Tải bản đầy đủ
4 Các chức năng quản lý sử dụng thiết bị dạy học

4 Các chức năng quản lý sử dụng thiết bị dạy học

Tải bản đầy đủ

Header Page 28 of 161.

19

Những lợi ích của việc lập kế hoạch sử dụng, quản lý sử dụng TBDH:
-

Giúp nhà quản lý có thể quản lý hiệu quả việc sử dụng các TBDH sẵn có và sẽ

có của nhà trường để phục vụ cho một hoạt động cụ thể, tận dụng được nguồn lực vật
chất của nhà trường;
-

Tạo điều kiện sử dụng TBDH phục vụ cho hoạt động dạy học một cách khoa

học, hợp lý, chủ động điều khiển thời gian, tần suất sử dụng, tránh tình trạng trùng thời
gian sử dụng các TBDH hạn chế về số lượng giữa các lớp, các môn học khác nhau;
-

Lập kế hoạch còn là cơ sở cho việc kiểm tra hoạt động sử dụng TBDH. Các tiết

học cần phải sử dụng TBDH để thực hành, thí nghiệm hoặc sử dụng TBDH để tiến
hành các phương pháp dạy học tích cực cần được lên kế hoạch cụ thể để dựa vào đó,
các nhà quản lý – cụ thể là Ban giám hiệu có thể kiểm tra và đánh giá được tình hình
sử dụng TBDH của nhà trường; từ đó, đưa ra những phương hướng cải tiến hoặc duy
trì sự ổn định của việc sử dụng TBDH trong hoạt động dạy và học.
Có 4 bước cho việc lập kế hoạch sử dụng, quản lý sử dụng TBDH:
Bước 1. Nhận thức đầy đủ yêu cầu của cấp trên thông qua các nghị quyết, chỉ
thị, hướng dẫn…về vấn đề sử dụng TBDH hiệu quả trong hoạt động dạy học để xây
dựng kế hoạch hợp lý, hợp lệ và tuân thủ những yêu cầu của đơn vị cấp trên về thời
gian cũng như hình thức của kế hoạch, tạo sự đồng bộ đối với các trường khác. Tuy
nhiên, tùy vào điều kiện và tình hình của nhà trường mà CBQL, giáo viên sẽ căn cứ
vào tình hình thực tế để xây dựng kế hoạch sử dụng TBDH phù hợp, khả thi.
Bước 2. Phân tích tình hình TBDH và sử dụng TBDH tại nhà trường. Rà soát
lại kết quả sử dụng TBDH trong những năm qua để làm căn cứ cho việc lập kế hoạch
hoạt động sắp tới.
Bước 3. Xác định các nguồn lực cần thiết cho hoạt động quản lý sử dụng TBDH
đối với kế hoạch quản lý sử dụng TBDH của CBQL; xác định các nội dung dạy học và
TBDH cụ thể cần dùng cho mỗi tiết học đối với kế hoạch sử dụng TBDH của giáo
viên.
Bước 4. Xây dựng mục tiêu, phương hướng hoạt động và nội dung kế hoạch:
Trong quá trình xây dựng mục tiêu, cần cân nhắc và xác định thứ tự ưu tiên của
các mục tiêu một cách chính xác, phù hợp với thực trạng nhà trường;

Footer Page 28 of 161.

Header Page 29 of 161.

20

Phương hướng hoạt động cần đặt trọng tâm vào vấn đề quản lý sử dụng TBDH,
diễn đạt rõ ràng, cụ thể để mọi cá nhân, bộ phận hiểu và thực hiện chính xác;
Nội dung kế hoạch phải có thời gian, hoạt động cụ thể, các yêu cầu cho từng
hoạt động, qui định tiến trình báo cáo và nhất thiết có các yêu cầu, chuẩn kiểm tra,
đánh giá.
1.4.2 Tổ chức thực hiện việc sử dụng, quản lý sử dụng TBDH
Sau khi xây dựng kế hoạch sử dụng TBDH thì bước quan trọng tiếp theo là tổ
chức thực hiện kế hoạch.
Chức năng tổ chức trong quản lý sử dụng TBDH thể hiện ở chỗ: xác định
nhiệm vụ cụ thể, rõ ràng cho mỗi cá nhân, bộ phận thực hiện theo đúng nội dung của
kế hoạch, trên cơ sở qui định của Bộ giáo dục và đào tạo về nguồn lực phục vụ cho
công tác thiết bị và để giúp mọi người cùng làm việc với nhau nhằm thực hiện có hiệu
quả mục tiêu; nội dung kế hoạch sử dụng TBDH, tránh sự chồng chéo quyền hạn, công
việc và tình trạng bỏ sót công việc không có người phụ trách là vai trò của chức năng
tổ chức trong quản lý.
Quản lý sử dụng TBDH cần phân chia trách nhiệm rõ ràng, đảm bảo phù hợp
với chuyên môn của người đảm trách và cân đối công việc giữa các đối tượng thực
hiện nhiệm vụ.
Tổ chức bồi dưỡng, nâng cao năng lực chuyên môn của viên chức, giáo viên
phụ trách công tác quản lý TBDH.
Giáo viên sẽ là người trực tiếp và chủ động sử dụng TBDH, hướng dẫn học sinh
sử dụng TBDH cần thiết cho mỗi nhiệm vụ học tập cụ thể. Nhân viên quản lý TBDH
hoặc giáo viên phụ trách công tác thiết bị hỗ trợ quá trình sử dụng, đồng thời cũng là
người giám sát hoạt động sử dụng TBDH. Tổ trưởng chuyên môn, Phó hiệu trưởng
chuyên môn hoặc Phó hiệu trưởng cơ sở vật chất sẽ phụ trách quan sát, kiểm tra tình
hình sử dụng TBDH. Hiệu trưởng sẽ là người quản lý tổng thể kết quả của quá trình sử
dụng TBDH đưa ra đánh giá, phương hướng hoạt động trong thời gian sắp tới trên cơ
sở lắng nghe ý kiến, phản hồi của các đối tượng trên.

Footer Page 29 of 161.

Header Page 30 of 161.

21

Việc phân công nhiệm vụ rõ ràng cho từng cá nhân, bộ phận là yêu cầu quan
trọng khi tổ chức thực hiện kế hoạch sử dụng TBDH và sự phân công này cần bám sát
với mục tiêu của kế hoạch để có thể tiến hành hoạt động đạt được chất lượng.
1.4.3 Chỉ đạo sử dụng, quản lý sử dụng TBDH
Chỉ đạo là chức năng thể hiện năng lực của người quản lý. Sau khi hoạch định
kế hoạch và sắp xếp tổ chức, người CBQL phải điều khiển cho hệ thống hoạt động
nhằm thực hiện các mục tiêu đã đề ra.
Các công việc đã được lên kế hoạch và cần phải thông báo tới bộ phận đảm
trách sao cho rõ ràng và dễ hiểu nhất, truyền cảm hứng, giúp đỡ họ thực hiện tốt phần
việc của mình thay vì chỉ giao nhiệm vụ và yêu cầu thực hiện đúng kế hoạch. Có chế
độ khen thưởng, khuyến khích nhằm động viên tinh thần làm việc. Cán bộ quản lý cần
hiểu rõ về đối tượng được giao việc để có thể phân công phù hợp, sử dụng có hiệu quả
nguồn nhân lực đảm bảo công việc đạt được kết quả cao.
Thực hiện việc thông báo đến tập thể giáo viên các TBDH hiện có của nhà
trường để giáo viên có thể chủ động sử dụng khi cần thiết, hướng dẫn giáo viên sử
dụng TBDH đúng cách, đổi mới phương pháp, hình thức dạy học.
Ban giám hiệu chỉ đạo tập thể nhà trường thực hiện kế hoạch sử dụng TBDH,
cùng với tổ trưởng chuyên môn và giáo viên rà soát lại chương trình, nội dung,
phương pháp học của từng khối và từng lớp học cụ thể để nắm bắt yêu cầu sử dụng
TBDH và đáp ứng kịp thời những yêu cầu đó, nhằm phục vụ tốt hoạt động dạy và học.
Xây dựng các hướng dẫn, qui định sử dụng TBDH và thông báo những văn bản
này đến các cá nhân, bộ phận có liên quan. Tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để giáo
viên và học sinh sử dụng TBDH.
1.4.4 Kiểm tra việc sử dụng, quản lý sử dụng TBDH
Kiểm tra việc sử dụng, quản lý sử dụng TBDH là quá trình quan sát, kiểm
nghiệm mức độ thực hiện công việc của các cá nhân, bộ phận được phân công quyền
hạn, nhiệm vụ trong công tác sử dụng và quản lý sử dụng TBDH.
Trước khi tiến hành kiểm tra cần xây dựng tiêu chuẩn kiểm tra. Cán bộ quản lý
giáo dục tiến hành xây dựng tiêu chuẩn dựa trên những mục tiêu đã được phát biểu
trong kế hoạch sử dụng TBDH. Bên cạnh những tiêu chuẩn định tính như hiệu quả sử

Footer Page 30 of 161.

Header Page 31 of 161.

22

dụng thiết bị dạy học, mức độ tiếp thu bài của học sinh đối với tiết học có sử dụng
TBDH… cần đề ra các tiêu chuẩn mang tính định lượng như tần suất sử dụng, số môn
học sử dụng TBDH để dễ dàng hình dung kết quả của hoạt động.
Tiến hành kiểm tra từ bao quát đến từng hoạt động cụ thể: việc lập kế hoạch sử
dụng TBDH của giáo viên, quá trình thực hiện kế hoạch, thời gian sử dụng, thiết bị
được sử dụng phải đúng với mục đích, nội dung và phương pháp dạy học. Ngoài ra,
việc đảm bảo an toàn và tuân thủ các hướng dẫn sử dụng cũng là nội dung quan trọng
cần kiểm tra trong hoạt động quản lý sử dụng TBDH.
Quá trình tiến hành kiểm tra thông qua các hình thức theo dõi sổ mượn trả thiết
bị, dự giờ các tiết học thực hành hoặc có sử dụng TBDH hỗ trợ, nghe báo cáo của tổ
trưởng chuyên môn và bộ phận quản lý TBDH về tình hình sử dụng TBDH.
Trong quá trình kiểm tra cũng như sau khi kiểm tra, khi phát hiện ra những sai
sót, lãnh đạo nhà trường cần biết lắng nghe ý kiến phản hồi từ các đối tượng có liên
quan, tìm ra nguyên nhân của thực trạng. Từ đó, điều chỉnh những sai lệch, rút kinh
nghiệm cho tập thể.

Footer Page 31 of 161.

Header Page 32 of 161.

23
Tiểu kết chương I

Xây dựng cơ sở lý luận đầy đủ về các nội dung có liên quan đến đề tài là bước
cơ bản nhằm logic hóa nội dung đề tài, giúp tác giả có cơ sở vững chắc khi tìm hiểu
thực trạng.
Thiết bị dạy học là thành tố cơ bản của quá trình dạy học, có vai trò quan trọng
trong việc thể hiện nội dung, phương pháp và đổi mới phương pháp dạy học. TBDH
vừa là công cụ lao động sư phạm của giáo viên vừa là phương tiện giúp học sinh tiếp
thu tri thức một cách tích cực, chủ động nhằm đáp ứng mục tiêu dạy học và giáo dục.
Chính vì vậy, việc nắm vững những lý luận về TBDH và sử dụng TBDH là một yêu
cầu không thể thiếu giúp CBQL nhà trường, viên chức quản lý thiết bị và các đối
tượng trực tiếp sử dụng TBDH hiểu được vai trò quan trọng của TBDH, những yêu
cầu cần thiết khi sử dụng TBDH, từ đó đưa ra những phương hướng sử dụng TBDH
thật sự hiệu quả, hỗ trợ cho hoạt động dạy và học, góp phần nâng cao chất lượng giáo
dục.

Footer Page 32 of 161.

Header Page 33 of 161.

24

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ SỬ DỤNG THIẾT BỊ
DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN CỦ CHI
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
2.1

Tổng quan về các Trường THCS huyện Củ Chi
2.1.1 Vài nét về giáo dục và đào tạo
Huyện Củ Chi phát triển về cả nông nghiệp, công nghiệp và du lịch. Lĩnh vực

xã hội có nhiều chuyển biến tích cực. Công tác bảo vệ sức khỏe người dân có nhiều
tiến bộ, đời sống nhân dân trên địa bàn từng bước được nâng cao; công tác an ninh
quốc phòng được củng cố, giữ vững; trật tự an toàn xã hội được bảo đảm; công tác cải
cách hàng chính nâng cao, hiệu lực hoạt động của các cơ quan hành chính nhà nước
được tăng cường. Đặc biệt, lĩnh vực giáo dục – đào tạo của huyện ngày càng đổi mới
và tiến bộ hơn.
Giáo dục - đào tạo được đổi mới về mô hình quản lý, hình thức giảng dạy…
Các phương pháp dạy học hiện đại được ứng dụng, đa dạng các hình thức giảng dạy,
tạo điều kiện phát huy sự chủ động của học sinh và vai trò hướng dẫn của giáo viên.
Mạng lưới cơ sở giáo dục được mở rộng đều khắp các xã, thị trấn (cả huyện Củ Chi có
tất cả 23 trường THCS) tạo điều kiện thuận lợi cho tất cả trẻ em trên địa bàn đều được
đến trường và tất cả các trường THCS trên địa bàn đều là trường công lập. Các trường
tập trung vào chất lượng học sinh, đổi mới phương pháp và hình thức tổ chức giảng
dạy. Phòng giáo dục liên tục phát động tổ chức các hội thi đa dạng, phong phú về nội
dung và hình thức cho học sinh tham gia, đề cao tinh thần học tập song song với việc
giải trí, vui chơi lành mạnh.
Vấn đề tuyển sinh, tổ chức thi cử, kiểm tra được thực hiện nghiêm túc, công
khai. Công tác bồi dưỡng học sinh lớp 9 thi học sinh giỏi cấp Thành phố được đẩy
mạnh và đạt được nhiều kết quả cao trong những năm qua.
Tính đến năm 2015, huyện Củ Chi có 5 trường THCS được công nhận đạt
chuẩn kiểm định chất lượng giáo dục, ngoài ra có 10 trường tiểu học và 15 trường
mầm non đạt chuẩn kiểm định chất lượng giáo dục. Những kết quả mà công tác kiểm
định chất lượng giáo dục của huyện đã đạt được trong năm qua đã chứng minh cho sự
nỗ lực hết mình của ngành giáo dục trong việc không ngừng nâng cao chất lượng giáo

Footer Page 33 of 161.

Header Page 34 of 161.

25

dục góp phần tạo môi trường học tập tốt nhất cho các em học sinh, từng bước hoàn
thiện mình và ngày càng phát triển.
Bảng 2.1. Qui mô trường – lớp – học sinh bậc THCS qua các năm
2010 - 2011

2011 - 2012

2012 - 2013

2013 - 2014

2014 - 2015

Số trường

23

23

23

23

23

Số lớp

239

477

458

482

506

Số học sinh

16 999

17 529

17 953

18 995

20 470

Năm học 2014 – 2015:
-

Tỉ lệ học sinh đi học THCS: 99,12%. Trong đó, tỉ lệ học đúng tuổi là 100%.

-

Tỉ lệ học sinh nghỉ/bỏ học: 1,04%

-

Lên lớp thẳng: 96,86% (tăng 1,36% so với năm học trước).

-

Tốt nghiệp THCS đạt 99,86% (tăng 1,36% so với năm học trước).

-

Hiệu suất đào tạo THCS: 88,42%

-

Tỷ lệ học sinh có sách giáo khoa theo học chương trình và phương pháp mới: 100%
2.1.2 Chất lượng đội ngũ CBQL và GV
Đội ngũ CBQL và giáo viên ngày càng được trẻ hóa, nâng cao năng lực chuyên
môn, nghiệp vụ.
Tỷ lệ giáo viên Mầm non, Tiểu học, THCS có trình độ Đại học, Cao đẳng: Đạt trên
85,09% (2318/2724); Cán bộ quản lý có trình độ trên chuẩn là 206/215 (95,82). Tất cả giáo
viên và CBQL bậc THCS đều đạt trình độ chuẩn và trên chuẩn.
Theo sự chỉ đạo của Sở giáo dục – đào tạo, phòng giáo dục – đào tạo huyện Củ
Chi thường xuyên tổ chức các lớp bồi dưỡng nghiệp vụ, cập nhật kiến thức, phương
pháp dạy học hiện đại giúp giáo viên cải thiện chất lượng dạy học. Các trường THCS
đã chủ động tổ chức nhiều hội thi nhằm khuyến khích, động viên giáo viên nâng cao
năng lực chuyên môn, nghiệp vụ, vừa tạo ra một môi trường trau dồi kỹ năng nghề
nghiệp, vừa là cơ hội thư giãn, giải trí sau thời gian làm việc căng thẳng.
Nhìn chung, lực lượng giáo viên và CBQL ở các trường THCS đáp ứng tương
đối yêu cầu quản lý và giảng dạy. Vấn đề thiếu giáo viên vẫn chưa được khắc phục.
Tình trạng giáo viên dạy nhiều tiết học cùng với việc kiêm nhiệm công tác khác như
quản lý thiết bị, giám thị… dẫn đến nhiều khó khăn trong việc hoàn thành tốt từng

Footer Page 34 of 161.