Tải bản đầy đủ
TƯƠNG TÁC CỦA THỂ NHẬN TRONG DIỄN NGÔN BÁO ĐIỆN TỬ

TƯƠNG TÁC CỦA THỂ NHẬN TRONG DIỄN NGÔN BÁO ĐIỆN TỬ

Tải bản đầy đủ

106
Thể nhận - độc giả của báo chí đặc biệt là báo điện tử có đặc điểm riêng so
với độc giả ở các phong cách chức năng khác. Họ không tiếp nhận thông tin một
chiều. Họ có thể tham gia vào quá trình đưa tin, trở thành đồng tác giả của các bài
báo bằng cách phản hồi tức thời ý kiến của mình, cung cấp thêm các chi tiết, sự việc
liên quan mà phóng viên chưa có điều kiện khai thác hay tranh luận để mở rộng vấn
đề theo các hướng khác nhau. Vì thế, tính chủ động của độc giả là điều kiện để xuất
hiện quá trình tương tác trở lại của độc giả. Độc giả chủ động: chủ động trong tiếp
cận thông tin và chủ động trong việc đóng góp ý kiến.
Dưới đây, chúng tôi tiến hành thống kê, phân loại hệ thống phản hồi ở từng
chủ đề và từng báo cụ thể. Qua đó rút ra những đặc điểm về tần số phản hồi; đặc
điểm phản hồi (nội dung, hình thức phản hồi); các phương tiện ngôn ngữ thể hiện sự
tương tác trong phản hồi (hành động ngôn từ, một số phương tiện ngôn ngữ khác).
Đây chính là các đặc điểm thể hiện rõ hiệu quả tương tác của diễn ngôn báo chí.
3.1. Hệ thống diễn ngôn phản hồi - diễn ngôn của thể nhận
Báo điện tử có rất nhiều hình thức để độc giả tương tác: hệ thống thư điện tử
(email); các cuộc giao lưu, bàn tròn trực tuyến (online seminars); các diễn đàn; phản
hồi qua đường dây nóng, qua đường thư tín; bình chọn, thăm dò dư luận… Ở đây,
chúng tôi chỉ xét sự tương tác của độc giả qua hình thức phản hồi (comment, bình
luận) dưới mỗi bài viết. Ở báo mạng, sự tương tác trực tiếp của độc giả qua phản
hồi là một đặc điểm làm nên sự khác biệt so với các loại hình báo chí khác.
3.1.1. Đặc điểm diễn ngôn phản hồi
3.1.1.1. Mô hình xây dựng diễn ngôn phản hồi
Tận dụng tính năng của Internet, dưới sự hỗ trợ của các phương tiện công
nghệ, báo điện tử đã thiết lập được một kênh thông tin phản hồi tốc độ, tin cậy và
đặc biệt hiệu quả. Các loại hình báo chí truyền thống với các kênh thông tin phản
hồi qua viết thư, gọi điện thoại đến các chuyên mục: “bạn đọc viết” của báo in, “hộp
thư truyền hình” của truyền hình, “bạn nghe đài” của phát thanh… có thể gặp khó
khăn khi tiếp nhận thông tin do các yếu tố khách quan như thời gian, thất lạc, điện
thoại không liên lạc được… Báo điện tử với hệ thống các phản hồi được xây dựng
ngay dưới mỗi bài viết, chỉ cần viết bình luận và ấn gửi là tòa soạn nhận được. Mọi

107
phản hồi đều được gửi đúng địa chỉ với tốc độ nhanh và được tòa soạn tiếp nhận.
Hình ảnh sự xây dựng phản hồi dưới mỗi bài viết của các báo:

Hình 3.2: Phản hồi dưới mỗi bài viết của báo điện tử
Nhờ mô hình phản hồi nhanh chóng và thuận tiện, độc giả dễ dàng viết và
gửi bình luận phản hồi trở lại với tòa soạn. Phản hồi trở thành diễn ngôn của các thể
nhận - các độc giả đọc báo điện tử.
Trong phạm vi khảo sát có hiện tượng nhà báo tập hợp các phản hồi của độc
giả, phân loại chúng theo nội dung rồi xây dựng thành một bài báo. Nghĩa là một
bài báo được xây dựng từ hệ thống phản hồi của độc giả đọc báo, nội dung phản hồi
chính là thông tin của bài báo. Trong trường hợp này, phản hồi được nhà báo tập
hợp lại trở thành bài báo - diễn ngôn của thể phát.
Ví dụ: Bài báo Độc giả chấm điểm bài văn điểm 0 (VNN, PL19) tóm tắt lại
nội dung chính hàng ngàn ý kiến phản hồi của độc giả về bài văn có mở đoạn được
0 điểm. Hệ thống các ý kiến khác nhau đã được nhà báo sắp xếp vào hai luận điểm
lớn là: Giáo viên và phụ huynh nên trao đổi trực tiếp và Khi con phải học văn mẫu.
Toàn bộ bài báo là tập hợp các phản hồi, nhà báo đưa ra các phản hồi này
một cách khách quan, không tham gia bình luận hay đánh giá đúng, sai.
Bài báo cung cấp một cái nhìn toàn diện về tất cả các nội dung tương tác trở
lại của độc giả đối với vấn đề nhà báo đưa ra. Điều này cho thấy, trong quá trình
khai thác thông tin, việc nhà báo và tòa soạn quan tâm tới phản hồi của độc giả là
cần thiết. Thậm chí, chúng còn được hiện diện trở thành nội dung của một bài báo
để tất cả các độc giả được biết.

108
Hiện tượng này theo khảo sát chỉ có duy nhất một trường hợp trên. Có thể
thấy rằng, bản chất phản hồi luôn do độc giả tạo ra trước; sau đó có thể được các
nhà báo biên tập, sử dụng các phản hồi này để tạo ra một bài báo mới. Vì thế, có thể
khẳng định phản hồi chính là các diễn ngôn của thể nhận, do thể nhận tạo ra.
Ở mỗi phản hồi đều có tên của người phản hồi (nickname bình luận). Theo
khảo sát, tên của độc giả phản hồi ở báo điện tử khá độc đáo và cũng có khả năng
tương tác. Nhiều trường hợp, các nicknamne thể hiện một phần thông tin cần phản
hồi. Đa số độc giả điền tên riêng song cũng nhiều độc giả điền các con số, các kí
hiệu, các tên mang hàm ý riêng… Ví dụ:
- Các nicknamne là tên riêng kèm theo địa chỉ rõ ràng:
(53) Bài viết quá hay. Đó là những lời tâm huyết các bạn trẻ nên tham khảo để soi
vào mình để xem mình đang là ai. Mình cần gì để có bước đi tốt cho tương lai. (Lê
Thị Việt Hồng THPTC Hùng Vương Gia Lai). (Thủ khoa từ chối công chức, làm
công dân toàn cầu VNN 24/04/2015, PL3)
- Các nickname kí hiệu: H2O, H2s, hhhhhh123, … (Dân trí)
- Các nickname ngẫu nhiên: Người Xa Lạ, Akiko, Cool cool Sat, Tờ Rí,
Fantasic, Haiku, Nuida Changtrai, Nơi Ấy Bình Yên, … (Dân trí)
- Các nickname mang hàm ý: Quá chuẩn, Bùng Văn Phát, Chém gió, Thái
cực, Con Thuyền Ngược Dòng, Nhân tài, Bình loạn, Người Trẻ Ngày Nay, That that
hoi, Dân Việt... (VietNamNet); Nhân v Quả, Chơi Suốt Năm, TTX Thoi nay, Tiếng
Nói, Dân Đen, Hoi Ngu Dân Tri, VÌ DÂN VÌ NƯỚC, Thuongdan, Nói Phải… (Dân
Trí)
Đặt các nickname trên cùng với nội dung phản hồi, có thể nhận thấy chúng
cũng thể hiện một phần nội dung muốn nói của độc giả. Có những nickname thể hiện
mục đích ngay ở tên phản hồi: Thương dân, Long Dân (Dân trí) hay thể hiện sự đả
kích: Nguyễn Hoàng Ăn Thuế (Dân trí), Suy ngam, Người Vĩ Đại, Con Nhà Nông…
Như vậy, để tương tác thì độc giả không chỉ chú ý tới nội dung phản hồi mà
còn chú ý từ những dấu hiệu bên ngoài nội dung như tên bình luận.
3.1.1.2. Số lượng diễn ngôn phản hồi

109
Dưới đây, chúng tôi sẽ phân loại, thống kê số lượng phản hồi của báo điện tử
đồng thời chỉ ra một số kiểu chênh lệch số lượng phản hồi kèm theo một số lí giải.
Việc quan tâm tới số lượng phản hồi là rất cần thiết vì nó chính là những chỉ số định
lượng (có thể đo đếm được) chỉ ra những chỉ số định tính về tính tương tác và hiệu
quả tương tác của báo điện tử.
a. Số lượng diễn ngôn phản hồi ở hai báo Dân trí và VietNamNet
Thống kê 185 bài báo của hai báo điện tử Dân trí và VietNamNet thu được số
lượng phản hồi cụ thể như sau:
ST
T

1
2
3
4
5
6
7
Tổng

Chủ đề

Thạc sĩ, thủ khoa xuất sắc
trượt công chức Hà Nội
ĐH Tôn Đức Thắng
phong GS, PGS
Đà Nẵng kiện nhân tài
Tích hợp môn Lịch sử
Học sinh nói xấu giáo
viên trên Facebook
Tranh cãi mở đầu đoạn
văn 0 điểm
Giảng viên nói xấu
trường trên Facebook

Dân trí

VietNamNet

Tổng
bài

Tổng
phản
hồi

Số
bài

Số
phản
hồi

Số
bài

Số
phản
hồi

17

1325

17

502

34

1827

22

836

17

461

39

1297

8
28

102
635

2
27

1
268

10
55

103
903

5

252

2

0

7

252

2

277

4

237

6

514

19

692

15

408

34

1100

185

5996
(100%
)

4119
1877
(68,7% 84 (31,3%
)
)
Bảng 3.1: Số lượng các diễn ngôn phản hồi
10
1

Nhìn vào bảng thống kê có thể thấy lượng phản hồi của hai báo điện tử Dân
trí và VietNamNet là rất nhiều (5996 phản hồi ở 185 bài). Có những chủ đề lượng
phản hồi lên đến số lượng hàng trăm, nghìn (635, 836, 1325…). Đa số các bài báo ở
các chủ đề đều có nhiều phản hồi, rất ít bài báo có ít hoặc không có phản hồi. Điều
này chứng tỏ lượng độc giả đọc báo và tương tác ở báo điện tử là rất nhiều.

110
Ở tất cả các chủ đề, Dân trí đều có lượng phản hồi nhiều hơn VietNamnet,
hiệu quả tương tác của báo Dân trí có phần cao hơn báo VietNamNet. Song cũng
cần lưu ý rằng, các phản hồi ảo (làm giả phản hồi) do tòa soạn hay các cá nhân tự
tạo với mục đích riêng hoặc các phản hồi không được tòa soạn xét duyệt do nhiều lý
do khác nhau (thô tục, không phù hợp tôn chỉ của tờ báo…)… sẽ ảnh hưởng ít nhiều
tới số lượng phản hồi thực tế. Ở đây, chúng tôi chỉ căn cứ vào số phản hồi hiện lên
sau mỗi bài viết để tiến hành thống kê.
b. Lượng chênh lệch phản hồi ở hai báo Dân trí và VietNamNet
Trong phạm vi khảo sát xuất hiện hiện tượng các bài báo trích lại nguồn của
báo khác nhưng lại có lượng phản hồi hoàn toàn khác nhau, thậm chí rất chênh lệch
nhau. Nghĩa là các bài báo có nội dung hoàn toàn giống nhau nhưng khả năng tương
tác thì khác nhau. Hiện tượng này sẽ cung cấp một cái nhìn toàn diện hơn về khả
năng thu hút sự tương tác của từng báo.
b1. Hiện tượng trích dẫn lại bài ở hai báo Dân trí và VietNamNet
Đó là hiện tượng một báo lấy bài từ nguồn một báo khác, không thay đổi
thêm bớt gì và có ghi rõ nguồn trích dẫn ở dưới bài viết. Chúng tôi nhận diện các
bài này nhờ nguồn được ghi ở cuối bài viết và căn cứ vào thời gian xuất bản trước,
sau của từng bài. Trong phạm vi 185 bài báo đã khảo sát, hiện tượng này xảy ra
chiếm tỉ lệ không nhỏ (19,35%). Cụ thể thống kê như sau:
ST
T
1
2
3
4
5
6
7

Chủ đề
Thạc sĩ, thủ khoa xuất
sắc trượt công chức Hà
Nội
ĐH Tôn Đức Thắng
phong GS, PGS
Đà Nẵng kiện nhân tài
Tích hợp môn Lịch sử
Học sinh nói xấu giáo
viên trên Facebook
Tranh cãi mở đầu đoạn
văn 0 điểm
Giảng viên nói xấu

Dân trí
Số
Tỉ lệ
bài
(%)

VietNamNet
Số
Tỉ lệ
bài
(%)

Tổng
bài

Tổng tỉ
lệ
(%)

4

23,53

1

5,88

5

14,71

4

18,18

1

5,88

5

12,82

5
9

62,50
32,14

2
3

0
11,11

7
12

70,00
22,22

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

4

21,05

4

26,67

7

20,59

111

ST
T

Chủ đề

Dân trí
Số
Tỉ lệ
bài
(%)

VietNamNet
Số
Tỉ lệ
bài
(%)

Tổng
bài

trường trên Facebook
Tổng
26 25,74 11
12,94
36
Bảng 3.2: Thống kê lượng bài lấy nguồn từ báo khác

Tổng tỉ
lệ
(%)
19,35

Nhìn vào bảng thống kê trên có thể thấy báo Dân trí đã lấy nguồn từ các báo khác
số lượng 25 bài/101 (chiếm tỉ lệ 25,74 %), VietNamNet 11 bài/85 (chiếm tỉ lệ 12,94%).
Cụ thể, Dân trí đã lấy nguồn từ 12 báo khác là: VietNamNet, Dân Việt, Pháp
luật TP.HCM, Tiền phong, Lao động, Đại Đoàn Kết, Báo điện tử ĐCSVN, Người
Lao Động, VOV, VTV, Giáo dục & thời đại, An ninh thủ đô. Còn VietNamNet đã
lấy nguồn từ 8 báo khác là: Đại Đoàn Kết, Tiền phong, VOV, Người Đô Thị, Pháp
luật TP HCM, VTV, Tri thức trẻ, Dân Việt.
Mỗi nguồn VietNamNet lấy một bài, không lặp lại nguồn báo đó. Ngược lại,
Dân trí có những nguồn thường xuyên lấy lại, có thể với số lượng nhiều (ví dụ:
VietNamNet). Trong tổng số 26 bài có nguồn từ báo khác, Dân trí có 8 bài lấy
nguồn từ VietNamNet (chiếm tỉ lệ 30,76%). Trong 11 bài có nguồn từ báo khác,
VietNamNet lại không lấy nguồn từ Dân trí bài nào.
Về mặt nội dung, những bài báo được lựa chọn để lấy lại nguồn thường là
những bài đưa ra những vấn đề có tính chất then chốt, bước ngoặt cho toàn tuyến
bài; hay những bài có điểm nhấn thông tin thu hút được người đọc mà báo bạn đã
khai thác được. Ví dụ: Bài báo của VietNamNet Thạc sĩ, thủ khoa xuất sắc trượt
công chức do chưa tâm huyết (VNN 26/04/2015, PL3) được Dân trí lấy lại. Từ bài
báo lấy lại này, Dân trí đã triển khai thêm được nhiều nội dung thông tin đồng thời
có nhiều phản hồi tương tác từ phía độc giả và các nhân vật được phỏng vấn có liên
quan tới bài báo này. Rõ ràng, Dân trí đã tìm được một bài “đinh” để biến nó thành
bài “nhấn” cho tuyến bài của mình; từ đó tiếp tục khai thác thông tin.
Hầu hết các bài lấy lại trên đều không thay đổi gì về mặt nội dung, câu chữ.
Duy chỉ có một trường hợp, Dân trí thay đổi tiêu đề một chút so với tiêu đề gốc của
VietNamNet:
(54) Hỡi các giáo sư, xin hãy bình tĩnh (VNN 25/11/2015, PL16)

112
Môn Lịch sử: Các giáo sư hãy bình tĩnh! (DT 25/11/2015, PL14)
Tiêu đề sau của Dân trí đã đưa thêm tên vấn đề đang bàn luận (về môn Lịch
sử), mức độ kêu gọi có phần nhẹ nhàng hơn tiêu đề gốc.
Hiện tượng lấy nguồn lại báo khác này nảy sinh nhiều điều thú vị về lượng
phản hồi của bài được lấy lại ở hai báo khác nhau.
b2. Sự chênh lệch phản hồi ở các bài báo trích dẫn của hai báo Dân trí và
VietNamNet
Chúng tôi tiến hành khảo sát lượng phản hồi của các bài báo trích dẫn (trên
hai tờ báo Dân trí và VietNamNet). Kết quả, chênh lệch phản hồi xảy ra ở một số
bài Dân trí lấy nguồn lại từ VietNamNet. Cùng nội dung bài viết, ở báo gốc
(VietNamNet) thì lượng phản hồi ít (thậm chí không có) nhưng ở báo lấy lại (Dân
trí) thì lượng phản hồi nhiều (thậm chí nhiều hơn rất nhiều). Ví dụ được thể hiện
qua bảng thống kê so sánh sau:
STT
1
2
3
4
5

Tên bài

Dân trí
(báo lấy lại)

VietNamNet
(báo gốc)

Thạc sĩ, thủ khoa xuất sắc trải lòng thi
109
77
trượt công chức (PL1, PL3)
Thạc sĩ, thủ khoa xuất sắc trượt công chức
106
9
do chưa tâm huyết (PL1, PL3)
Thi công chức: Thủ khoa, thạc sĩ “xịn”
42
18
trượt còn dài dài (PL1, PL3)
“Sẽ chẳng ai thiệt thòi nếu có nhiều giáo
12
0
sư” (PL6, PL9)
Môn Lịch sử: Các giáo sư hãy bình tĩnh!
(DT, PL14)
18
0
Hỡi các giáo sư, xin hãy bình tĩnh (VNN,
PL16)
Bảng 3.3: So sánh lượng phản hồi giữa bài báo gốc và bài báo lấy lại (1)
Cũng có trường hợp ngược lại, ở báo gốc (VietNamNet) thì lượng phản hồi

nhiều nhưng ở báo lấy lại (Dân trí) thì lượng phản hồi ít hơn rất nhiều (trường hợp
này xuất hiện ít hơn):
STT

1

Tên bài
“Không thể giới thiệu một ông bí thư tỉnh
uỷ là giáo sư” (PL6, PL9)

Dân trí

VietNamNet

(báo lấy lại)

(báo gốc)

11

127

113

2

Du học sinh: Đi đi, đừng về (PL20, PL22)

7

91

3

Tại sao nhân tài ngại trở về? (PL20, PL22)

1

76

Bảng 3.4: So sánh lượng phản hồi giữa bài báo gốc và bài báo lấy lại (2)
Những ví dụ trên cho thấy, cho dù diễn ngôn báo chí (yếu tố nội dung) là yếu
tố quyết định sự phản hồi của độc giả thì đôi khi lượng phản hồi của độc giả không
nhất thiết phụ thuộc vào nội dung bài viết. Ở những trường hợp này, có thể tạm thời
lý giải trên các góc độ như: lượng độc giả phản hồi quen thuộc của từng báo, các
dấu hiệu hình thức bài báo (do từng báo tạo ra) hấp dẫn lượng độc giả khác nhau, bộ
lọc phản hồi ở các báo...
3.1.2. Các loại diễn ngôn phản hồi
Phản hồi có nội dung đa chiều. Có phản hồi tích cực và phản hồi tiêu cực.
Phản hồi tích cực không nhất thiết phải là phản hồi nêu ý kiến đồng tình mà có thể
là phản hồi phản đối nội dung bài báo nhưng thái độ của người tham gia phản hồi là
thiện chí, giúp thông tin được hoàn thiện, chính xác và có định hướng xã hội. Phản
hồi tiêu cực là những phản hồi phá ngang, không có tính chất xây dựng thông tin.
3.1.2.1. Phản hồi tích cực
Có nhiều phản hồi hay, tích cực. Dễ dàng có thể thấy, dưới mỗi tin tức, bài
báo được quan tâm là hàng trăm bình luận, kèm theo đó là hàng trăm độc giả bấm
nút “like” các bình luận đó.
Bàn về những bình luận của độc giả dưới các tin, bài trên báo điện tử, một
nhà báo đã phải thốt lên: “Nhiều lúc đọc comment ở dưới bài còn hay và thú vị hơn
cả bài viết”. Một vị quan chức đã nhận xét về hiệu quả khi các dự thảo văn bản cần
lấy ý kiến nhân dân được đưa lên báo chí: “Chúng tôi lấy ý kiến rộng rãi người dân
về dự thảo, đăng tải công khai trên Cổng thông tin của bộ nhưng mãi không có ai
góp ý. Trong khi đó, chỉ đăng một phần nội dung dự thảo lên báo điện tử, trong một

114
buổi sáng đã nhận được hàng nghìn ý kiến đóng góp của người dân”. Thông tin từ
những bình luận do độc giả đem lại có thể là gợi ý cho tòa soạn triển khai các đề tài
tiếp theo. Nhà báo Hà Thành (biên tập viên một tờ báo điện tử ở Hà Nội) cho hay:
“Trong số hàng nghìn độc giả, có không ít người có kiến thức chuyên sâu về vấn đề
nêu trong bài viết, hoặc cả những người dân sinh sống ở nơi bài viết đề cập đến. Đối
với những vấn đề nóng được phản ánh trên báo, những bình luận, phản hồi của họ
rất có giá trị, có thể gợi mở để thực hiện các bài viết tiếp theo” (nguồn Dân Việt).
Dưới đây là một số ví dụ về phản hồi tích cực. Độc giả thể hiện quan điểm,
đưa những ý kiến nhận xét đối với thông tin bài báo đưa ra:
(55) Tôi cũng rất đồng tình với quan điểm của bài viết. Từ rất lâu rồi, sát hạch công
chức và thi tuyển công chức chỉ dựa chính vào nội dung các văn bản luật cụ thể và
đề thi cũng chỉ xoay quanh các văn bản đó, đôi khi câu hỏi tương ứng với một vài
điều luật cụ thể và phải nhớ một cách hết sức là máy móc, không có nhiều tính tư
duy ở đó…. (Nguyễn Hồng Sơn) (Sát hạch công chức không phải kiểm tra bài học
sinh DT 25/04/2015, PL1)
(56) “Ngày xưa, những người thi đậu trạng nguyên được vua trực tiếp gặp nhưng bây
giờ nhiều ông vua con lắm, nhiều ông trời con lắm.” Cháu rất tâm đắc với những
phát biểu, đánh giá của Luật sư nhưng những người có trách nhiệm họ vẫn “mũ ni
che tai” thôi... đúng là kêu trời trời không thấu, kêu đất đất không hay. (Nguyễn
Minh Tưởng) (Thi công chức: Cửa vào hé rất nhỏ! DT 08/05/2015, PL2)
(57) Tôi đồng ý với ý kiến của tác giả bài viết. Thi công chức mà như thi vấn đáp (học
thuộc lòng) thì TRƯỢT LÀ ĐƯƠNG NHIÊN. Tôi cứ tưởng, khi tuyển vào BỘ
PHẬN NÀO - NGÀNH NÀO VIỆC ĐẦU TIÊN LÀ THI CHUYÊN MÔN (thi cả lí
thuyết và thực hành); một khi chuyên môn TỐT - TỐT đúng nghĩa thì thái độ phục
vụ ắt sẽ TỐT THEO. Theo tôi, thi tuyển công chức như Hà Nội vừa qua, thủ khoa
lọai giỏi, tiến sĩ, học hàm học vị nước ngoài thì làm sao ĐỖ được - “TRƯỢT LÀ
ĐÚNG”. TIẾC THAY CŨNG MỘT “KIẾP HỌC”! BUỒN THAY CHO VIỆC SỬ

115
DỤNG HIỀN TÀI CỦA THỦ ĐÔ (Lê Thị Hồng) (Sát hạch công chức không phải
kiểm tra bài học sinh DT 25/04/2015, PL1)
Nhiều độc giả phản biện lại báo với thái độ thiện chí xây dựng thông tin:
(58) Bài viết của tác giả mới chỉ nhìn nhận vấn đề theo 1 chiều nên chưa mang tính
khách quan. Cần phải khẳng định rằng, đề thi công chức ra như vậy là để thử thách
thí sinh về tư duy quản lý, mà cụ thể ở đây là quản lý nhà nước. Vì đã thi công chức
và chấp nhận làm công chức là thiếu tư duy quản lý nhà nước thì rõ ràng chưa thể
là công chức rồi. Yếu tố chuyên môn quan trọng, rất quan trọng nhưng nếu không
biết quản lý thì sẽ phá nhiều hơn là xây. Trong bài thi công chức rõ ràng có 2 phần:
phần quản lý nhà nước và phần chuyên môn. Và theo tôi hiểu, phần chuyên môn là
đề vừa kín vừa mở, vận dụng pháp luật để áp dụng cho thực tiễn sáng tạo. Đề thi
như vậy về cơ bản đã đáp ứng được nhu cầu tuyển chọn, nhưng cũng cần cải tiến
theo từng năm cho phù hợp hơn với sự phát triển của kinh tế, xã hội. (Hoàng Thanh
Sơn) (Sát hạch công chức không phải kiểm tra bài học sinh DT 25/04/2015, PL1)
Một số độc giả chỉ ra những điểm sai, chưa hợp lí của bài báo:
(59) Tại sao Sở nội vụ Hà Nội không để “các em ấy” vào vòng cuối rồi cho trượt, để
người đời không đàm tiếu (Trần Minh Hậu)
@Trần Minh Hậu: Trên thực tế, báo này viết sai. Chỉ tiêu chỉ có 1 mà có tới
3, 4 người dự tuyển dĩ nhiên phải có người bị đánh trượt rồi (Lâm Hà) (30 thạc sĩ,
thủ khoa xuất sắc nước ngoài trượt công chức VNN 23/04/2015, PL3)
(60) Hình như người viết chưa phân biệt được 3 khái niệm trợ giảng, giảng viên và
giảng viên chính nên viết linh tinh. (Liem) (Thi công chức: Thủ khoa, thạc sĩ “xịn”
trượt còn dài dài DT 29/04/2015, PL1)
Phản hồi tích cực là những phản hồi có giá trị đối với nhà báo và tòa soạn, nó giúp
thông tin được định hình đầy đủ và chính xác hơn.
3.1.2.2. Phản hồi tiêu cực
Bên cạnh những độc giả trung thành hay những bạn đọc có góp ý khách quan
với bài viết, có không ít những độc giả để lại những nhận xét, bình luận mang tính chất

116
phiến diện, có ý công kích người khác hay thậm chí là đưa ra những thông tin mang
tính chất sai lệch. Có rất nhiều phản hồi theo tâm lý đám đông và xuất hiện nhiều “anh
hùng bàn phím”. Báo chí rất cần sự tương tác giữa các quan điểm khác biệt, cần sự
phản biện và thông tin đa chiều. Tuy vậy, tranh luận cần phải dựa trên nguyên tắc tôn
trọng người khác, sử dụng chứng cứ và lý lẽ nhằm tìm ra sự thật và chân lý.
Một số ví dụ về phản hồi tiêu cực:
(61) Trượt là đúng chứ có vấn đề gì đâu. Lý do là chỗ đó không phải chỗ phù hợp.
Giỏi thì chui đầu vào đó để làm gì, lẽ ra đừng chui vào thi để đỡ mang tiếng!!!
(Thạc Trung) (Sát hạch công chức không phải kiểm tra bài học sinh DT 25/04/2015,
PL1)
(62) Mọi người còn sống ở Việt Nam thì nên chấp nhận thôi đỡ đau đầu. (Người Việt) (Sát
hạch công chức không phải kiểm tra bài học sinh DT 25/04/2015, PL1)
Những phản hồi này không cung cấp thông tin cần thiết cho bài báo. Nó thể
hiện thái độ buông xuôi, không bàn luận và không muốn bàn luận về thông tin.
Tóm lại, phản hồi chính là diễn ngôn của thể nhận, các độc giả đọc báo.
Lượng phản hồi ở các báo điện tử là rất nhiều, thể hiện khả năng tương tác lớn của
báo điện tử. Ở mỗi báo có một lượng phản hồi đặc trưng riêng. Phản hồi có nội dung
khá đa chiều (phản hồi tích cực và phản hồi tiêu cực) và độc giả đã chú ý cả những
dấu hiệu hình thức bên ngoài (tên phản hồi) khi xây dựng các nội dung phản hồi.
Hệ thống phản hồi trên sẽ được phân tích cụ thể hơn ở khía cạnh nội dung để
làm rõ những đặc điểm tương tác.
3.2. Đối tượng tương tác của thể nhận
Sự tương tác của thể nhận được thể hiện ở việc tương tác với hai đối tượng:
một là, tương tác trở lại với nhà báo (thể phát); hai là, tương tác với các độc giả
khác (các thể nhận khác). Các quá trình tương tác này đều được thực hiện thông qua
phản hồi.
3.2.1. Tương tác giữa thể nhận với thể phát
Đối tượng tương tác đầu tiên và nổi bật nhất của độc giả chính là nhà báo.
Thông qua phản hồi về bài báo, độc giả (chủ thể nhận) tương tác với người tạo lập
ra nó (nhà báo - chủ thể phát).