Tải bản đầy đủ
Cơ hội và thách thức khi xuất khẩu hàng may mặc của Việt Nam vào thị trường EU

Cơ hội và thách thức khi xuất khẩu hàng may mặc của Việt Nam vào thị trường EU

Tải bản đầy đủ

có thể giúp Việt Nam trở thành trung tâm sản xuất hàng may mặc của ASEAN sang
EU trong thời gian tới.
Thứ ba, việc hợp tác với EU nói riêng và các nước trên thế giới nói chung sẽ
giúp các doanh nghiệp may mặc nâng cao khả năng thiết kế, kĩ năng quản lí sản
xuất, tăng năng suất lao động từ đó thay đổi hình thái sản xuất chuyển từ gia công
thuần túy sang sản xuất FOB (tự chủ nguyên liệu), ODM (tự thiết kế sản xuất),
OBM ( tự sản xuất và phân phối) qua đó nâng cao tính chủ động và giá trị gia tăng
cho các doanh nghiệp trong ngành.
Thứ tư, hợp tác và ký hiệp định với EU sẽ giúp Việt Nam có sự chuyển giao
kỹ thuật và hỗ trợ về về đào tạo cho các doanh nghiệp Việt Nam sang thị trường này
sẽ tăng lên, nhằm đảm bảo tính cạnh tranh tốt hơn cho hàng hóa Việt Nam. Hàng
hóa Việt Nam cũng sẽ có cơ hội xuất khẩu đi nhiều nước khác trên thế giới.
Thứ năm, Sản xuất may mặc đang có xu hướng chuyển dịch sang các nước
đang phát triển trong đó Việt Nam là một trong những điểm đến hấp dẫn nhất, qua
đó tạo thêm cơ hội và nguồn lực mới cho các doanh nghiệp may mặc về cả tiếp cận
vốn, thiết bị, công nghệ sản xuất, kinh nghiệm quản lý tiên tiến, lao động có kỹ
năng từ các quốc gia phát triển.
Thứ sáu, việc đàm phán và ký kết EVFTA là nhằm tạo thêm điều kiện giúp
doanh nghiệp nâng cao khả năng cạnh tranh vào thị trường này. EVFTA cho áp
dụng quy định cộng gộp xuất xứ, cho phép các nhà XK của Việt Nam được sử dụng
vải từ một nước thứ 3 có kí kết FTA với Việt Nam và EU (điển hình là Hàn Quốc)
đang là một lối mở cho Việt Nam vì trong tương lai, việc các nước ASEAN gia tăng
kí FTA với EU sẽ mở rộng nguồn nguyên liệu được hưởng ưu đãi thuế cho Việt
Nam.24
2.1.1.2 Thách thức khi xuất khẩu hàng may mặc của Việt Nam vào
thị trường EU
24 Nguyễn Huế (2017), Cơ quan Tổng cục Hải quan, “Quy tắc xuất xứ là rào cản lớn nhất của xaut61
khẩu dệt may vào EU”, xem tại http://www.baohaiquan.vn/Pages/Quy-tac-xuat-xu-Rao-can-lon-nhatcua-xuat-khau-det-may-vao-EU.aspx

56

Bên cạnh những cơ hội lớn cho ngành may mặc Việt Nam vào thị trường EU
thì cũng có những thách thức sau:
Thứ nhất, việc xuất khẩu sang thị trường EU phải tuân thủ tính minh bạch và
đặt rất cao vấn đề bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng thông qua nhiều biện pháp
và chính sách bảo hộ. Cùng với đó, chất lượng dịch vụ hàng hóa vào thị trường này
ngày càng được yêu cầu cao, người tiêu dùng không chấp nhận hàng hóa có chất
lượng trung bình hoặc thấp. Do vậy, những sản phẩm của các doanh nghiệp thiếu
trách nhiệm với xã hội và môi trường ngày càng ít có chỗ đứng ở thị trường EU.
Thứ hai, ngành may mặc Việt Nam đang gặp phải sự cạnh tranh quyết liệt ở tất
cả lĩnh vực tại thị trường EU như: giá, năng suất lao động, rào cản kỹ thuật với một
số nước, thời gian giao hàng ngày càng rút ngắn... Trong khi đó, cơ chế, chính sách
của các cơ quan nhà nước lại có những điều chỉnh chưa bắt kịp với tình hình chung
của ngành.
Thứ ba, Trung Quốc vẫn là quốc gia đứng đầu xuất khẩu hàng may mặc sang
EU. Trong khi đó thị trường may mặc toàn cầu vẫn phát triển mạnh sau khi chế độ
hạn ngạch hàng may mặc toàn cầu được bãi bỏ. Thị trường may mặc thế giới phát
triển khả quan hơn dự đoán, trong đó Trung Quốc là nước được lợi nhất khi chế độ
hạn ngạch hàng may mặc được xóa bỏ.
Thứ tư, ngành đang chịu áp lực vì chi phí tăng cao như bảo hiểm xã hội, bảo
hiểm y tế… làm cho giá thành cao hơn một số nước trong khu vực. Bên cạnh đó,
dòng đầu tư nước ngoài (FDI) vào Việt Nam đang chững lại, việc chuyển nhượng
doanh nghiệp diễn ra nhiều hơn các năm trước; tỷ lệ xuất khẩu của doanh nghiệp
chính vì vậy sẽ làm giảm khả năng cạnh tranh với các nước xuất khẩu hàng may
mặc sang EU như: Trung Quốc, Campuchia…
Thứ năm, Xuất phát điểm của may mặc Việt Nam còn thấp, công nghiệp phụ
trợ chưa thực sự phát triển, nguyên phụ liệu chủ yếu nhập khẩu, tỷ lệ gia công
cao,... là thách thức lớn khi nhập khẩu hàng may mặc vào EU.

57

Thứ sáu, việc xuất khẩu hàng may mặc vào EU trong thời gian qua còn khó
khăn do thị trường EU là thị trường khó tính, số lượng đơn hàng nhỏ, không lớn
như Mỹ. Bên cạnh đó, các nhà nhập khẩu có xu hướng mua sản phẩm trọn gói thay
vì đặt gia công nên phần lớn các doanh nghiệp còn chưa có sức cạnh tranh như Việt
Nam còn khó tiếp cận.
Thứ bảy, cơ hội từ EVFTA là rất lớn nhưng để tận dụng được các DN phải đáp
ứng được yêu cầu về quy tắc xuất xứ, hoạt động chế biến không đủ như bảo quản
sản phẩm, tháo và lắp ráp các gói hàng, đánh bóng...) không đáp ứng được yêu cầu
về quy tắc xuất xứ nên nếu DN vẫn khai báo và xuất đi EU có thể bị phát hiện trong
hậu kiểm của cơ quan chức năng châu Âu và sẽ bị truy thu và phạt.
Dự báo nhu cầu tiêu dùng sản phẩm hàng may mặc tại thị trường EU đến năm 2020

2020

Hình 2.8 Dự báo quy mô ngành may mặc toàn cầu
(Nguồn: Global Competitiveness, Wazir Advisors)
Quy mô thị trường may mặc thế giới năm 2012 đạt 1.105 tỷ USD; chiếm
khoảng 1,8% GDP toàn cầu. Dự báo đến năm 2020, quy mô ngành may toàn cầu đạt
2.110 tỷ USD, tương ứng CAGR giai đoạn 2012-2020 đạt khoảng 5%/năm. 4 thị
trường tiêu thụ chính là EU-27, Hoa Kỳ, Trung Quốc, Nhật Bản. EU hiện là thị

58

trường lớn nhất với giá trị đạt 350 tỷ USD mỗi năm. Tuy nhiên, dự báo đến năm
2025 EU sẽ xếp sau Trung quốc với giá trị 440 tỷ, tương ứng CAGR giai đoạn
2012-2020 đạt 2%/năm. Các thị trường lớn tiếp theo là Brazil, Ấn Độ, Nga, Canada,
Úc. Ấn Độ được dự báo sẽ là thị trường có tốc độ tăng trưởng cao nhất với CAGR
đạt 12%/năm và giá trị năm 2020 đạt 200 tỷ USD, qua đó sẽ vượt Nhật Bản, Brazil
để trở thành quốc gia có quy mô thị trường lớn thứ 4 thế giới. Các quốc gia khác
chiếm khoảng 44% dân số thế giới nhưng thị trường may mặc chỉ chiếm khoảng 7%
quy mô thị trường toàn cầu.

2020

Hình 2.9 Chi tiêu may mặc bình quân đầu người (USD/người)
(Nguồn: Wazir Advisors, FPTS tổng hợp)
Chi tiêu dệt may bình quân đầu người thế giới năm 2012 đạt 153 USD, dự báo
đến năm 2020, mức chi tiêu này sẽ tăng lên 247 USD. Chi tiêu dệt may bình quân
đầu người có sự khác biệt lớn giữa những quốc gia phát triển và đang phát triển. EU
có mức chi tiêu bình quân đầu người năm 2012 là 663USD/năm và tăng lên 781

59