Tải bản đầy đủ
2 PHƯƠNG TIỆN TU TỪ VĂN BẢN

2 PHƯƠNG TIỆN TU TỪ VĂN BẢN

Tải bản đầy đủ



Trong thơ có khi rút gọn cả phần mở và phần kết như
bài “Tiếng thu” (Lưu Trọng Lư) để tạo nên sự liên tưởng
rộng mở (kết cấu mở).

5.2.2 MỞ RỘNG
Mở rộng mô hình văn bản bằng cách lặp và xen
* Lặp toàn bộ dưới hình thức điệp khúc :
“ Cô đơn thay là cảnh thân từ !
Tai mở rộng và lòng sôi rạo rực
Tôi lắng nghe tiếng đời đang náo nức
Ở ngoài kia vui sướng biết bao nhiêu !
Đây âm u đôi ánh lạt ban chiều
Len nhẹ nhẹ qua rào ô cửa nhỏ
Đây lạnh lẽo bốn tưòng vôi khắc khổ
Đây xà lim, manh ván ghép sầu u...
Cô đơn thay... bao nhiêu...”
(Tâm tư trong tù - Tố Hữu)



Điệp khúc được lặp lại làm cho bài thơ có tính chu kì,
có tác dụng xoáy sâu vào một ý tưởng chủ đạo,
một hình tượng trung tâm, rất thích hợp với thơ trữ tình
hoặc sử thi.

* Lặp bộ phận :
“ Nếu thi só nghóa là ru với gió
Mơ theo trăng và vơ vẩn cùng mây
...
Nếu thi só nghóa là nhăn với mếu
Nghóa là van thượng đế rủ lòng thương
...
Nếu thi só nghóa là đem gấm vóc
Phủ lên trên xã hội đã điêu tàn...”
(Là thi só - Sóng Hồng)

5.2.3 ĐẢO TRẬT TỰ
Đảo trật tự các lốc của mô hình văn bản. Có thể
đảo một phần của lốc giao tiếp cơ bản lên trước lốc
mở đầu hoặc lốc kết thúc lên trước lốc mở đầu.
Ví dụ : Truyện ngắn “Lập giòng” (NCH) bắt đầu
bằng cặp thoại dẫn đến kết quả chú lính bò phạt. Rồi
sau đó mới kể đến nội dung của câu chuyện.



Truyện ngắn “Gói đồ nữ trang” (NCH) đi ngay vào phần chính .
“ Tưởng là việc cướp hay cháy ở đâu, chẳng hoá ra cô
Hồi mất gói đồ nữ trang...” .Về sau, tác giả mới trở lại phần
mở đầu : “Ngày ấy, tôi trọ học ở nhà bà cụ đẻ ra cô
Hồi...”



Lối đảo trật tự gợi cho người đọc tâm lí thích thú muốn
theo dõi, kích thích trí tò mò.

THỰC HÀNH PHÂN TÍCH TU TỪ HỌC

NOVEMBER
Thomas Hood

No
No
No
No
No
No
No

sun – no moon !
morn – no noon dawn –no dusk – no proper time of day.
warm – no cheerfulness – no healthful ease comfortable feel in any member –
shade, no shine, no butterflies, no bees,
fruits, no flowers, no leaves, no bird ! November.

ĐỒNG DAO CHO NGƯỜI LỚN
Nguyễn Trọng Tạo

Có cánh rừng chết vẫn xanh trong tôi
Có con người sống mà như qua đời
Có câu trả lời biến thành câu hỏi
Có kẻ ngoại tình ngỡ là tiệc cưới






cha có mẹ có trẻ mồ côi
ông trăng tròn nào phải mâm xôi
cả đất trời mà không nhà ở
vui nho nhỏ có buồn mênh mông.

Mà thuyền vẫn sông mà xanh vẫn cỏ
Mà đời vẫn say mà hồn vẫn gió
Có thương có nhớ có khóc có cười
Có cái chớp mắt đã nghìn năm trôi. (1992)

CHIA
Nguyễn Trọng Tạo
Chia cho em một đời tôi
Một cay đắng
Một niềm vui
Một buồn
Tôi còn cái xác không hồn
Cái chai không rượu tôi còn vỏ chai.