Tải bản đầy đủ
CHƯƠNG I: LÝ LUẬN TỔNG QUAN VỀ NGUỒN VỐN ĐẦU TƯ GIÁN TIẾP NƯỚC NGOÀI TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN

CHƯƠNG I: LÝ LUẬN TỔNG QUAN VỀ NGUỒN VỐN ĐẦU TƯ GIÁN TIẾP NƯỚC NGOÀI TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN

Tải bản đầy đủ

Hi n t i có hai lo i v n FPI. M t là
t! ch c n
n

c ngoài thành l p qu)

c khác. H$ là nh ng nhà
u t này có th

u t vào nhi u n

th

ng gi i thi u, ti p th n

n

c ngoài

thu hút

u t cá nhân ho c

u t và dành m t ph n

u t và là nh ng ng

qua thành l p các qu) ho t

V n

u t tr c ti p, do các nhà

i qu n lý qu)

c khác nhau . Hai là

ng t i n
c ang

u t vào th tr

c mu n

ut

ng

ó. Qu)

u t gián ti p thông

u t . Nh ng nhà qu n lý qu)

u t v i các nhà

u t cá nhân và t! ch c

ut .

u t gián ti p n

c ngoài ! vào các n

ct nt id

i các lo i qu) ho c các

công ty tài chính theo m t s d ng nh sau:
* Qu h t
nh ng ng

ng: là lo i

nh ch tài chính chuyên t p h p ngu n tài chính c a

i ti t ki m nh và

chính sách do qu)

u t vào các lo i ch ng khoán tùy theo m c tiêu và

t ra.

M t s qu) có chính sách

u t vào nh ng lo i c! ph n c a nh ng công ty có

m c t ng tr 'ng cao, song m c chia l i t c hàng n m th p, nh ng !i l i, các ch
u t hy v$ng giá tr c! ph n c a h$ s& t ng nhanh chóng. Ng
u t vào nh ng c! ph n

c l i, m t s qu)

c chia l i t c cao, nh ng có m c l i nhu n ti m n ng

t giá c! ph n t ng lên th p. Ngoài ra, nhi u qu)
ngoài ho c phân tán danh m c

u t vào nh ng c! ph n n

c

u t c a h$ vào các lo i trái phi u công ty, c! ph n

công ty và công trái qu c gia.
* Qu tr c p và h u b ng (Pension Fund):
nh p cho nh ng ng

c thành l p

t o ngu n thu

i v h u và không còn kh n ng làm vi c. Các qu) này nh n

ti n óng góp c a công nhân, ch doanh nghi p và s* d ng ngu n ngân qu) có
c
th ,

u t vào các lo i trái phi u chính ph , trái phi u kho b c hay trái phi u ô
u t vào c! ph n, trái phi u c a các doanh nghi p. Nh

qu) này là có quy mô nh do ó

it

ng

4

u t b h n ch .

c i m c a các lo i

* Công ty b o hi m (Insurance Firm): Có th chia các công ty b o hi m thành
hai lo i: b o hi m nhân th$ và b o hi m phi nhân th$.
+u i m n!i b t c a lo i hình công ty b o hi m là có ti m l c tài chính m nh nên
kh n ng

u t l n. Tuy nhiên, b o hi m là m t ngành có t l r i ro cao.

* Các t ch c tài chính (Financial Corporation): Các t! ch c ho c các t p oàn
kinh t l n khi mu n
t trên th tr
d

ng n

u t vào th tr
c ó. Vi c

ng n

c ngoài th

ng thi t l p các qu)

u t vào các doanh nghi p s' t i

i các hình th c h tr k) thu t, mua c! ph n ho c huy

u

c th c hi n

ng v n thông qua các

t! ch c tài chính qu c t . Các qu) này không tr c ti p tham gia vào vi c i u hành
và qu n lý doanh nghi p mà ch thông qua vi c h tr ho c t v n k) thu t. Vi c
c pv n

c th c hi n thông qua các trung gian tài chính là ngân hàng.

+u i m c a lo i hình qu) này là có ti m l c tài chính m nh, quay vòng v n
nhanh nên kh n ng

u t vào th tr

ng cao. Tuy nhiên

này, các doanh nghi p c n ph i áp ng
nhà

ti p c n v i ngu n v n

c nh ng yêu c u kh t khe h"n t phía

ut .

* Qu

u t m o hi m (Venture Capital Funds): Qu)

hình th c

u t m o hi m là m t

u t m i xu t hi n t nh ng n m 50 và 60 th k XX ' M) và ã tr'

thành m t ngành công nghi p

c bi t phát tri n. Hình th c

phát tri n trên toàn th gi i và tr' thành ngu n v n quan tr$ng
% u t m o hi m

c hi u là vi c các chuyên gia

u t này nhanh chóng
i v i các công ty.

u t ti n hành b v n vào

các công ty có ti m n ng t ng tr 'ng nhanh và có t m quan tr$ng trong n n kinh t
dù là nh ng công ty ó còn r t non tr,. Hình th c
h

ng

u t gián ti p ' ch các nhà

ut

u t m o hi m

c hi u theo

u t vào tài s n v n c a công ty và

không tr c ti p tham gia vào quá trình kinh doanh c a công ty ó. Y u t m o hi m
' ây chính là vi c các nhà
Th

ng thì các nhà

u t s& cùng “s ng ch t” v i "n v

u t m o hi m ch

c c p v n.

u t vào các l(nh v c m i, l(nh v c công

5

ngh cao nên qu)

u t m o hi m tr' thành ng

i -

u cho các công ty m i hình

thành, còn thi u v n, thi u uy tín. Chính vì v y, ngu n v n
ang có ý ngh(a h t s c quan tr$ng

u t m o hi m ã và

i v i các công ty ngay t khi m i thành l p và

theo su t quá trình phát tri n kinh doanh c a công ty ó.
Các qu)

u t m o hi m

c thành l p t các công ty ho c t p oàn kinh t l n

nên có ti m l c kinh t v ng m nh và
n ng phân tích tình hình

i ng chuyên gia

u t hùng h u, có kh

u t vào các công ty có ti m n ng phát tri n nh#m thu

c l i nhu n t i a. Các chuyên gia

u t m o hi m nghiên c u các l(nh v c tài

chính m i, s an toàn trong mua bán c! phi u, h tr phát tri n các s n ph.m m i


c bi t là nghiên c u

u t trong dài h n, vì v y các chi n l

c

ut m o

hi m th

ng là dài h n và ã có s tính toán r t c th . %ây là m t u i m l n c a

các qu)

u t m o hi m nh ng chính tính m o hi m c a nó l i là m t h n ch c a

các qu) này.
* Ngoài ra, còn có các nhà

u t cá nhân th c hi n

u t gián ti p n

c ngoài

thông qua m' tài kho n giao d ch cá nhân t i các công ty ch ng khoán có chi nhánh
'n

c ngoài, giao d ch qua internet ho c

du l ch là ph! bi n. Khác v i các nhà

ut 'n

c ngoài thông qua con

u t t! ch c, ngu n v n

ng

u t c a các nhà

u t cá nhân là v n t có ho c t ngu n v n vay mang tính ng n h n. Do v y h$
th

ng giao d ch v i kh i l

các nhà
có th
tr

ng nh và mang tính ng n h n là ch y u. H"n n a

u t cá nhân c ng không có u th phân tích nh các qu)

ut

t! ch c

ánh giá c! phi u m t cách toàn di n c ng nh d phòng r i ro khi th

ng i xu ng. Ph "ng châm c a các nhà

u t này là t p trung

vài mã c! phi u mà h$ cho là có tri n v$ng và bán ra khi ã th y

t

u t vào m t
c nh ng k/

v$ng v l i nhu n.
1.1.3 #c tr ng c b$n c a v n

u t gián ti p n

- Tính thanh kho n cao: Do ch quan tâm
ch ng khoán ch không quan tâm

c ngoài

n l i t c ho c m c

an toàn c a

n vi c qu n lý quá trình s n xu t và kinh doanh

6

th c t nên

u t gián ti p n

u t gián ti p n

c ngoài có tính thanh kho n cao. Nói cách khác, nhà

c ngoài có th d0 dàng bán l i nh ng ch ng khoán c! ph n và

ch ng khoán n mà h$ ang n m gi
cao h"n và m t m c r i ro nh t
su t l i t c nh t

u t vào n"i khác v i m c t su t l i t c

nh, hay v i m t m c r i ro th p h"n và v i m t t

nh. Tính thanh kho n cao c a FPI khi n cho hình th c

mang tính ng n h n , m c dù c! phi u

c coi là hình th c

u t này

u t dài h n và nhi u

lo i trái phi u có th i h n l n h"n m t n m.
- Tính b t n

nh: Do có th thay !i r t nhanh



cm c

o ng

c. Tính b t !n

tìm ki m t su t l i t c cao h"n

r i ro th p h"n nên FPI còn có

c tính là b t !n

nh và d0 b

nh, trong m t th i h n nào ó, có th là có l i khi nó cung

c p nh ng c" h i kinh doanh và l i nhu n cao ho c nh ng c" h i kinh doanh chênh
l ch giá. Nh ng c" h i này s& thu hút các nhà
chính n i

a ho t

u t và khi n cho th tr

ng hi u qu h"n. Tính b t !n còn ch ra r#ng th tr

ng tài
ng ang

tìm ki m nh ng hình th c phân b! v n t t nh t cho nh ng c" h i kinh t hi n hành.
Tuy v y n u i u này x y ra th

ng xuyên và v i m c

l n, nh ng tác

ng tiêu

c c t i h th ng tài chính nói riêng và n n kinh t nói chung s& xu t hi n. H"n th
n a tính thanh kho n cao cùng v i tính b t !n

nh c a FPI còn có th d1n t i tình

tr ng rút v n ào t khi có s thay !i trong quan ni m c a gi i

u t ho c c a các

i u ki n kinh t bên trong c ng nh bên ngoài.
- Tính d
x u
Do d0

o ng

c: Tính d0

o ng

c c a dòng v n FPI th c s gây tác

n n n kinh t , nó là h qu c a hai
o ng

l n tháo lui và

c tính thanh kho n cao và b t !n

c cho nên có th ch trong kho ng th i gian ng n m t l
u t sang th tr

ng khác

l i h u qu khôn l

t . Kinh nghi m kh ng kho ng kinh t tài chính c a các n
k 90 c a th k 20

ng

cho th y tác h i c a s

o ng

nh.

ng v n FPI

ng cho n n kinh

c châu Á vào cu i th p
c dòng v n FPI khi n n

kinh t c a các qu c gia này xu t hi n nh ng kho ng tr ng, h u qu là n n kinh t
bong bóng nhanh chóng b s p ! mà trong ng n h n khó có th kh c ph c

7

c.

- Tính a d ng: Ngoài các

c i m k trên, v n FPI còn có

nhi u hình th c khác nhau nh
(commercial paper) ho c d

c tính là t n t i d

trái phi u, c! phi u, gi y n

i

th "ng m i

i d ng các công c phái sinh (derivative): có k/ h n

(forward), t "ng lai (future), quy n ch$n (option)...
Nh ng s li u th ng kê v v n FPI th

ng r t khó thu nh p và

kho n v n c a cán cân thanh toán c a các n
1.1.4 Tác

ng c a ngu n v n

kinh t và th tr
1.1.4.1 Tác
kinh t

c ch ra trong tài

c.

u t gián ti p n

c ngoài

n s% phát tri n

c ngoài

n s% phát tri n

ng ch ng khoán

ng c a ngu n v n

- Tr c ti p làm t ng t ng v n

u t gián ti p n

u t gián ti p và gián ti p làm t ng t ng v n

u t tr c ti p c a xã h i.
Dòng v n FPI khi ! vào Vi t Nam s& tr c ti p làm t ng l
trên th tr

ng v n trong n

c nh m t phép c ng

ng v n

u t gián ti p

"ng nhiên vào t!ng s dòng

v n này. H"n n a, v n FPI gia t ng s& làm phát sinh h qu tích c c gia t ng dây
chuy n

n dòng v n

trong n

c s& theo dõi

t ng

ng l c b v n

u t gián ti p trong n
ng thái

c. Nói cách khác, các nhà

u t t các nhà

u t gián ti p n

u t gián ti p c a mình, k t qu là t!ng

ut

c ngoài và

u t gián ti p xã

h i s& t ng lên.
H"n n a, khi dòng v n
m và t o
các quy t

u t gián ti p n

ng l c m i h p d1n h"n cho các nhà
nh

u t khác m nh d n thông qua

u t tr c ti p m i c a mình, k t qu là gián ti p góp ph n làm t ng

u t tr c ti p xã h i t phía các nhà
- Góp ph n t ng c
ch t l

c ngoài gia t ng, thì ó s& là m t s b o

ut c n

c ngoài, c ng nh trong n

ng c h i và a d ng hóa ph

ng ngu n nhân l c và thu nh p c a ông

Vi c phát tri n th tr
nh ng c" h i m i và s

ng v n

ng th c
o ng

c.

u t , c i thi n

i dân.

u t gián ti p c b r ng l1n b sâu s& mang l i

a d ng hóa trong l a ch$n các ph "ng th c

8

u t cho các

nhà

u t ti m n ng n

ngoài và c trong n

c ngoài và trong n

c, t ng

c. %ông

i dân, các doanh nhân

o các nhà

ut n

c

n các t! ch c và pháp nhân

u t chuyên nghi p và không chuyên nghi p s& có thêm i u ki n l a ch$n s*
d ng v n c a mình
các

ut d

i các hình th c tr c ti p t mình hay thông qua

nh ch tài chính trung gian

mua - bán các c! phi u, trái phi u và ch ng

khoán có giá khác c a Vi t Nam trên TTCK trong n
này s& cho phép h$ thu nh n

c và n

c ngoài. Vi c

ut

c l i nhu n t s chênh l ch giá c khi mua - bán

ch ng khoán, c ng nh t lãi su t và c! t c các ch ng khoán mà h$ s' h u theo
tho thu n ho c th c t k t qu kinh doanh c a c" quan, t! ch c, doanh nghi p phát
hành ch ng khoán ó. %i u này c ng
s ng c a ông

o các nhà

ng ngh(a v i vi c c i thi n thu nh p, m c

u t là ng

i dân, tùy theo l

ng v n và k) n ng

t ch ng khoán mà h$ có. H"n n a, thông qua quá trình tham gia
này, các nhà

u t trong n

c và ng

i dân s&

d -ng ki n th c, kinh nghi m, k) n ng, b n l(nh
nói riêng, ch t l
doanh th tr

u

u t gián ti p

c d p c$ xát, rèn luy n và b i
u t , nâng cao trình

b n thân

ng ngu n nhân l c nói chung, phù h p yêu c u và i u ki n kinh

ng, hi n

i.

- Góp ph n nâng cao n ng l c và hi u qu qu n lý nhà n
t c và yêu c u kinh t th tr

c theo các nguyên

ng, h i nh p qu c t .

Vi c qu n lý và qu n tr doanh nghi p phát hành ch ng khoán s&

c th c hi n

nghiêm túc, hi u qu h"n do yêu c u v báo cáo tài chính doanh nghi p và minh
b ch hóa, c p nh t hóa thông tin liên quan

n các ch ng khoán mà doanh nghi p

ã và s& phát hành. H"n n a, v nguyên t c, các nhà

u t ch

a l a ch$n

ut

vào ch ng khoán c a các doanh nghi p áng tin c y, ang và s& có tri n v$ng phát
tri n t t trong t "ng lai. H th ng lu t pháp, c ng nh các c" quan, b ph n và cá
nhân trong h th ng qu n lý nhà n
ti p n

c ngoài s& ph i

h"n theo yêu c u,

c liên quan

n TTCK, nh t là

n

u t gián

c hoàn thi n, ki n toàn và nâng cao n ng l c ho t

c i m c a th tr

qu c t . % ng th i, thông qua tác

ng

ng này, c ng nh theo các cam k t h i nh p
ng vào TTCK, nhà n

c s& a d ng hóa các

công c và th c hi n hi u qu vi c qu n lý c a mình theo các m c tiêu l a ch$n

9

thích h p. Trên c" s' ó, n ng l c và hi u qu qu n lý nhà n
nói chung, TTCK nói riêng s&
1.1.4.2 Tác
th tr

c

i v i n n kinh t

c c i thi n h"n.

ng c a ngu n v n

u t gián ti p n

c ngoài

n s% phát tri n

ng ch ng khoán

- Góp ph n duy trì và n

nh s phát tri n c a th tr

Vi c gia t ng và phát tri n b ph n th tr
ng b , cân

i và sôi

ng ch ng khoán

ng v n FPI s& làm cho TTCK tr' nên

ng h"n. 2 th tr

ng ch ng khoán các n

c còn non tr,

nh Vi t Nam, vi c có nhi u ch th tham gia giúp h n ch s giao d ch tr m l ng,
kém h p d1n kéo dài khi th tr
FPI s&

c các nhà

ng i u ch nh. Nh ng

u t trong n

c,

ng thái xu t phát t v n

c bi t là các nhà

u t cá nhân còn thi u

kinh nghi m và tâm lý

u t b y àn theo dõi k) càng. Xu h

vào c! phi u c a nhà

ut n

tr

ng;

t trong n

ng t p trung mua

c ngoài là tín hi u giúp - ngu n cung cho th

ng th i, t o tâm lý an tâm và thúc .y mua vào c! phi u

i v i nhà

u

c.

- Góp ph n tích c c vào hoàn thi n các th ch và c ch th tr
Dòng v n FPI làm gia t ng các
h t là các lo i qu)

ng ch ng khoán .

nh ch và d ch v tài chính - ch ng khoán, tr

c

u t , công ty tài chính, và các th ch tài chính trung gian khác,

c ng nh các d ch v t v n, b! tr t pháp và h tr kinh doanh, xác
nhi m, b o hi m, k toán, ki m toán và thông tin th tr

nh h s tín

ng. % ng th i còn kéo theo

s gia t ng yêu c u và hi u qu áp d ng các nguyên t c c nh tranh th tr

ng, tr

c

h t trên TTCK... T t c nh ng i u này tr c ti p và gián ti p góp ph n phát tri n
m nh m& h"n các b ph n và t!ng th TTCK nói riêng, các th ch và c" ch th
tr

ng nói chung trong n n kinh t chuy n !i Vi t Nam.
Bên c nh nh ng tác

ng tích c c

khoán, s hi n di n c a các nhà
lo ng i không ít, b'i nh ng tác
cho th tr

ut n

n s phát tri n c a th tr

ng ch ng

c ngoài c ng khi n cho các nhà qu n lý

ng x u mà nó có th gây ra cho t! ch c phát hành,

ng ch ng khoán và cho c n n kinh t .

10

- Làm t ng m c

nh y c m và b t n v kinh t có nhân t n

c ngoài

Khác v i % u t tr c ti p n

c ngoài (Foreign Direct Investment- FDI) là ngu n

v n

i d ng v t ch t (công oàn nhà máy, mua s m thi t

u t lâu dài ch y u d

b , máy móc, nguyên v t li u dùng cho s n xu t), khó chuy n
v n FPI

c th c hi n d

i d ng

i ho c thanh kho n,

u t tài chính thu n túy v i các ch ng khoán

có th chuy n !i và mang tính thanh kho n cao trên TTCK, nên các nhà
gián ti p n

ut

c ngoài d0 dàng và nhanh chóng m' r ng ho c thu h3p, th m chí

ng t rút v n

u t c a mình v n

c, hay chuy n sang

ut d

t

i d ng khác, '

a ph "ng khác tùy theo k ho ch và m c tiêu kinh doanh c a mình. % c tr ng n!i
b t này c ng chính là nguyên nhân hàng

u gây nên nguy c" t o và khu ch

nh y c m và ch n

ng kinh t ngo i nh p c a dòng v n FPI

c an

ut ,

c ti p nh n

i v i n n kinh t

c bi t khi vi c chuy n !i và rút v n

nói trên di0n ra theo ki u "tháo ch y"

i

u t gián ti p

ng lo t trên ph m vi r ng... C n nh n m nh

r#ng, s nh y c m và b t !n kinh t có th b t ngu n t các nguyên nhân bên trong,
c ng có th hoàn toàn do các nguyên nhân bên ngoài n
ng dây chuy n, làn sóng ô-mi-nô c a các nhà

c ti p nh n

u t qu c t nh

u t do ph n
ã t ng di0n ra

trong cu c kh ng ho ng tài chính - ti n t châu Á nh ng n m cu i th p k 90 c a
th k tr

c. Trong tình hu ng nh v y, m t cu c kh ng ho ng

u t - tài chính -

ti n t , th m chí là kh ng ho ng kinh t h t s c t h i và b t kh kháng là hoàn toàn
có th x y ra

iv in

c ti p nh n

u t , n u không có và tri n khai t t các

ph "ng án phòng ng a hi u qu .
- Làm gia t ng nguy c b mua l i, sáp nh p, kh ng ch và l ng o n tài chính

i

v i các doanh nghi p và t ch c phát hành ch ng khoán.
S gia t ng t l n m gi ch ng khoán, nh t là các c! phi u, c! ph n sáng l p,
bi u quy t c a các nhà

u t gián ti p n

c ngoài

n m t m c "v

c

t ng -ng"

nh t

nh nào ó s& cho phép h$ tham d tr c ti p vào chi ph i và quy t

ho t

ng s n xu t - kinh doanh và các ch quy n khác c a doanh nghi p, t! ch c

phát hành ch ng khoán, th m chí l ng o n doanh nghi p theo ph "ng h
ho ch, m c tiêu riêng c a mình, k c các ho t

11

nh các
ng, k

ng mua l i, sáp nh p doanh

nghi p. %i u ó có ngh(a là, tính ch t gián ti p c a v n
chuy n hóa thành tính tr c ti p. Nhà

u t n

c ngoài ã

u t gián ti p s& chuy n hóa thành nhà

u

t tr c ti p và m c

nào ó còn có th làm chuy n !i v ch t quy n s' h u và

tính ch t kinh t ban

u c a doanh nghi p và qu c gia.

- Làm t ng quy mô, tính ch t và s c p thi t

u tranh v i tình tr ng t i ph m

kinh t qu c t
% u t gián ti p qu c t không ch làm gia t ng các nguy c" và tác h i c a các ho t
ng

u c", l ng o n kinh t vi ph m các quy

u t , mà còn là m nh
có y u t n

nh pháp lý c a n

t màu m- sinh sôi và phát tri n các lo i t i ph m kinh t

c ngoài, th m chí xuyên qu c gia, nh ho t

r*a ti n, ho t

c ti p nh n

ng l a

ng ti p v n cho các v kinh doanh phi pháp và ho t

o, ho t

ng

ng kh ng b ,

cùng các lo i t i ph m và các e d$a an ninh phi truy n th ng khác.
S c ng h 'ng c a các ho t

ng t i ph m và tác

ng m t trái c a dòng v n FPI

k trên, nh t là khi chúng di0n ra m t cách "có t! ch c" c a gi i
l

ng thù

ch chính tr qu c t , s& ít nhi u, tr c ti p hay gián ti p, tr

dài gây t!n h i t i ho t
n n kinh t n
trong m t s tr

u c" hay l c
c m t và lâu

ng kinh t lành m nh và làm t ng tính d0 t!n th "ng c a

c ti p nh n

u t trong b i c nh toàn c u hóa hi n nay; Th m chí

ng h p, chúng còn làm m t uy tín nhà n

c và gây s p ! m t n i

các chính ph ...
Ngoài ra, s gia t ng dòng v n FPI vào Vi t Nam còn
các c" quan Trung "ng ph i ch

ng !i m i và s* d ng hi u qu các công c

qu n lý kinh t c a mình theo nguyên t c th tr
b o lãnh nhà n

c, quy

ng h"n, trong ó có vi c s* d ng

nh t l và s* d ng các công c d phòng, d n c ng

nh các công c khác c a các
nh ng i u c n thi t

t ra yêu c u Chính ph và

nh ch tài chính - ti n t qu c gia và

a ph "ng...

m b o s thu hút và khai thác có hi u qu các tác

ng

tích c c c a dòng v n FPI.
Nh v y, nh ng tác
qu n lý làm sao

ng tích c c và tiêu c c c a ngu n v n FPI òi h i các nhà

phát huy m t tích c c, h n ch m t tiêu c c có hi u qu nh t.

12

1.2 R i ro và ki m soát r i ro khi ti p c&n ngu n v n
ngoài trên th tr

u t gián ti p n

c

ng ch ng khoán.

1.2.1 R i ro khi ti p c&n ngu n v n

u t gián ti p n

c ngoài trên th tr

ng

ch ng khoán.
Bên c nh nh ng l i ích to l n t

u t gián ti p n

c ngoài mang l i thì ngu n v n

này c ng ti m .n r t nhi u nguy c" r i ro khác nhau. Th tr
c*a d0 b các nhà
-

ut n

ng ch ng khoán m'

c ngoài thao túng, gây r i ro cho h th ng tài chính.

ng n i t lên giá

Khi v n FPI ch y vào khu v c tài chính quá m c, s& chuy n h

ng sang các l(nh

v c khác không có l i cho n n kinh t , có th làm cho TTCK nóng lên ho c làm
cho

ng n i t ch u s c ép lên giá, làm cho tính c nh tranh c a n n kinh t kém i.

- R i ro v ngo i h i
Thách th c
tr

i v i kh n ng can thi p c a Ngân hàng Nhà n

ng ngo i h i: L

ng ngo i t các ngân hàng th "ng m i bán cho NHNN ã góp

ph n t ng d tr ngo i h i nhà n

c. Tuy nhiên, l

ngu n g c t s gia t ng c a dòng v n
v n mang tính ng n h n, không !n
t ng d tr ngo i h i trong tr
ng lo t bán tháo c! phi u
l

ng ngo i t này ch y u có

u t gián ti p n

c ngoài, ây l i là dòng

nh, có th rút ra b t c lúc nào. Vì v y, gia

ng h p này không b n v ng. N u các nhà %TNN
rút v n, l

ng v n rút ra s& l n h"n nhi u so v i

ng v n ! vào làm c n ki t d tr ngo i h i nhà n

- Thao túng th tr

c (NHNN) trên th

c.

ng ch ng khoán

V i ti m l c tài chính m nh m& c a mình, các qu)

u t tài chính trên th gi i

không g p khó kh n nào trong vi c kh ng ch th tr

ng c a các n

tri n. Vi t Nam c ng nh m t s qu c gia khác n
các nhà

ut n

nh t l s' h u (room)

iv i

c ngoài c ng ch a th kh ng ch hoàn toàn. Nh ng v i xu th

toàn c u hóa nhanh chóng và

t ng c

ng thu hút v n

qu c gia này s m hay mu n c ng ph i xác
Vi c

c ang phát

ut n

c ngoài thì các

nh m c gi i h n phù h p.

u c" trên TTCK s& tr' nên ph! bi n n u các c" quan qu n lý không có kh

n ng ng n ch n b#ng nh ng chính sách h p lý ho c i u ch nh th tr

13

ng k p th i.

Cu c kh ng ho ng tài chính trong khu v c n m 1997 xu t phát t cu c tháo ch y
c a nh ng lu ng v n gián ti p trên th tr
theo hàng lo t th tr
Trung "ng c a các n

ng tài chính. Ni m tin s p ! nên ã kéo

ng tài chính các n

c lâm vào c nh kh n cùng. Ngân hàng

c trong khu v c không can thi p

c m t cách có hi u qu

nên càng làm cho tình hình nghiêm tr$ng h"n.
1.2.2 Ki m soát r i ro khi ti p c&n ngu n v n
th tr

u t gián ti p n

c ngoài trên

ng ch ng khoán.

Dòng v n FPI có u i m r t l n là giúp th tr

ng tài chính qu c gia ó phát tri n,

giúp doanh nghi p có các i u ki n phát tri n l n m nh, tuy nhiên nó c ng có r i ro
l n do tính ch t di chuy n dòng v n d0 dàng. Do ó vi c thu hút FPI là r t quan
tr$ng nh ng c n thi t ph i có các công c
- Ki m soát dòng v n
2 các n

c ngoài.

c phát tri n, n"i t do hóa tài kho n v n h u nh hoàn toàn, ch

th n!i và th tr
v n

u t gián ti p n

ki m soát r i ro.
t giá

ng v n có tính thanh kho n cao thì ki m soát v n không tr' thành

quá nghiêm tr$ng. Do dòng v n vào t ng lên s& t o ra m t k t h p gi a

u

t ra n

c ngoài nhi u h"n và thâm h t tài kho n vãng lai l n h"n, và t giá d ch

chuy n

n m c cân b#ng gi a dòng v n vào so v i dòng v n ra. Dòng v n ra l n

h"n

nl

t nó s& làm gi m s c ép t ng giá do dòng v n vào

t và t giá l i tr'

v m c v a ph i.
% i v i các qu c gia ang phát tri n, có nh ng h n ch trong vi c th ng kê
và qu n lý ch t ch& lu ng v n

u t gián ti p n

c ngoài. Vi c h n ch ng t nghèo

dòng v n t nhân ch y ra kh i qu c gia ã t o nên m t van an toàn
l c c a dòng v n vào. Dòng v n t n
và ngo i t th tr

ng trong n

y

c ngoài ! vào tác

ng

gi m nh3 áp
n cung c u v n

c, làm t ng thêm tình tr ng ô la hóa trong n n kinh

t , t o nên nh ng thách th c trong i u hành chính sách ti n t c a NHNN. NHNN
s&

i phó áp l c gia t ng trong t giá b#ng cách mua ngo i t t dòng v n ch y

vào, t ng d tr ngo i h i nhà n
ch a

c. Khi nh ng i u ki n cho t do hóa v n còn

chín mùi, v a t ng tr 'ng nhanh, v a duy trì ki m soát v n chính là

cách th c mà các qu c gia ang phát tri n ang th c hi n.

14