c đ ứ n g V th e o p h ư ơ n g p h á p m ộ t s ố đ ọ c g i ữ a trái (T )?
4 . N h ậ n x é t?

51