Tải bản đầy đủ
CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Tải bản đầy đủ

23

Do

-

vi~c
,

'

.

,

dieu hanh 1ai suat trong nu6c m9t vai thai diem chua theo J.qp

dien bien

-

,

,

thi truang, dan den chua c6 duqc duang cong Hii suat d\mg

nghia, 1ai suftt cac Icy h~ dai chua phan anh d\mg nhu cdu thi truNen trong bai nghien Clru nay tac gia chua xem xet dSn tac dQng cua
duOn.g cong lai suftt dSn gia ch(rng khoan.

- Cung tiJn m/1 rpng: Cung tiSn
'

,

'

cung tien co so va tien gui tiet

a day duqc chQn la cung tiSn M2 (gBm
ki~m t~i

'

cac to ch(rc tin d\illg). Dfr

li~u

nay do IMF cong bB va duqc lfty logarit co s3 muai tru6c khi tinh toan.

Ty gia hai iloai (don vi tinh: %): duqc tinh b~ng cy l~ thay dAi cua cy gia
mua USD danh nghia do Ngan hang Ngo~i Thuong Vi~t Nam cong bB
vao ngay giao djch cu3i cling trong thang so v6i thang tru6c d6.
Vi~c

Iva chQn

cy gia danh nghia chu khong phai cy gia thvc, cy gia c6

tinh dSn tac d9ng cua 1~ phat va sue mua trong m9t c~p ti8n t~, la do
tac gia mu6n xem xet rieng tac d9ng clia 1~ phat trong nu6c dSn
'

,

thi

'

truOn.g cht'mg khoan. Hau het cac nghien Clru tru6c day deu su d\Ulg

tY

gia danh nghia d~ danh gia tac d9ng dSn thi truOn.g cht'mg khoan.
Do co chS diSu hanh

cy gia hi~n nay

cua Ngan hang Nha Nu6c la neo

' chinh ty gia lien ngan hang, bien dQ dao
VND theo USD, linh ho~t dieu

d9ng d~ cac tA chuc tin d\Ulg ySt gia tren thi truOn.g. C9ng v6i vi~c USD
la dang ti8n co muc d9 pha bi~n nhftt trong cac ho~t d9ng kinh

ts,thuong

m~i t~i thi tru
ngubn s3 li~u tin cfly dS tham khao nen tac gia khong tinh toan duqc
gia h6i doai hi~u qua, Ia binh quan gia quy8n cua m9t

rb ngo~i

cy

t~ theo

khbi lu<}ng trao dai thuong m?i. Nen trong bai nghien Clru nay tac gia chi
danh gia tac d9ng cua cy gia VNDIUSD dSn biSn d9ng thu nhflp ca phi~u.

24

Gia trj sil_n xuat cong nghi?p (dan vi tinh: % ): 1a tY 1~ thay dBi so v&i kY

.

,

'

tru&c cua ghi tri san xuat cong nghi~p hang thang do Tong C\IC thong ke
cong b6.
Trong nghien c(ru nay' vi~c phan tich se duqc tac gia tiSn hanh tren du li~u
thang trong giai do~ tu thang 112008 dsn thang 1212o13 v&i 72 quan sat.

Ly do chQn khoang thoi gian b~t ddu tir nam 2008la vi:
- Do h~ chS trong vi~c tiSp c~ cac s6 li~u tru&c d6 dS c6 chuBi du 1i~u
d6ng nhfit v~ thoi gian giua cac biSn vi m9t s6 biSn nhu cung ti~n m6
,

r9ng,

cy 1~ 1~ phat theo thang tac gia chi thu th~p duqc so li~u tir nam

2oo8 tr& di.

- d Vi~t Nam, thi truang cht:mg khoan chinh thtrc di vao ho~t d9ng tir nam
2000, dSn cu6i nam 2005 m&i chi c6 32 cong ty niem ySt tren san. Trong
cac niim ddu ho~t d9ng, hang h6a tren thi truang con it, cac doanh nghi~p
niem ySt tuang d6i nho, chua mang tinh d~i di~n cho nganh nen khong
h!p dftn cac nha ddu tu tham gia.
B~t d§.u tir niim 2006 thi truang chung khoan Vi~t Nam ho~t d()ng giao

dich di~n ra soi d9ng han va d~t dinh diSm vao niim 2007. Tir niim 2008
kinh t€ Vi~t Nam n6i chung va thi truang cht:mg khoan Vi~t Nam n6i

rieng da c6 nhiing thay d6i dang kS. Do d6 tac gia mu6n nghien c(ru cac
nhan t6 vi mo co tAm anh hu6ng sau r9ng d€n thi truang chung khmin
Vi~t

,

.,

,

'

'

Nam tir niim 2008 den nay de thay ro dieu nay dong thm qua d6

cimg dua ra m()t s6 giai phap phil hqp cho tlnh hlnh m&i.

25

BiJu db 3.1: Diln biin chi s6 VN-Index qua cac nam
"VNINDEX CHART
1031

10000<

231

0

~~~~~~~~~~~!~!~!!~~~l~~!!l!!!~,~~~~!f~!~~~~~~!~~~~
~~~~ggg~~~~s~s~~~~~~s~s~~~~~~~~~~~~~s~~~~~gggg~~~£

(ngubn: http://www.cophieu68. vn/chartindex.php?stcid= 1)

- Dfr li~u trong bai nghien Clru dugc t6ng hgp, thu th~p va tinh toan tir
nhiBu ngubn khac nhau. DS dam bao S\f chinh xac cho chuBi dfr li~u
trong qua trinh xu ly' da s6 dfr li~u dugc l~y trong cac bao cao cua cac t6
chfrc uy tin nhu: Quy tiBn t~ qu6c tS (IMF), Ngan hang Nha Nu6c Vi~t

.

,

Nam, Tong c\lc thong ke.

3.2 Dt}' ki~n xu bU'(Yng bic dqng:
-

L{lm phat, cung tiin mu r~ng: theo nghien ctru cua HQc vi~n chinh

sach va phat trisn (2013), trong cac nam qua tang truta dang dva tren thfun d\lng v6n diu tu la co ban, h~ qua la lam gia
tang ty 1~ ll;UD. phat. Trong ng~n h~n, khi l~m phat con

a muc th~p,

l~m phat va tang truang thu(mg c6 m6i quan h~ CUng chiBu. Ngu5ng

l~m phat

a Vi~t Nam nen la 5o/o - 6%. Do d6 tac gia d\1' kiSn tac d9ng

cua l~m phat, cung tiSn rna r9ng dSn chi s6 gia chfrng khoan trong
nu6c thai gian qua la dbng biSn.

26

Lai sufit: do Hii su~t la chi phi sir d\Ulg v6n cua doanh nghi~p, khi lai
su~t tang thi chi phi cua doanh nghi~p se tang theo. Do do tac gia dv
ki8n tac d(>ng ctia lai su~t d8n chi s6 gia chirng khoan la nghich biSn.

- Ty giti hai aotii: Do san xu~t trong nu6c con nhi~u l~c h~u nen can
can m~u dich thm gian qua luon trong tinh tr~ng nh~p sieu.

M~t

khac

do nguai dan c6 tam ly nb gifr USD nhu la hinh thuc tranh rui ro.
Nen khi VND m~t gia co th~ la m(>t tin hi~u cho th~y sv b~t bn kinh t8
va chi s6 gia ChUng khoan se St;lt giam.

Giti trj san xuat cong nghijp: hAu hSt cac nghien CUu co xet d8n tac
d(>ng c~a gia tri san xu~t cong nghi~p d8n chi s6 gia chl1ng khoan d~u
cho k8t qua d6ng biSn. Gia tri nay d~i di~n cho san luQllg san xuftt ctia
cac doanh nghi~p trong ffiQt Icy, Va cho th~y cho th~y tri~n VQng tang
truemg kinh t8. Vi v~y tac gia daub gia gia tri san xuftt cong nghi~p

se

c6 tac d(>ng cimg chiSu d8n gia chl1ng khoan.

Bimg 3.2: Dt! kiin xu huang tac il<)ng cua cac biin ilin chi s6 VN-lndex
Ten bi~n

SIT

Xu hu6'ng tac d(}ng

1

L~mphat

+

2

Lai su~t

-

3

Cung ti~n m6 r<)ng

+

4

Ty gia h6i doai

+

5

Gia tri san xudt cong nghi~p

+

3.3. PhtrO'ng phap nghien crru:

Trong bai nghien CUu nay, mo hinh tv h6i quy vee-tO' (VAR) duqc su dt;lng
d~ danh gia xu huang va muc d(> ph\1 thu(>c l~n nhau gifra cac chu6i thai

gian.

Mo hinh V AR dva tren phuang.phap lu~ Arima co trQng tam la phan

27

tich cac tinh chAt xac suAt hay ngdu nhien cua ban than cac chufii thm gian
.,

't

~

,

,

kinh te. C6 the n6i day la IDQt trong nhfrng mo hinh pho bien nhat trong

nghien CUu dpm luqng cac chinh sach ti~n t~. Boi le m6i quan h~ giua cac
,

,

,

'

'

,

bien so kinh te khong dan thuan chi theo mc)t chieu, bien dc)c

,

l~p

(bien giai

thich) anh hu(mg len bi8n pht,I thu('>c rna trong nhi~u tru(mg hgp n6 con c6

anh huang nguqc

l~i.

,

,

'

Mo hinh VAR da giup ghii quyet duqc van de nay,

day la mo hinh kha linh dc)ng va ds dang sir d\lng trong phan tich vm chufii
thai gian da bi8n. Mo hinh VAR d~c bi~t rAt hfru ich cho vi~c mo ta nhiing
bi~n dc)ng CUa chufii thai gian kinh t~ va dg bao.

Mo hinh VAR v~ cAu trUe gbm nhi~u phuang trinh (mo hinh h~ phuang
trinh) va de) trS cua cac bi8n s6. V AR la mo hinh dc)ng cua mc)t s6 bi~n thai
gian. Mo hinh VAR trong ph~m vi nghien ctru cua tac gia c6 d~g nhu sau:

Trong d6:

- Yt la mc)t vee-to bao gbm: chi s6 gia chtmg khoan (VNI), cy 1~ 1~ phat
(CPI), lai suftt (IR), cung ti~n mo rc)ng (M2), cy gia h6i doai (EX) va gia
tri san xuftt cong nghi~p (liP).
-

Ao,t: vee-to hfutg s6 (h~ s6 ch~n).

-

Ai,t :

-

Et :

Ia rna tr~n h~ s6 cua cac thai gian khac nhau (i = 1, .. . , p).
,

'

,

la rna tr~ vee-to dan vj thoa man IDQt SO dieu ki~n nhat dpm.

- p: la gia tri trs

Vu diSm cua mo hinh VAR
- Day Ia phuong phap don gian. Khong d.n phai xac djnh cac bi~n m1o 1a
bi~n n()i sinh va bi~n nao la bi~n ngo~i sinh. Tftt ca cac bi~n trong VAR
d~u la bi~n n()i sinh.

28

Phep uoc lm;mg don gian, tt':rc la, phuong phap OLS thong thuemg c6 th~
duqc ap dl)ng cho tirng phuong trinh rieng re.
- Cac dv bao tinh duqc b~g phuong phap nay, trong nhi€u tnremg hqp, t6t
hon cac d\f bao tinh duqc tu cac mo hinh phuong trinh d6ng thm phuc
4\p hon. Vi V AR tich hqp uu di€m cua h~ phuong trinh d6ng thai la u6c
luqng nhi8u bi~n trong ctmg mQt h~ th6ng va no ciing kh~c phl)C dUQ'C
nhuqc di~m .cua h~ phuong trinh dang thai la khong cAn quan tam d~n
tinh n{>i sinh cua cac bi~n kinh t~ (do cac bi~n kinh t~ vi mo thutinh n{>i sinh khi chung tac d{)ng qua l~i l~n nhau).
Nhuqc di€m cua mo hinh V AR
-

Do trQng tam cua mo hinh duqc

~t

vao d\f bao nen V AR it phil hqp cho

phan tich chinh sach.
,

-

,

,

Khi xet den mo hinh VAR ta phai xet den tinh dirng cua cac bien trong
mo hinh. Yeu cftu d~t ra khi u6c luqng mo hinh V AR la t:it ca cac bi~n
phai dtrng, n~u trong truang hqp cac bi~n nay chua dtrng thi ta phai l:iy
sai phan d€ dam bao chuBi dtrng.

-

Kh6 khan trong vi~c l\fa chQn khoang trS thich hqp. N~u d{) trS 16n thi
quy rno m~u cAn u6c luqng se tang tuong (mg. Ngoai ra, kh6 khan trong

vi~c 1\ra chQn khoang trs con th~ hi~n

ach6 n~u ta tang d9 dai cua trs se

lam cho b~c t\{ do giam, do v~y rna anh huemg d~n ch:it luqng cac u6c
luqng.
Phuong phap u6c luqng mo hinh VAR:
- Xet tinh dtmg cua cac bi~n trong mo hinh. NSu chuBi chua dtmg thi phai
su dl)ng kY thu?t I:iy sai phan d€ dua vS cac chu6i dt1ng.
-

L\fa chQn khofmg trS phil hqp.

29

- Xem xet muc dQ phu hqp cua mo hlnh ch~y ra b§ng vi~c ki~m dinh tinh
dtmg cua ph§.n du. NSu ph§.n du cua mo

hlnh dung

thi mo hlnh nh~

duqc phu hqp v6i chufii thm gian va nguqc l~i.
- So scinh dtc mo hlnh phu hqp va hra chQn mo hinh phu hqp nhat.

3.4. Cac btr6'c tht}'c hi~n:

E>~ do lubng muc d9 anh huemg cua cac nhan t6 kinh tS vi mo dSn chi

sb gia

ch(rng khoan Vi~t Nam (VN-Index) ta thgc hi~n cac bu6c nhu sau:
- Bu&c 1: Kiim iljnh tinh thiri

V(l

cua s6 li~u thAng ke, do du li~u chufii

thai gian thdng ke theo thang c6 xu huang biSn d(>ng mang tinh chu

k:Y

qua tUng nam. Trong tru(mg hqp s6 li~u th6ng ke c6 tinh thai V\1, h~
thdng se t\1' d9ng di~u chinh du li~u d~ lo~i tru hi~u trng tren.
- Bu6c 2: Kiim iljnh nghiim dun vj. Dga tren s6 li~u da duqc lo~ trir tinh

.

,

th(ri V\1, tien hanh kiem dinh

nghi~m

.

don vj de xem xet tinh dirng va

khong dirng cua cac biSn trong mo hinh thvc nghi~m va lam dirng cac
bi~n tru6c khi ch~y mo hinh d~ trcinh hi~n tuqng hbi quy gia trong qua

trinh phan tich dfr li~u. Lam dling cac biSn bkg each lay sai phan.
- Bu6c 3: Xac iljnh ttp tri t/ii tru cua mo hinh. Su dl;lng sd li~u da duqc
lo~i bo tinh thai

Vl;l

va lam dling dS tiSn hanh ch~y mo hinh vm d9

trS

t~. Sau d6 th\fC hi~n kiSm djnh d9 tr€ t6i uu.


Bu6c 4: Kiim iljnh tinh bJn vii'ng. Ch~y l~i mo hinh v6i d9 tr€ duqc
chQn va kiSm dinh tinh bSn vrmg cua mo hinh thong qua kiSm dinh
nghi~m

dan vi.

- Bu6c 5: KiJm iljnh hiin lll'!J'ng

If!'

ttrung quan. E>anh gia tinh hi~u qua

cua mo hinh v AR thong qua kiSm d!nh hi~n tugng tv tuong quan.

30

Bu6c 6: Kiim iljnh nhan quii Granger. Su d\lng ki~m dinh nhan qua
Granger trong v AR d~ xac dinh xem v6i m9t S\1' thay d~i cua cac biSn s6
kinh t~ vi m6 c6 lmh huemg d~n chi s6 gia chung khoan trong ng~ h~
hay khong.
- Bu6c 7: Phan tich phan rli phu-ung sai va phan tich ham phiin IDlg

aay. Cu6i cimg phan tich phan ra phuang sai va phan tich ham phan tmg
d~y d~ xem xet tinh dQng trong S\[ tuang tac cua chi sfi gia chtrng khoan
tru6c nhfrng cu s6c tir cac bi~n s6 kinh t~ vi mo.
Cac

kY thu~t phan tich dS c~p tren day dSu dugc thgc hi~n tt:en phfut mSm

Eviews 6.



31

CHU'ONGIV

KET QUA NGIDEN ciru
4.1 Ki~m dinh va di~u chinh hi~u t1ng thiri vy (Seasonal Adjustment)
Tac gia thvc hi~n kiSm dinh hi~u l1ng th
le tirng bi~n. Trong

trud(>ng mang tinh chu IcY, tac gia se su dl;lng bi~n di~u chinh do chuang trinh
tinh tv d9ng cho cac buac kiSm dinh ti€p theo.
Trong nghien

Ctru cua minh, tac gia sli d\lng phuang phap Xl2 cua

Henderson dS danh gia hi~u tmg thai V\1 cua cac bi€n. K~t qua nhu sau:
Bang 4.1: Kdt qua kidm iltnh hi?u Ung thiri v~ cua cac bidn
K~t qui

s6 Ii~u khong the kiem dinh

m

s6 li~u khong th~ ki8m dinh
C6 hi~u ling thai V\l voi mire y nghia 1%

M2

C6 hi~u (mg thOi V\1 voi muc y nghia 5%

CPI

s6 li~u khong thekiem ilinh_
s6 li~u khong th~ ki~m dfnh

EX

liP

Trong cac bu6c ti~p theo cua bai nghien c(ru nay, du li~u CUa bi€n IR va
bi~n M2 la du li~u do chucmg tr1nh tfnh t\l' d(>ng tren co s& sb li~u thbng ke

ban d~u, nh~m dam bao hi~u ung thai V\1 khong anh hu&ng d~n k8t qua
nghien ctru.

4.2 Ki~m djnh tinh dirng (Unit root test)
Tac gia thvc hi~n ki~m djnh nghi~m don vi rieng le tung bi€n d~ xac djnh

.

thUQC tinh dung CUa ~ac chu6i sf> thai gian cua cac bi8n trong IDO hinh thlJC

32

nghi~m. Vi~c tim ra chu6i c6 tinh dirng hay khong dirng Ia mQt vi~c r~t c~n

thi8t va quan trQng vi:
- Thu nh~t, m9t trong nhiing gia thi8t cua mo hinh hl>i quy cb diSn Ia cac
bi8n dQC l~p phai phi ng~u nhien va c6 gia tri xac djnh. N8u ch(mg ta u&c
}UQ'Ilg mo hinh CO chu6i thm gian rna cac bi8n dQC l~p khong dirng, thi

khi d6 gia thi8t cua OLS bj vi ph~ vase h~ ch8 kha nang phan tich
n8u chung ta ap dvng cac phucmg phap hf>i quy thong thu(mg.
- Thu hai, khi pharr tich chu6i thm gian khong dirng thuimg cho nhiing k8t
qua hbi quy gja m~o.
Trong nghien Clru cua minh, tac gia sir dl,.mg kiSm djnh Augmented Dickey Fuller (ADF) dS kiSm tra tinh dirng cua cac biSn. Cac gia thi8t cua kiSm
dinh nhu sau:
~: Chu6i khong c6 tinh dirng;

H1: Chu6i c6 tinh dirng.
N8u ItADF I

= Ita I thi

bac bo gia thi8t

Ho,

rue la chu6i c6 tinh dirng va .

nguqc l~i.
Tru&c khi ti8n hanh ch~y kiSm djnh c~n xem xet dSn db thi th6ng ke cua
tirng bi~n theo thai gian dS ltJa chqn cac roy chqn cua kiSm dinh m9t each
phuhqp.

Bcmg 4. 2: Dt;mg aJ thi theo thai gian cua cac biin
Nhin t6 kinh t~ vi mo

Ki~u

da thj

VNI

Khong c6 xu huang, khong bj ch~n & goc tQa d{)

CPI

Khong c6 xu hu6ng, khong bi ch~n (J g6c t<;>a d9

IR

Khong c6 xu hu6ng, khong bj ch~ 6 g6c tQa d9

M2

C6 xu hu6ng, khong bi ch~n 6 g6c t<;>a d9

EX

Khong c6 xu hu6ng, khong bt ch~n o g6c tQa d9

liP

Khong c6 xu hu6ng, khong bi ch~n 6 g6c t<;>a do