Tải bản đầy đủ
CHƯƠNG III: LIÊN HỆ THỰC TẾ VÀO TÌNH HÌNH KINH TẾ Ở VIỆT NAM

CHƯƠNG III: LIÊN HỆ THỰC TẾ VÀO TÌNH HÌNH KINH TẾ Ở VIỆT NAM

Tải bản đầy đủ

BÀI TẬP LỚN CHUYÊN ĐỀ - MÔN HỌC: QUẢN TRỊ CÔNG TY

nhiệm vụ quản trị doanh nghiệp của HĐQT trở nên rõ ràng - nghĩa là, HĐQT
kiểm soát việc điều hành doanh nghiệp và bảo vệ quyền lợi của các cổ đông
trong khi nhiệm vụ của CEO là điều hành công ty cho tốt. Tách rời hai vai trò, dĩ
nhiên, sẽ không phải là liều thuốc để làm cho các ban hoạt động hiệu quả. Một
ban quản trị công ty độc lập không có nghĩa là sẽ hoạt động độc lập: một vài
công ty với hai vị trí được tách biệt đã thất bại thê thảm trong các hoạt động
giám sát. Thêm nữa, một Chủ tịch không tận tâm với công việc sẽ không thể sử
dụng sự độc lập một cách tốt nhất.
Việc tách rời hai vai trò, vì vậy, phải được hỗ trợ bởi, ví dụ, một văn hoá
quản trị năng động (cho phép Chủ tịch và các thành viên khác trong ban quản trị
thử thách Tổng giám đốc mà không ngại gây ra hiềm khích) và một quá trình
chọn lọc Chủ tịch tốt. Ưng cử viên lý tưởng phải có đủ thời gian để cống hiến
cho công việc, một hiểu biết tốt về lĩnh vực kinh doanh, và luôn sẵn sàng đóng
vai trò sau cánh gà. Ưng cử viên tốt nhất thường là một giám đốc độc lập, người
đã tham gia ban quản trị được nhiều năm. Đó không thể là Tổng giám đốc hoặc
một người cầm quyền khác, bởi người đó có thể không sẵn sàng ngồi lại phía
sau và, theo lẽ tự nhiên, sẽ không dễ dàng tiến hành một quá trình đánh giá
khách quan các chính sách và chiến lược đang được thực hiện.
Những người lãnh đạo giỏi có thể vừa là người quản trị giỏi, vừa là người
điều hành giỏi và do đó có thể đảm nhiệm tốt cả vai trò Chủ tịch HĐQT và
CEO. Tuy nhiên có nhiều người quản trị giỏi lại không thể trở thành người điều
hành giỏi và có nhiều người điều hành giỏi lại không thể trở thành người quản
trị giỏi. Phẩm chất cần có của một người quản trị giỏi và một người điều hành
giỏi có thể khác nhau. Nhìn chung, người quản trị giỏi cần có tầm nhìn, có khả
năng thúc đẩy, có khả năng truyền cảm hứng cho bộ máy điều hành. Người điều
hành giỏi cần có khả năng tổ chức, có tính kiên định, có tính năng động và tập
trung vào hiệu quả công việc. Người quản trị phải chỉ ra hướng đi cho những
người dưới quyền, còn người điều hành phải có khả năng hướng bộ máy của
mình vào việc thực hiện những mục tiêu đã định trước. Chủ tịch HĐQT, thành
Học viên: Phạm Quang Hưng– Lớp: QLKT 2

Trang 13

BÀI TẬP LỚN CHUYÊN ĐỀ - MÔN HỌC: QUẢN TRỊ CÔNG TY

viên HĐQT - những nhà quản trị thường phải là những người có tầm nhìn xa,
những người có khả năng dự báo trước những xu thế lớn. Họ là những nhà chiến
lược trong khi CEO - người điều hành là nhà chiến thuật. Những nhà quản trị
phải xác định được tương lai, nhiệm vụ và mục tiêu cụ thể của doanh nghiệp,
còn người điều hành phải biết kết hợp các chi tiết để thực hiện những kế hoạch
đã được xác định.
Trên cơ sở các phân tích trên và bối cảnh non trẻ của các doanh nghiệp
Việt Nam, ngoài các yếu tố pháp lý đã qui định khá rõ như nêu trong phần một,
dưới góc độ thực tế chúng tôi cho rằng việc chọn lựa mô hình kiêm nhiệm hay
tách biệt giữa CEO và Chủ tịch HĐQT tùy thuộc vào một số yếu tố sau:
- Độ trưởng thành của HĐQT doanh nghiệp: các doanh nhiệp khi mới
chuyển đổi sang cổ phần hóa (đặc biệt là các công ty gia đình/tư nhân), công tác
vận hành HĐQT nhìn chung còn khá mới mẻ, do đó việc tách biệt CEO và Chủ
tịch HĐQT là không phù hợp trong bối cảnh chuyển đổi của tố chức?
- Tính sẵn có của nguồn nhân lực cấp cao: thị trường nhân lực cao cấp của
Việt Nam thiếu thốn trầm trọng, nhiều chủ doanh nghiệp mặc dù muốn lui về
thực hiện vai trò của Chủ tịch HĐQT nhưng không tìm được CEO thay thế. Một
số doanh nghiệp may mắn hơn các doanh nghiệp khác trong việc tìm kíếm CEO
có thể thực hiện việc tách biệt vai trò dễ dàng hơn.
- Tính chuyên nghiệp và nhận thức của chủ doanh nghiệp: Một số chủ
doanh nghiệp/ hoặc CEO đôi khi chưa nhận thức rõ được sự tách giữa vai trò và
quyền lực khi chuyển đổi CEO sang Chủ tịch HĐQT, hoặc khi kiêm nhiệm hai
vị trí. Một số CEO khác thì nhận thức tốt và có thể chuyển đổi chính mình. Đây
cũng là một yếu tố quan trọng đến quyết định tách biệt hay kiêm nhiệm.
- Qui mô công ty: doanh nghiệp có qui mô nhỏ hơn nhìn chung số lượng
thành viên của HĐQT ít, việc tách biệt có thể kém hiệu quả hơn?
- Thành phần cổ đông: thành phần cổ đông là ai? Đại chúng hay cổ động
chiến lược? Cá nhân hay tổ chức…sự mong đợi và tin tưởng của cổ đông đối với
ban điều hành hay cá nhân CEO?
Học viên: Phạm Quang Hưng– Lớp: QLKT 2

Trang 14

BÀI TẬP LỚN CHUYÊN ĐỀ - MÔN HỌC: QUẢN TRỊ CÔNG TY

Trên đây chỉ là một số yếu tố doanh nghiệp Việt Nam có thể cần xem xét
khi quyết định chọn mô hình tách biệt hay kiêm nhiệm giữa CEO và Chủ tịch
HĐQT, việc chọn lựa chính xác mô hình nào phải tùy thuộc vào những nghiên
cứu về hiện trạng và bối cảnh cụ thể của từng doanh nghiệp

KẾT LUẬN
Câu chuyện hủy niêm yết và phá sản của một số doanh nghiệp trong năm
2011 đã làm dấy lên mối quan ngại về tính minh bạch, công khai và hiệu quả của
các công ty niêm yết trên sàn chứng khoán. Có lẽ ít nhà đầu tư để ý rằng, một
trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến tính minh bạch của doanh nghiệp
lại bắt nguồn từ việc Chủ tịch Hội đồng Quản trị kiêm Tổng Giám đốc. Trên
thực tế, trong 100 công ty có vốn hóa lớn nhất trên sàn chứng khoán có đến 31
công ty có Chủ tịch Hội đồng Quản trị kiêm luôn vị trí Tổng Giám đốc.
Việc Chủ tịch đồng thời là Tổng Giám đốc sẽ giúp nhanh chóng tạo nên
sự đồng thuận và đẩy nhanh quá trình ra quyết định. Tuy nhiên, nó lại có một
nhược điểm lớn: dễ dẫn đến sự nhập nhằng giữa vai trò quản trị và điều hành

Học viên: Phạm Quang Hưng– Lớp: QLKT 2

Trang 15

BÀI TẬP LỚN CHUYÊN ĐỀ - MÔN HỌC: QUẢN TRỊ CÔNG TY

doanh nghiệp. Hãy thử hình dung Tổng Giám đốc là người đề xuất các chiến
lược và nếu người này lại chủ trì việc đưa ra phán quyết cuối cùng thì sẽ khó
khách quan. Cơ cấu trên cũng dễ dàng vô hiệu hóa hoạt động giám sát của ban
kiểm soát và các thành viên Hội đồng Quản trị khác.
Vì thế, để tạo thêm tính công khai, minh bạch, điều quan trọng là phải
tăng cường vai trò của thành viên Hội đồng Quản trị độc lập.

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Quản trị công ty – Trường ĐHHH
2. Tổ chức và quản trị công ty - Biên soạn :TS Vũ Trọng Khải (chủ biên), Lâm
Ngọc Diệp. Nhà xuất bản Thống Kê, 1996
3. Quản trị doanh nghiệp - Bộ môn Quản trị doanh nghiệp – Nhà xuất bản giáo
dục , 1996
4. Các trang báo mạng và tài liệu khác

Học viên: Phạm Quang Hưng– Lớp: QLKT 2

Trang 16

BÀI TẬP LỚN CHUYÊN ĐỀ - MÔN HỌC: QUẢN TRỊ CÔNG TY

Học viên: Phạm Quang Hưng– Lớp: QLKT 2

Trang 17